Delist, Türkçede listeden çıkarmak anlamına gelen bir kelimedir. Geleneksel borsalarda ve kripto para işlem platformlarında delist, listelenen herhangi bir varlığın işlemden çıkarılması demektir. Yani bir kripto para delist edildiğinde artık o varlığın işlemi ilgili borsada yapılamaz.
Bir kripto paranın delist edilmesine işlem gördüğü borsa bireysel olarak karar verebilir. Ancak projenin kendisi tüm borsalardan varlığın delist edilmesini de isteyebilir. Böylece iki durum oluşur.
Borsa bireysel olarak delist işlemi yaptığında varlığı başka bir borsada işleme açık bulmak mümkün olabilir. Projenin isteğiyle yapılan çekilmeler ise tüm kripto para borsalarından kaldırılması anlamına gelebilir.
Bir varlık neden delist edilir?
Bir varlığın delist edilmesinin arkasında birçok sebep bulunabilir. Aşağıdaki sebepler hem geleneksel borsalar hem de kripto para borsaları için geçerlidir.
- Geleneksel borsaların ya da kripto para işlem platformlarının listeledikleri varlığın maliyetlerinin, getirdiği faydaların üstüne çıktığını tespit etmesi
- Varlığın uzun bir dönem belirli fiyat altında kalması ya da hacminin istikrarlı şekilde düşmesi
- Kripto paranın borsanın listeleme kriterlerini karşılamaması
- Projenin geliştirilmesinin bırakılması ya da başarısız olması
- Kripto paraya projesine yapılan herhangi bir saldırıdan doğabilecek güvenlik açıkları
- Regülasyonlara uyumlu olmaması
Kripto paralarda delist ne demek?
Kripto paralarda delist, ilgili kripto paranın işlem gördüğü merkezi borsada liste dışı bırakılması demektir. Yani artık delist ediliği kripto para borsasında işlemi yapılamaz. Geleneksel borsalarda genelde regülasyona dayalı yasal değişiklikler delist’e sebep olurken kripto para borsalarında durum, borsanın kriterlerine uymamasıyla daha çok ilgilidir.
Kripto para piyasasında delist merkezi borsalar (CEX) tarafından yapılır. Merkezi borsalar delist işlemini kendi piyasalarında yaptıkları için bir borsada delist edilen coin diğer borsada işleme devam edebilir. Merkeziyetsiz borsalarda (DEX) ise deslit durumu yoktur. Bunun yerine varlık yeterli likidite sağlayıcısı olmadığı için zamanla kullanılmamaya başlar.
Delist edilen kripto varlıklara ne olur?
Delist edilen kripto paralar artık listeden çıkarıldıkları borsada işlem görmez. Kripto varlıklar, bir işlem platformundan çıkarıldığı takdirde işlem gördüğü başka bir platforma ya da cüzdanlara transfer edilebilir.
Delist edilen kripto varlığın borsadaki yatırma ve alım işlemleri kapatılır. Yani kullanıcılar sadece varlığı satıp çekme işlemi gerçekleştirebilir. Çekme işlemleri ise sürekli açık tutulmaz. Yatırımcılar ne zamana kadar delist edilen coin’lerini çekebilecekleri konusunda bilgilendirilirler.
Delist etmek projenin kendisinin tamamen silinmesi anlamına da gelmez. Proje hala zincir üstünde varlığını korumaya devam edebilir. Ancak yeni gelişmeler olmadığı ve alım satımı yapılmadığı için zamanla tamamen değersiz hale gelir.
Delist olan coinler tekrar listelenir mi?
Delist olan coinler tekrar listelenebilir. Ancak bu oldukça nadir rastlanan bir durumdur. Varlığın tekrar listelenebilmesi için delist edilme sebebinin ortadan kalkması gerekir. Örneğin borsanın listeleme kriterlerini yerine getirmeyi başaran bir proje tekrar listelenmek için başvuruda bulunabilir.
Düşük hacim de delist sebepleri arasında en düzeltilebilir olanıdır. Proje yeni gelişmeler ve daha aktif kullanıcı kitlesiyle hacmini yükseltmeyi başarırsa tekrardan listelenmek için başvuru yapabilir.
Delist edilen varlığın kullanıcılarına etkisi
Bir kripto para delist edildikten sonra kullanıcıların ilk adımı o varlıkta bulunan yatırımlarını çekmek olur. Aksi takdirde para çekme süresi dolduğunda o varlıkla ilgili herhangi bir işlem yapamazlar. Ancak projeyi takip etmek isteyen kullanıcılar varlıktan tamamen vazgeçmeyebilir. Bu tamamen kullanıcının kendi yatırım stratejisi ve projeye nasıl yaklaştığıyla ilgilidir.
Kullanıcı delist edilen varlığı listeli olduğu başka yerlerde elinde tutmak isteyebilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta bunun oldukça riskli bir davranış olmasıdır. Bu sebeple kullanıcının kendi risk yönetimini iyi yapması önerilir. Yatırımcı kendi araştırmasını yaparken hacmin zamanla düşebileceğini ve projenin kullanımının azalabileceğini unutmaması gerekir.
