XDC Network, gerçek dünya varlıklarının (RWA) tokenizasyonu için tasarlanmış, Ethereum Sanal Makinesi (EVM) uyumlu hibrit bir Katman-1 (Layer-1) blokzincirdir. Eski adı XinFin olan ağ, 2017’de Singapur’da kurulmuş ve mainnet’i 2019’da devreye girmiştir. XDPoS 2.0 konsensüs mekanizmasıyla saniyede binlerce işlem işleyebilmeyi hedefler. XDC token, ağdaki işlem ücretlerini, masternode stake’ini ve yönetişimi karşılar.
XDC Network ne zaman ve kim tarafından kuruldu?
XDC Network’ün kökeni, 2017 yılında Singapur’da kurulan XinFin Fintech şirketine dayanır. Projeyi Ritesh Kakkad ve Atul Khekade birlikte kurmuştur. Ağın mainnet’i Haziran 2019’da devreye girmiştir. Ekosistemi desteklemek amacıyla 2021 yılının ortasında XDC Foundation kurulmuştur.
XDC Network projesi ve amacı
XDC Network faturalar gibi belgeleri dijital token’lara dönüştürerek doğrulama ve transfer sürecini hızlandırmayı amaçlar. Ancak burada önemli bir ayrım vardır. Blokzincir üzerindeki bir token, tek başına fiziksel bir varlığa veya hukuki bir alacağa otomatik olarak hak kazandırmaz. Bu hakkın geçerli olması için ihraççı kuruluş, saklama yapısı ve hukuki çerçeve gereklidir.
XDC Network, bu ihtiyaçları karşılamak için gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonuna da odaklanır. Gayrimenkul, emtia ve finansal enstrümanlar bu kapsamda değerlendirilen varlık türleri arasında yer alır.
XDC nasıl çalışır?
XDC Network, XDPoS (XinFin Delegated Proof of Stake) adlı konsensüs mekanizmasıyla çalışır. Ağdaki 108 aktif masternode, blokları doğrular ve üretir. XDPoS 2.0 güncellemesiyle birlikte işlemler yaklaşık 2 saniyede bloklara dahil olur ve 6 saniye içinde kesinleşir.
XDPoS 2.0, 2024 yılının son çeyreğinde ağa entegre edilmiştir. Güncelleme, Bizans Hata Toleransı (BFT) tabanlı bir protokole dayanır ve kötü niyetli davranışları tespit eden bir adli izleme katmanı içerir.
Masternode adayı olmak isteyenlerin en az 10 milyon XDC stake etmesi gerekir. Şu anda 300’den fazla masternode adayı bulunur. Bunlardan 108’i aktif olarak blok üretim sürecine katılırken kalan adaylar yedek masternode olarak görev yapar.
XDC Network’ü farklı kılan özelliklerden biri hibrit yapısıdır. Ağ, herkesin erişebildiği açık bir mainnet sunarken kurumların hassas verilerini gizli tutabileceği izinli özel subnet’ler de barındırır.
XDC Network, EVM ile uyumlu çalışır. Bu sayede Solidity dilinde yazılmış akıllı sözleşmeler, çoğunlukla küçük değişikliklerle XDC ağına taşınabilir. Geliştiriciler, Ethereum ekosistemi için oluşturulmuş araçları ve kütüphaneleri XDC üzerinde de kullanabilir.
Adres formatı da bu uyumluluğun bir parçasıdır. XDC adresleri hem xdc hem de 0x ön ekiyle gösterilebilir ve aynı adresi temsil eder. Mainnet için Chain ID 50 olarak tanımlanır ve cüzdan yapılandırmasında bu bilgi kullanılır.
XDC Network altyapısı ve teknik özellikleri
XDC Network, teknik dokümantasyona göre saniyede 2.000’in üzerinde işlem kapasitesine ulaşabilir. İşlem başına maliyet ise 0,0001 doların altında kalır. Bu düşük maliyet, yüksek hacimli kurumsal kullanım senaryolarını ekonomik olarak uygulanabilir kılar.
Ağ üzerinde XRC20, XRC721 ve XRC1155 olmak üzere üç temel token standardı kullanılır. XRC20, Ethereum’daki ERC-20’ye benzer şekilde değiştirilebilir tokenlar için kullanılır. XRC721 ise NFT (Non-fungible token) benzeri benzersiz varlıkların, örneğin RWA token’larının temsili için tercih edilir.
XDC Network, altyapı dayanıklılığını artırmak için çoklu istemci mimarisine de geçiş yapar. Go, Rust ve C#/.NET gibi farklı dillerde yazılmış bağımsız istemciler, tek bir uygulamanın hata vermesi durumunda ağın durmasını engellemeyi hedefler.
XDC token nerede kullanılır?
XDC token, ağ üzerindeki işlem ücretlerini karşılayan, masternode stake ekonomisini destekleyen ve yönetişimde oylama hakkı sağlayan yerel varlıktır. Ticaret finansmanı belgelerinin dijitalleştirilmesinden gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonuna kadar birçok kurumsal kullanım senaryosunda rol oynar.
- İşlem ücretleri: Ağ üzerindeki transferler ve akıllı sözleşme çalıştırma maliyetleri XDC ile karşılanır.
- Masternode stake’i ve delegasyon: Masternode adayları doğrulayıcı olabilmek için XDC stake eder. Ağ kullanıcıları da adaylara XDC devrederek blok ödüllerinden pay alabilir.
- Yönetişim: XDC, protokol güncellemelerinde oylama hakkı sağlar.
