Curve DAO (CRV), AMM olarak tanımlanan otomatik piyasa yapıcı araçların likidite yönetiminde kullanılan stablecoin’leri için tasarlanmış De-Fi tabanlı bir platformdur. Yerel token’ının adı da CRV’dir.
Curve Finance, stablecoin’ler ve benzer fiyatlı varlıklar arasında düşük slippage (fiyat kayması) ile işlem yapılmasını sağlayan merkeziyetsiz bir borsadır (DEX). CRV ise bu protokolün yönetişim token’ıdır. Kullanıcıların protokol kararlarına katılmasına olanak tanır. Aynı zamanda likidite sağlamaları için teşvik olarak kullanılır.
Curve projesi ve amacı
DeFi piyasası büyüdükçe, büyük miktarda stablecoin taşımak isteyen kurumsal oyuncular ve “balinalar” için ciddi bir sorun ortaya çıkmıştır. Bu, fiyat kayması yani slipajdan kaynaklanan varlık kayıplarıdır.
Curve bu sorunu StableSwap algoritması ile çözmeyi amaçlar. Bu algoritma, sabit toplamı (constant sum) ve sabit çarpımı (constant product) birleştiren hibrit bir formüldür. Sonuç olarak Curve, aynı değerdeki varlıklar arasında %0,01 ile %0,04 arasında işlem ücreti alarak devasa hacimlerin minimum kayıpla aktarılmasını hedefler.
Zaman içerisinde proje birçok başka yeniliğe imza atmıştır. Bunlar crvUSD adlı kendi stablecoin’inlerini geliştirmeleri, borç verme pazarı Llamalend’i kurmaları ve Arbitrum, Optimism, Polygon gibi birçok zincire entegre olmalarıdır.
Curve ne zaman ve kim tarafından kuruldu?
Curve DAO, LoanCoin’in de kurucusu olan Rus bilim insanı Michael Egorov tarafından Ocak 2020’de yaratılmıştır. Egorov, daha önce NuCypher adlı bir şifrelenmiş ağ projesinin CTO’su olarak çalışmış bir kriptografi uzmanıdır.
Protokolün token’ı CRV Ağustos 2020’de piyasaya çıkmıştır. Yine aynı dönemde veCRV modeli tanıtılmış ve bu adım, protokolün uzun vadeli büyümesinin temelini atmıştır. 2023’te crvUSD ve LLAMMA algoritması devreye girmiştir. Son olarak 2024’te Llamalend ile protokol tam anlamıyla çok katmanlı bir DeFi ekosistemine dönüşmüştür.
CRV coin nasıl çalışır?
CRV, Curve ekosisteminde üç temel işlevi yerine getirir. Bunlar likidite sağlayıcılarını ödüllendirmek, yönetişim oyu kazandırmak ve protokol gelirinden pay almaktır. Kullanıcılar CRV token’larını kilitleyerek veCRV (vote-escrowed CRV) adı verilen bir token alır. Bu token ne kadar uzun süre kilitlenirse o kadar fazla güç sağlar.
veCRV sahipleri üç temel faydadan yararlanır:
- Yönetişim gücü: Hangi likidite havuzunun daha fazla CRV emisyonu alacağına karar veren oylamalara katılım sağlar.
- Ödül artışı: Likidite sağlayıcılar, veCRV tutarak CRV ödüllerini 2,5 kata kadar artırabilir.
- Gelir payı: Platformdaki işlem ücretleri ve crvUSD faiz gelirlerinin bir kısmı veCRV sahiplerine dağıtılır.
Kilitleme süresi 1 hafta ile 4 yıl arasında değişir. 4 yıllık kilit, kullanıcıya 1:1 oranında en yüksek veCRV miktarını verir.
CRV’nin altyapısı
Curve DAO, Ethereum tabanlı Aragon aracı üzerinde başlamıştır. Günümüzde ise Arbitrum, Optimism ve Polygon dahil birçok EVM uyumlu zincirde çalışır.
Curve’ün temel yenliği StableSwap invariant formülüdür. Bu formül, aynı değerdeki varlıklar için slipajı minimize ederken aynı zamanda likidite sağlayıcılara verimli bir havuz sunar.
2023 yılında tanıtılan crvUSD ve LLAMMA (Lending-Liquidating AMM Algorithm) ise protokolün en büyük teknik yeniliğini temsil eder. LLAMMA “yumuşak tasfiye” mekanizmasını kullanır. Bu mekanizmada teminat değeri düşmeye başladığında sistem, varlıkları tek seferde satmak yerine fiyat bantları içinde kademeli olarak stablecoin’e dönüştürür. Fiyat toparlandığında bu süreç tersine döner ve teminat geri alınır. Kullanıcılar ani bir tasfiyeyle yüzleşmek yerine sürekli bir risk yönetim sürecine dahil edilir.
Curve coin kullanıcılarına ne vadediyor?
Curve, diğer De-Fi protokollerinden farklı olarak stablecoin ile çalıştığı için daha az risk vadediyor. Yield farming ve likidite madenciliği yapan topluluklar için büyük avantaj sunan bir sisteme sahiptir.
CRV coin kullanım alanları şunlardır:
- Likidite havuzlarına katılım: Kullanıcılar stablecoin’lerini Curve havuzlarına yatırır, likidite sağlar ve karşılığında işlem ücreti ile CRV ödülü kazanır.
- veCRV kilitleme ve yönetişim: CRV kilitleyen kullanıcılar, hangi havuzun daha fazla ödül alacağına karar veren oylamalara katılır.
- crvUSD: Kullanıcılar ETH veya wstETH gibi varlıkları teminat göstererek crvUSD basabilir. LLAMMA mekanizması sayesinde risk kademeli biçimde yönetilir.
- Llamalend: 2024’te devreye giren bu borç verme protokolü, crvUSD ve LLAMMA altyapısını kullanır.
CRV madenciliği yapılıyor mu?
CRV, madenciliği yapılan bir token değildir. Ancak ağa dahil olan ve likidite taahhüdü sunan kullanıcılara belirli oranlarda CRV veren bir düzeni vardır.
En düşük fiyat ve en yüksek fiyat ile toplam arz
CRV bu zamana kadar en düşük fiyatını (ATL) 0,1811 dolar ile 5 Ağustos 2024’te, en yüksek fiyatını (ATH) ise 60,50 dolar ile 14 Ağustos 2020’de gördü. Dolaşımdaki arzı 1.480.164.663,25 CRV olan token’ın toplam arzı, 2.364.931.663,2 CRV’dir.
Paribu’da CRV işlemleri nasıl yapılıyor?
CRV işlemlerinizi blokzincir tabanlı yenilikçi ürün ve hizmetler geliştiren Paribu üzerinden yapabilirsiniz. Bunun için öncelikle bir Paribu hesabı açmanız ve KYC (Müşterini tanı) sürecini tamamlamanız gerekir. Hesabınızı açtıktan sonra CRV coin piyasa sayfasını ziyaret ederek standart ya da gelişmiş görüntüleme seçeneklerini kullanabilirsiniz.
Her iki seçenekte de CRV alımı yapmak için Limit, Piyasa ve Koşul emirlerinden birini seçebilirsiniz. Fiyat kısmından coin’i aldığınız fiyatı görürsünüz. Daha sonra almak istediğiniz CRV miktarını girip alım işleminizi tamamlayabilirsiniz.
