ORDI (ORDI), Bitcoin ağı üzerinde Ordinals protokolü ile çıkarılan ilk BRC-20 token’dır. Toplam arzı Bitcoin’i andıracak şekilde 21 milyon ile sınırlıdır.
Geliştirici Casey Rodarmor’un yayımladığı Ordinals protokolü, Bitcoin’in en küçük birimi olan satoshi’lere veri yazma imkânı getirmiştir. Böylece ORDI, akıllı sözleşme kullanmadan Bitcoin ağında token çıkarılabileceğinin kanıtı olmuştur.
Token akıllı sözleşmeye değil, satoshi’ler üzerine işlenmiş JSON verilerine dayanır. Bu yapı, Ethereum tarafındaki ERC-20 ile yüzeysel olarak benzeşir, ancak teknik mimarisi farklıdır.
ORDI ne zaman ve kim tarafından kuruldu?
ORDI, Mart 2023’te ilk BRC-20 token olarak yayımlanmıştır. Token, Ordinals protokolünün üzerine inşa edilmiştir. Ordinals protokolünün kendisi 21 Ocak 2023’te yayıma alınmıştır. Ordinals protokolünün geliştiricisi Casey Rodarmor adlı yazılım mühendisidir.
ORDI projesi ve amacı
ORDI’nin temel amacı, Bitcoin ağında akıllı sözleşme olmadan token çıkarılabileceğini göstermektir. Daha önce Bitcoin üzerinde token çıkarmak için yan zincirler veya köprüler gerekmiştir. BRC-20 standardı bu ihtiyacı ortadan kaldırmıştır.
ORDI, BRC-20 standardının ilk uygulaması olarak sembolik bir konuma sahiptir. Bununla birlikte BRC-20 ekosisteminin referans varlığı olarak işlem hacminin önemli bir kısmını taşır.
ORDI nasıl çalışır?
ORDI, Bitcoin satoshi’lerine yazılan JSON verileri üzerinden çalışır. Ordinals protokolü her satoshi’ye benzersiz bir sıra numarası verir. BRC-20 standardı, bu satoshi’lere “deploy”, “mint” ve “transfer” işlemlerini tanımlayan JSON kayıtları işler. Bu sayede token davranışı blokzincir üzerinde takip edilir.
Akıllı sözleşme yoktur. Bu nedenle işlem mantığı daha sade fakat daha kısıtlıdır. Token transferi, ilgili satoshi’nin yeni cüzdana gönderilmesiyle gerçekleşir.
Taproot yükseltmesi, 14 Kasım 2021 tarihinde Bitcoin ağında devreye girmiş ve bu altyapı sayesinde ağa kaydetme mümkün olmuştur. ORDI’nin teknik temeli bu yükseltmeye dayanır. Ağdaki blok alanı sınırlı olduğu için kayıtlar işlem ücretlerini artırabilir.
ORDI altyapısı ve teknik özellikleri
ORDI, Bitcoin ana ağında çalışır ve ayrı bir blokzincir kullanmaz. Bu durum, ORDI işlemlerinin Bitcoin’in güvenlik modelinden yararlanmasını sağlar. Token bakiyeleri, harici BRC-20 indeksleyicileri tarafından hesaplanır.
Teknik özelliklerin temel başlıkları şöyledir:
- Altyapı: ORDI, Bitcoin ana ağı ve Ordinals protokolü üzerinde çalışır.
- Standart: BRC-20, Bitcoin için tasarlanmış token standardıdır ve JSON tabanlı inscription’lar (yazıtlar) kullanır.
- Konsensüs: Bitcoin’in Proof-of-Work (PoW) konsensüs mekanizması geçerlidir.
- Programlanabilirlik: Akıllı sözleşme yoktur. Standart deploy, mint ve transfer komutları kullanılır.
- Güvenlik: İşlemler Bitcoin madencilerinin doğrulamasına tabi tutulur.
ORDI’nin teknik kısıtlamaları da vardır. Bitcoin’in blok süresi yaklaşık 10 dakikadır. Bu nedenle BRC-20 işlemleri Ethereum tabanlı token’lara göre daha yavaş onaylanır. Ağ yoğunluğu arttığında işlem ücretleri yükselebilir.
ORDI token nerede kullanılır?
ORDI’nin başlıca kullanım alanı, BRC-20 ekosisteminin temsili varlığı olmasıdır. ORDI ayrıca diğer BRC-20 token’larının fiyatlandırılmasında referans alınabilir.
ORDI’nin doğrudan bir yardımcı işlevi yoktur. Token, akıllı sözleşme tabanlı DeFi (Merkeziyetsiz finans) protokollerine yerel olarak entegre değildir. Bazı wrapped ORDI sürümleri, başka ağlarda işlem görmek için üretilmiştir.
