BloombergHT’de yayınlanan Akıllı Para programına konuk olan Paribu Hukuk Müşaviri Aysu Düz, TBMM’de görüşülen kripto varlıkların vergilendirilmesi konulu kanun teklifine ilişkin ayrıntıları değerlendirdi.
Öne çıkan noktalar şöyle:
Kripto varlık işlem vergisi, on binde 3
2 Mart haftasında TBMM’ye sunulan kanun teklifine göre, kripto varlık işlemlerinde on binde 3 oranında kripto varlık işlem vergisi öngörülüyor. Gider vergisi mantığıyla kurgulanan bu vergi, alış, satış ve transfer anında doğuyor. Başka bir deyişle, gerçekleşen işlemin kar ya da zarar elde etmesine bakılmaksızın, her alışta, satışta ve her transferde bu bahsettiğimiz on binde 3 oranı söz konusu. Verginin mükellefi olarak kullanıcılar değil, kripto varlık hizmet sağlayıcıları öngörülüyor.
Kazançlara yüzde 10’luk stopaj
İkinci ve asıl büyük değişiklik ise, kazançlar üzerinden alınacak olan yüzde 10’luk stopaj. Tasarı, platformlarda yapılan işlemlerden elde edilen kâr üzerinden üçer aylık dönemlerle bu vergiyi almayı öngörüyor. Burada “ilk giren ilk çıkar” (FIFO) yöntemi benimsendiği, platformlarca her satışın net kârının veya zararının kronolojik olarak hesaplanması yönteminin uygulanacağı görülüyor. Stopaj, nihai vergi; başka bir deyişle yatırımcının ayrıca beyanname vermesine gerek kalmayacağı belirtiliyor.
Öte yandan kripto varlık transferlerinde kullanıcıların, alış maliyeti ve alış tarihini transfer yaptığı alıcı platforma iletmesi gerekecek. Verginin mükellefinin platform olması, tüm hukuki ve cezai sorumluluğun yine platformlara ait olması ancak kullanıcı beyanının esas alınması, operasyonel ve teknik sürece dair bazı belirsizlikler yaratıyor.
SPK’ya tabi olmayan platformlar için Gelir Vergisi Kanunu devrede
Söz konusu vergi düzenlemesi Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından lisanslanan kripto varlık hizmet sağlayıcıları kapsıyor. SPK’ya tabi olmayan yurt dışı merkezli platformlarda platformlarda yapılan işlemlerde ise Gelir Vergisi Kanunu Madde 103’e göre belirleme yapılacak. Buna göre yüzde 15 ila yüzde 40 arasına bir vergi kesintisi öngörülüyor. Keza, yurt dışı platformlar için vergi mükellefi müşterilerin kendisi olduğu için, son kullanıcıların her yıl mart ayında beyanname vermeleri de gerekecek.
Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşmeler tamamlandı
Kanun teklifi sunuldu, Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki görüşmeler tamamladı. Yani top artık Meclis’ten çıktı. Bir sonraki adım, metnin imzalanması için Cumhurbaşkanlığı makamına gönderilmesi. Cumhurbaşkanının onayının ardından Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla, yürürlük maddesinde belirtilen süreler işlemeye başlayacak.
