Citrea, Bitcoin ağı üzerinde çalışan, zkEVM tabanlı sıfır bilgi (zero-knowledge) rollup’tır. Ağ, Bitcoin’in güvenliğini bozmadan akıllı sözleşme ve DeFi (Merkeziyetsiz finans) kullanımını mümkün kılmayı hedefler. CTR ise Citrea’nın yönetişim token’ıdır.
Citrea, Bitcoin blokzincirini hem uzlaşma hem de veri kullanılabilirliği katmanı olarak kullanan bir Type-2 zkEVM rollup’ıdır. Ağ, işlemleri kendi yürütme ortamında toplu halde işler ve bu işlemlerin geçerliliğini kanıtlayan sıfır bilgi kanıtlarını doğrudan Bitcoin’e yazar. Bu sayede Ethereum uyumlu akıllı sözleşmeler Bitcoin güvenliğiyle çalışabilir.
Type-2 zkEVM sınıflandırması, Ethereum Sanal Makinesi ile neredeyse birebir uyumluluk anlamına gelir. Geliştiriciler, Solidity ile yazdıkları akıllı sözleşmeleri neredeyse hiç değiştirmeden Citrea’ya taşıyabilir. Bu durum, Ethereum ekosisteminde kullanılan cüzdan ve geliştirme araçlarının doğrudan Citrea’da da çalışmasını sağlar.
Citrea ne zaman ve kim tarafından kuruldu?
Citrea, 2022 yılında kurulan blokzincir altyapı şirketi Chainway Labs tarafından geliştirilir. Kurucu ekipte CEO Orkun Mahir Kılıç ile birlikte Murat Karademir ve Esad Yusuf Atik yer alır. Citrea’nın ana ağı 27 Ocak 2026’da canlıya alınmıştır. Aynı gün ağın stabilcoini ctUSD de duyurulmuştur. CTR yönetişim token’ı ise Mayıs 2026’da piyasaya sürülmüştür.
CTR token nasıl çalışır?
CTR, Citrea ağının yönetişim ve koordinasyon token’ıdır. Kullanıcılar CTR’yi kilitleyerek transfer edilemeyen xCTR token elde eder. xCTR sahipleri, ağın hazine yönetimi ve teşvik dağılımı gibi kararlarında oy kullanır. CTR, ağın gas ücretlerini karşılamaz; bu işlevi cBTC üstlenir.
Citrea’da iki ayrı hazine bulunur. Governance Treasury, xCTR sahiplerinin oylarıyla yönetilir ve likidite teşvikleri ile ekosistem büyümesi için kaynak ayırır. Foundation Treasury ise Ar-Ge ve operasyonel giderler için Citrea ekibi tarafından yönetilir.
Oylama sistemi, kilitlenen CTR miktarına orantılı bir model üzerine kuruludur. xCTR devredilemediği için oy gücü, aktif olarak stake eden katılımcılarda kalır. Bu tasarım, ağa katkı sağlayanların güç kazanmasını amaçlar.
Citrea altyapısı ve teknik özellikleri
Citrea’nın ana ağı, 4114 zincir kimliğiyle çalışır ve blok süresi 2 saniyedir. Ağın gas ücretleri, ayrı bir token yerine cBTC ile karşılanır.
Clementine, Citrea’nın kanonik köprüsüdür ve BitVM tabanlı doğrulama kullanır. Kullanıcılar, Bitcoin’i Clementine üzerinden Citrea’ya taşıyarak cBTC elde eder. Köprü, tek seferde tam olarak 10 BTC birimleriyle çalışır. Daha küçük miktarlar için Symbiosis gibi ortak köprüler kullanılır.
Geleneksel Bitcoin köprüleri genellikle çoklu imzalı federasyonlara dayanır ve bu durum merkezi güven noktaları oluşturur. Clementine ise en az bir dürüst gözlemcinin ağı izlediği ve hatalı işlemlere itiraz edebildiği bir model kullanır. Bu yaklaşım, köprünün güvenliğini büyük ölçüde Bitcoin’in kendisine devreder.
ctUSD, Citrea ekosistemi için tasarlanmış 1:1 dolar destekli bir stablecoin’dir. Token, MoonPay tarafından ihraç edilir ve M0 altyapısı üzerinde çalışır. Varlık, kısa vadeli ABD hazine bonoları ve nakit ile desteklenir.
ctUSD, Citrea üzerindeki likidite uygulamaları için temel bir likidite katmanı görevi görür. Böylece geliştiriciler, farklı köprülerden gelen parçalı stablecoin likiditesine bağımlı kalmaz.
CTR token nerede kullanılır?
CTR’nin birincil kullanım alanı ağ yönetişimidir. Token sahipleri, CTR’yi kilitleyerek xCTR elde eder ve bu token ile Citrea’nın hazine yönetimi, likidite teşvikleri ve protokol parametreleri üzerinde oy kullanır.
CTR ayrıca ekosistem teşviklerinin yönlendirilmesinde rol oynar. Governance Treasury’nin yönettiği kaynaklar, yeni uygulamaların geliştirilmesi ve likidite programlarının finanse edilmesi için kullanılabilir.
Paribu’da CTR token nasıl alınır?
Paribu’da CTR alım işlemlerinizi kullanıcı dostu DeFi arayüzünü kullanarak kolayca yapabilirsiniz. İşleme başlamadan önce bir Paribu hesabı oluşturmanız gerekir. Hesap açarken KYC doğrulama sürecini tamamlamak, yasal gereklilikler ve güvenlik açısından önemlidir. Bu adımı tamamladıktan sonra işlemlere erişim sağlanır.
Hesabınızı açtıktan sonra DeFi sekmesi altında Citrea piyasa sayfasını ziyaret ederek alım gerçekleştirebilirsiniz. Fiyat kısmından coin’i aldığınız fiyatı görürsünüz. Daha sonra almak istediğiniz CTR miktarını girip alım işleminizi tamamlayabilirsiniz.
