Humanity (H), gerçek insanları tanımlamak için kurulmuş merkeziyetsiz bir kimlik protokolüdür. Temel amaç, avuç içi taraması ve sıfır bilgi kanıtları (Zero-knowledge proofs) ile kullanıcıların kişisel verilerini açıklamadan “insan” olduklarını blokzincirde kanıtlayabilmesidir.
Ethereum’a bağlı Katman-2 (Layer-2) bir blokzincir üzerinde çalışan protokol, her kullanıcıya başkasıyla paylaşılamayan, taklit edilmez bir “Human ID” üretir. Projenin temel mekanizması “Proof-of-Humanity” (İnsanlık kanıtı) adıyla anılır.
Proje web3 dünyasında sıklıkla konuşulan bazı temel sorunları merkeze alır. Bunların başlıcası sybil saldırıları ve bot hesaplar olarak bilinir. Sybil saldırıları, tek bir kişinin yüzlerce cüzdanla airdrop’ları manipüle etmesiyle ilişkilidir. Bu sorunu her kullanıcıya benzersiz bir Humanity ID tanımlayarak çözmeyi hedefler. Öte yandan bot hesaplar, biyometrik doğrulama katmanıyla engellenmeye çalışılır.
Humanity ne zaman ve kim tarafından kuruldu?
Humanity, Terence Kwok tarafından 2023 yılında kurulmuştur. Platformun kripto parası H token ise 2025 yılında piyasaya sürülmüştür.
Humanity nasıl çalışır?
Humanity; avuç içi damar taraması, sıfır bilgi kanıtı üretimi ve merkeziyetsiz depolama olmak üzere üç katmanlı bir mimariye dayanır. Kullanıcı akıllı telefon kamerasıyla avucunu tarattığında sistem damar yapısından benzersiz bir şifreleme anahtarı üretir.
Süreç adım adım şu şekilde işler:
- Tarama: Kullanıcı Humanity uygulamasını açar ve avucunu kameraya gösterir. Damar deseni ve avuç çizgileri birlikte analiz edilir.
- Şifreleme: Biyometrik veri, cihaz üzerinde matematiksel bir hash’e (parmak izine) dönüştürülür. Bu hash blokzincire gönderilir. Ham görüntü kesinlikle sunuculara iletilmez.
- ZKP doğrulaması: zkProofer adı verilen ağ node’ları (düğümleri), sıfır bilgi kanıtı kullanarak bu kişinin ağda daha önce kayıtlı olmayan benzersiz bir insan olduğunu doğrular.
- Human ID: Doğrulama tamamlandığında kullanıcıya benzersiz bir Human ID atanır. Bu kimlik, herhangi bir uygulama veya protokolde kullanılabilir.
Sıfır bilgi kriptografisi bu süreçte kritik bir rol oynar. Sistem, kişinin insan olduğu bilgisini doğrulayabilir ancak bunu yaparken kişiye ait hiçbir kişisel bilgiyi açığa çıkarmaz.
Humanity (H) altyapısı ve teknik özellikleri
Humanity, Ethereum’a bağlı bir Katman-2 (Layer-2) blokzincir üzerinde çalışır. Altyapı Polygon CDK (Chain Development Kit) kullanılarak inşa edilmiştir. Bu sayede Ethereum’un güvenliğinden yararlanırken işlem maliyetleri düşük tutulur.
Proof-of-Humanity (PoH) konsensüs mekanizması
Klasik Proof-of-Work veya Proof-of-Stake’in yerini alan bu mekanizma, ağ katılımcılarının gerçek birer insan olduğunu doğrulamayı konsensüsün temeline koyar.
zkProofer düğümleri
zkProofer düğümler, ağ üzerinde çalışan özel doğrulayıcı düğümlerdir. Kullanıcının avuç içi hash’ini alarak sıfır bilgi kanıtı üretir ve bu kanıtı blokzincire yazar. Düğümler H token ödülü karşılığında çalışır.
zkTLS (Zero-Knowledge Transport Layer Security)
Humanity Protocol’ün diğer projelerden teknik olarak ayrıştığı önemli bir nokta da zkTLS’dir. zkTLS; kullanıcının yaş, eğitim veya ikamet gibi özelliklerini kişisel bilgi açıklamadan web3 platformlarına kanıtlamasına imkân tanır. Örneğin bir platform “18 yaş üstü kullanıcı” gerektiriyorsa kullanıcı tam doğum tarihini paylaşmaksızın bu koşulu karşıladığını kanıtlayabilir.
H token nerede kullanılır?
H token, Humanity Protocol ekosisteminin kripto parasıdır. ERC-20 standardında üretilen token doğrulama, yönetişim ve ekosistem teşvikleri olmak üzere ağın üç temel işlevini destekler.
Doğrulama kısmında zkProofer düğümleri, Human ID doğrulamalarını gerçekleştirdiklerinde H token kazanır. Bu mekanizma ağın sürdürülebilirliğini garanti altına almaya odaklanır. Yönetişimde H token sahipleri protokol güncellemeleri ve ekosistem kararlarında oy kullanabilir.
Fairdrop (adil dağıtım) kavramı, Humanity Protocol’de klasik airdrop’ların bot sorununun çözümü olarak geliştirilmiştir. 25 Haziran 2025’te gerçekleştirilen ilk Fairdrop’ta token’lar yalnızca doğrulanmış Human ID sahiplerine dağıtılmıştır.
Son olarak ekosistemde H token, platformun DeFi protokolleri ve oyun projeleriyle entegrasyonunda işlem ücreti ve teşvik aracı olarak kullanılır.
Paribu’da H token nasıl alınır?
Paribu’da H/TL işlemlerinizi, kullanıcı dostu arayüzü ve güvenli altyapısı sayesinde kolayca yapabilirsiniz. İşleme başlamadan önce bir Paribu hesabı oluşturmanız gerekir. Hesap açarken KYC doğrulama sürecini tamamlamak, yasal gereklilikler ve güvenlik açısından önemlidir. Bu adımı tamamladıktan sonra işlemlere erişim sağlanır.
Hesabınızı açtıktan sonra H piyasa sayfasını ziyaret ederek standart ya da gelişmiş görüntüleme seçeneklerini kullanabilirsiniz. Her iki seçenekte de H alımı yapmak için Limit, Piyasa ve Koşul emirlerinden birini seçebilirsiniz. Fiyat kısmından coin’i aldığınız fiyatı görürsünüz. Daha sonra almak istediğiniz H miktarını girip alım işleminizi tamamlayabilirsiniz.
