Midnight (NIGHT), Cardano’nun partner zinciri olarak çalışan veri koruma odaklı bir blokzincirdir. Input Output Global (IOG) tarafından geliştirilen ağ, Sıfır bilgi ispatı (Zero-knowledge proof) ile hassas verileri gizli tutarken işlemlerin doğrulanmasına olanak tanır. NIGHT, ağın hizmet token’ıdır. Toplam arzı 24 milyar adettir.
Cardano’nun arkasındaki şirket Input Output Global (IOG), Midnight’i “programlanabilir gizlilik” sunan bir partner zincir olarak tasarlamıştır. Ağ, sıfır bilgi ispatları sayesinde verinin kendisini paylaşmadan doğruluğunu kanıtlamayı mümkün kılar. NIGHT token ise bu ekosistemin yönetişim ve değer aracıdır.
Midnight ne zaman ve kim tarafından kuruldu?
Midnight, 2022 yılının kasım ayında Input Output Global (IOG) tarafından duyurulmuştur. Projenin arkasındaki isim, Cardano’nun da kurucusu olan Charles Hoskinson’dır. NIGHT token 9 Aralık 2025’te piyasaya sürülmüştür.
Proje, Cardano ekosisteminden bağımsız bir token ekonomisine sahip olsa da teknik olarak Cardano’ya bağlıdır. Bu yapı, partner chain (eş zincir) modelinin ilk büyük uygulamalarından biridir.
Midnight projesi ve amacı
Midnight, kurumsal ve bireysel veri gizliliğini blokzincir üzerinde mümkün kılmak için kurulmuştur. Sağlık, finans ve kimlik doğrulama gibi alanlarda yasal gerekliliklerle uyumlu çözümler sunmayı hedefler. Bu sayede işletmelerin kullanıcı verilerini ifşa etmeden blokzincir kullanabilmesi hedeflenir.
Projenin çözmeye çalıştığı temel problem, açık blokzincirlerin şeffaflığı ile veri koruma ihtiyacının çelişmesidir. Çoğu blokzincirde bir cüzdan adresinin tüm işlemleri herkes tarafından görülebilir.
Midnight bu sorunu sıfır bilgi ispatlarıyla çözer. Kullanıcı bir bilgiyi doğrulamak için yalnızca matematiksel bir kanıt gönderir. Verinin kendisi cüzdanda kalır, ağa hiç yansımaz.
NIGHT nasıl çalışır?
NIGHT token, sahiplerine DUST adında ikinci bir kaynak üretir. DUST, ağ üzerindeki işlem ücretlerini karşılar ve devredilemez bir kaynaktır. Bu çift token modeli, kullanıcıların ana varlıklarına dokunmadan ağı kullanmasına imkân tanır.
NIGHT cüzdanda durdukça DUST yenilenir, harcanan DUST zamanla geri dolar. Bu sayede sık işlem yapan kullanıcılar veya kurumlar maliyet öngörülebilirliği elde eder.
Ağdaki gizlilik tarafı ise sıfır bilgi ispatlarıyla sağlanır. Kullanıcı bir bilgiyi paylaşmak istediğinde, kendi cihazında bir kriptografik kanıt üretir. Ağ yalnızca bu kanıtı doğrular; verinin orijinaline hiç ulaşmaz.
Midnight altyapısı ve teknik özellikleri
Midnight, hibrit defter modeli üzerine kuruludur. Ağ, açık (on-chain) ve özel (yerel cihaz) iki durumu birlikte yönetir. Sıfır bilgi ispatları bu iki durumun birbirine etki etmesini sağlar.
Geliştiriciler ağ üzerinde akıllı sözleşme yazmak için TypeScript benzeri dilleri kullanabilir. Bu yaklaşım, web2 dünyasından gelen yazılımcıların öğrenme eğrisini düşürür. Compact adı verilen özel bir dil, gizlilik mantığını sözleşmelere doğrudan ekler.
Ağın öne çıkan teknik özellikleri şunlardır:
- Cardano partner zinciri: Midnight, Cardano’nun güvenlik altyapısından yararlanır ve onunla köprüler üzerinden iletişim kurar.
- Sıfır bilgi ispatları: Hassas veriler kullanıcının cihazında kalır, ağa yalnızca kriptografik kanıt iletilir.
- Seçici paylaşım: Geliştirici, hangi bilginin açık hangi bilginin gizli kalacağını sözleşme düzeyinde belirler.
- Çift token modeli: NIGHT yönetişim ve değer için, DUST işlem ücretleri için kullanılır.
NIGHT token nerede kullanılır?
NIGHT token, Midnight ağında üç temel görev üstlenir: staking, yönetişim ve DUST üretimi. Token sahipleri ağı güvence altına almak için stake yapar. Karşılığında protokol ödüllerinden pay alır.
Yönetişim tarafında NIGHT sahipleri, ağ parametreleri ve protokol güncellemeleri hakkında oy kullanır. Bu sayede topluluk ağın geleceği üzerinde söz sahibi olur.
Token’ın en özgün kullanım alanı DUST üretimidir. NIGHT cüzdanda tutuldukça otomatik olarak DUST üretir. DUST ise ağ üzerindeki işlem ücretlerini karşılar.
Geliştiriciler, kullanıcıları için DUST üreterek uygulamalarını işlem ücreti olmadan sunabilir. Kullanıcı tarafında işlem ücretsizmiş gibi görünür, arka planda geliştiricinin NIGHT bakiyesi DUST üretir.
