Altın endeksli coin, değeri fiziksel altına sabitlenen ve her token’ı belirli miktarda altını temsil eden blokzincir tabanlı dijital bir varlıktır. Gerçek dünya varlıklarının (RWA) tokenizasyonuna bir örnek olarak düşünülebilir. Fiyatı altın piyasasıyla birlikte hareket eder. En popüler örneklerinden biri pek çok ülkede faaliyet gösteren merkezi platformlarda listelenen Tether Gold (XAUt) olarak bilinir.
Karşılık oranı genellikle sabittir. Popüler token’larda 1 token = 1 troy ons altındır. Bir troy ons yaklaşık 31,1 grama denk gelir. Bazı yerel projeler ise 1 token = 1 gram altın modelini kullanır.
Altın endeksli coin nasıl çalışır?
Altın endeksli coin, mint and burn adı verilen bir modelle çalışır. Bu modelde ihraççı şirket fiziksel altını kasada saklar ve karşılığında token üretir. Altın geri alındığında ilgili token yakılır. Böylece dolaşımdaki token sayısı, rezervdeki altın miktarıyla eşlenir.
Sürecin temel yapı taşları şunlardır:
- Rezerv: İhraççının kasada tuttuğu fiziksel altındır. Dolaşımdaki her token’ın arkasında bu rezerv bulunur.
- Custodian: Altını fiziksel olarak saklayan kuruluştur.
- Token basımı (mint): Kasaya altın eklendiğinde yeni token üretilmesidir.
- Token yakımı (burn): Altın geri alındığında token’ın dolaşımdan kaldırılmasıdır.
- Proof-of-Reserves: Rezervlerin gerçekten var olduğunu gösteren kanıttır. Bağımsız denetim şirketleri bunu düzenli raporlar.
Altın endeksli coin ile stablecoin arasındaki fark nedir?
İkisi de varlık destekli token’lardır ancak desteklendikleri varlıklar farklıdır. USDT veya USDC gibi dolar endeksli stablecoin’ler varlığın değerini 1 dolar civarında sabit tutmayı hedefler. Altın endeksli coin ise altın fiyatını takip eder. Sabiti genelde 1 troy ons altın gibi bir miktara sabitlenir.
Teknik olarak altın token’ları da bir stablecoin çeşidi sayılır. Çünkü stablecoin, gerçek bir varlığa bağlanan token demektir. Fark, istikrar tanımındadır. Dolar stablecoin’i fiyat sabitliği sunar; altın token’ı ise altının değer koruma özelliğini dijital ortama taşır.
Öne çıkan altın endeksli coinler
Piyasa büyük ölçüde iki projede yoğunlaşır. Bunlar PAX Gold ve Tether Gold olarak bilinir.
PAX Gold (PAXG), Paxos Trust Company tarafından 2019’da çıkarılmıştır. Her token, Londra’daki Brink’s kasalarında saklanan 1 troy ons LBMA standardında altını temsil eder. Ethereum ağında ERC-20 token’ı olarak işlem görür. Aylık bağımsız denetimi ve seri numaralı külçe eşleştirmesiyle öne çıkar. 0,01 ons gibi küçük paylara bölünebilir.
Tether Gold (XAUt), Tether’in iştiraki TG Commodities tarafından 2020’de çıkarılmıştır. Her token, İsviçre’deki kasalarda tutulan 1 troy ons altını temsil eder. Ethereum ve TRON ağlarında işlem görür.
Sıkça Sorulan Sorular
Altın endeksli coin ile gram altın aynı mı?
Hayır. Gram altın, fiziksel piyasadaki geleneksel bir yatırım aracıdır. Altın endeksli coin ise fiziksel altını temsil eden blokzincir tabanlı dijital bir varlıktır. İkisi de altının değerine bağlıdır ama saklama ve transfer biçimleri farklıdır.
Altın endeksli coin fiyatı neden değişir?
Çünkü fiyatı doğrudan altın piyasasını takip eder. Altın fiyatı yükseldiğinde token fiyatı da yükselir, düştüğünde ise düşer. Bu yönüyle dolar sabitli stablecoin’lerden ayrılır. Bu varlıklar 1 dolar civarında sabit kalmayı hedefler.
Altın endeksli coin ile stablecoin aynı şey mi?
Teknik olarak altın token’ları da bir stablecoin çeşididir çünkü gerçek bir varlığa bağlıdır. Fark sabitli oldukları varlıktadır. Dolar stablecoin’i dolara, altın endeksli coin ise altına sabitlenir. Bu noktada amaçları da farklıdır. Biri fiyat istikrarı sağlarken diğeri altın değerinin dijital temsilini oluşturur.
