Orca, Solana ağı üzerinde çalışan bir merkeziyetsiz borsa (DEX) ve otomatik piyasa yapıcıdır (AMM). Platformun kripto parası ORCA olarak bilinir. Proje, Whirlpools adlı yoğunlaştırılmış likidite sistemiyle öne çıkar.
Orca, DeFi’ı (Merkeziyetsiz finans) yalnızca deneyimli kullanıcılar için değil, herkes için anlaşılır kılmayı hedefler. Kurucular düşük işlem ücretleri ve hız gibi avantajlardan dolayı altyapı olarak Solana tercih etmişlerdir.
Orca ne zaman ve kim tarafından kuruldu?
Orca Şubat 2021’de Grace “Ori” Kwan ve Yutaro Mori tarafından kurulmuştur. Solana ağında çıkan ilk uygulamalar arasında yer almıştır. Proje başlangıçta Solana Foundation hibesiyle desteklenmiştir. ORCA token ise altı ay sonra Ağustos 2021’de tanıtılmıştır.
Orca nasıl çalışır?
Orca, geleneksel emir defteri yerine likidite havuzlarını kullanır. Yani emirlerin tamamlanması için alıcı ve satıcının direkt olarak eşleşmesi beklenmez. Bunun yerine kullanıcı, akıllı sözleşmelerle yönetilen bir token havuzuna karşı işlem yapar. Böylece ikinci uygun bir kişi beklenmediği için işlemlerin eşleşmesi hızlandırılmış olur.
Havuzlardaki token’ları likidite sağlayıcılar yatırır. Bir kullanıcı takas yaptığında küçük bir işlem ücreti öder. Bu ücretin büyük bölümü, havuza varlık ekleyen likidite sağlayıcılara dağıtılır.
Bu sistem otomatik piyasa yapıcı modeli olarak bilinir. Fiyatlar, havuzdaki iki token’ın oranına göre matematiksel bir formülle belirlenir. Alım ve satım baskısı arttıkça oran ve dolayısıyla fiyat değişir.
Orca altyapısı ve teknik özellikleri
Orca’nın en bilinen özelliği Whirlpools adlı yoğunlaştırılmış likidite (concentrated liquidity) sistemidir. Klasik havuzlarda likidite sağlayıcılar sermayelerini sıfırdan sonsuza kadar tüm fiyat aralığına yayar. Whirlpools ise sermayeyi belirli bir aralığa odaklar. Bu yaklaşım sermaye verimliliğini arttırmayı amaçlar.
Whirlpools’ta işlem ücretleri havuz türüne göre dört kademeye ayrılır:
- %0,01: Stablecoin gibi çok düşük volatiliteli çiftler için.
- %0,05: Düşük volatiliteli çiftler için.
- %0,30: Standart işlemler ve orta volatiliteli çiftler için.
- %1: Yüksek volatiliteli çiftler için.
Proje Temmuz 2025’te bot saldırılarına karşı korumalı bir launchpad olan Wavebreak’i tanıtmıştır. Mayıs 2026’da ise Orca, gerçek dünya varlıkları (RWA) için izinli havuzlar başlatmıştır. Bu havuzlarda işlem yapabilmek için cüzdanların kimlik doğrulamasından geçmesi gerekir.
ORCA token nerede kullanılır?
ORCA, borsanın yönetişim ve hizmet (utility) token’ıdır. Token sahipleri borsanın geleceğine dair oy hakkı sahibi olur. Aynı zamanda likidite sağlayıcılar da ORCA ile ödüllendirilir. Token’ın yönetimi Orca DAO tarafından yürütülür.
ORCA token’ın başlıca kullanım alanları şunlardır:
- Yönetişim: Token sahipleri komisyon yapısı ve hazine kullanımı gibi konularda oy kullanır.
- Likidite ödülleri: Havuzlara varlık ekleyen kullanıcılar teşvik olarak ORCA kazanabilir.
- Geri alım ve yakım: DAO (Merkezi olmayan otonom organizasyon), hazine varlıklarıyla açık piyasadan ORCA geri alır ve bir kısmını dolaşımdan çıkarır.
- xORCA stake: ORCA stake eden kullanıcılar karşılığında xORCA elde ederler.
Paribu’da ORCA nasıl alınır?
Paribu’da ORCA/TL işlemlerinizi, kullanıcı dostu arayüzü ve güvenli altyapısı sayesinde kolayca yapabilirsiniz. İşleme başlamadan önce bir Paribu hesabı oluşturmanız gerekir. Hesap açarken KYC doğrulama sürecini tamamlamak, yasal gereklilikler ve güvenlik açısından önemlidir. Bu adımı tamamladıktan sonra işlemlere erişim sağlanır.
Hesabınızı açtıktan sonra ORCA piyasa sayfasını ziyaret ederek standart ya da gelişmiş görüntüleme seçeneklerini kullanabilirsiniz. Her iki seçenekte de ORCA alımı yapmak için Limit, Piyasa ve Koşul emirlerinden birini seçebilirsiniz. Fiyat kısmından coin’i aldığınız fiyatı görürsünüz. Daha sonra almak istediğiniz ORCA miktarını girip alım işleminizi tamamlayabilirsiniz.
