BloombergHT’de yayınlanan Akıllı Para programına konuk olan Paribu Hukuk Müşaviri Aysu Düz, Blockchain Türkiye Platformu (BCTR) Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları Çalışma Grubu tarafından Paribu’nun aktif katkılarıyla hazırlanan Kripto Varlıklarda Sermaye Verimliliği Araçları: Staking, Lending ve Borrowing raporunun öne çıkan başlıklarını değerlendirdi.
Küresel staking pazarı 245 milyar dolara ulaştı
Kripto varlık ekosistemi, finansal sistemin dinamik bir bileşeni haline gelen çok katmanlı bir altyapıya dönüştü. Bu dönüşümün merkezinde yer alan staking, varlıkların ağ güvenliğine katkı sağlamak amacıyla kilitlenmesi ve teknik doğrulama süreci karşılığında protokol düzeyinde ödül kazanılması olarak tanımlanıyor.
Lending ve borrowing ise dijital varlıkların atıl bir biçimde bekletilmesi yerine belirli bir süreyle başka bir tarafa devredilmesi ve karşılığında finansal getiri elde edilmesi anlamına geliyor. Rapora göre 2026 yılı itibarıyla küresel staking pazarı yaklaşık 245 milyar dolar büyüklüğe ulaştı.
Sıcak cüzdan kısıtı, potansiyeli sınırlıyor
Türkiye’de yürürlükteki mevzuat uyarınca platformlar ve saklama kuruluşları staking hizmeti sunma yetkisine sahip. Ancak TÜBİTAK Altyapı Kriterleri kapsamında bu hizmetin yalnızca sıcak cüzdanlar üzerinden yürütülmesine izin veriliyor. Mevcut kurallar çerçevesinde fiilen her 100 birim varlığın yalnızca yaklaşık 9,75 birimi için staking yapılabilmesi gibi teknik bir kısıtlama ortaya çıkıyor.
DeFi, CeFi yaklaşık iki katına ulaştı
Lending ve borrowing tarafında, 2025 yılının üçüncü çeyreği itibarıyla kripto teminatlı toplam borç hacmi yaklaşık 74 milyar dolara ulaşmış durumda. Bu hacmin yaklaşık 41 milyar dolarlık kısmını DeFi (merkeziyetsiz finans) işlemleri oluşturuyor. Başka bir ifadeyle merkeziyetsiz finans alanındaki işlem hacminin, merkezi finansın yaklaşık iki katına ulaştığı biliniyor.
Vergi mevzuatındaki belirsizliklerin giderilmesi kritik
Tüm bu ekosistemin sürdürülebilirliği açısından netleştirilmesi gereken en kritik konu, vergilendirme alanındaki belirsizlikler. Kripto varlıklar Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) mevzuatında gayri maddi varlık olarak tanımlanmış olsa da vergilendirmeye ilişkin çerçevenin netleşmesi için bu tanımın vergi mevzuatına da yansıması gerekiyor.
Aynı şekilde staking, lending ve borrowing yoluyla elde edilen getirilerin vergi kanunları kapsamında hangi gelir unsuruna dahil olacağı henüz netlik kazanmadı. Raporda, özellikle doğrudan staking ödüllerinin “kendiliğinden oluşan varlık” statüsünde değerlendirilmesi gibi yenilikçi politika önerileri sunuluyor.
Raporun tamamına bu içerikten erişilebiliyor.
