DeFi nedir, klasik Paribu işlemlerinden farkı nedir?
DeFi (Decentralized Finance — merkeziyetsiz finans), finansal işlemlerin bir kurum yerine kamuya açık yazılımlar (akıllı kontratlar) aracılığıyla yürütüldüğü sistemdir. Paribu'nun arayüz sağladığı DEX, Opsiyon Piyasaları ve Vadeli İşlemler ürünleri bu DeFi katmanı üzerinde çalışır. En temel fark: DeFi ürünlerinde varlıklarınız Paribu'da değil, size ait bir self-custody cüzdanda durur.
DeFi ne demek?
DeFi, "merkeziyetsiz finans" anlamına gelir. Klasik finansta (bankalar, aracı kurumlar) işlemlerinizi bir kurum sizin adınıza yürütür ve varlığınızı saklar. DeFi'da ise kurallar yazılıma gömülüdür ve işlemleri doğrudan siz onaylarsınız; arada varlığınızı tutan bir aracı yoktur.
Bunu şöyle düşünebilirsiniz: paranız bankada durur ve transferi banka onaylar. DeFi'da paranız kendi self-custody cüzdanınızda durur; işlem yapmak istediğinizde talimatı siz verirsiniz, kuralları otomatik bir sistem uygular.
Klasik Paribu işlemleriyle farkı nedir?
| Klasik Paribu işlemleri | DeFi ürünleri | |
|---|---|---|
| Varlığı kim tutar? | Paribu (sizin adınıza Türkiye'de faaliyet gösteren kripto varlık saklama kuruluşunda saklar) veya tercih ederseniz siz (kendi cüzdanınızda) | Siz (kendi cüzdanınızda) |
| İşlemi kim onaylar? | Paribu sistemi aracılığıyla siz onaylarsınız | Siz Face ID / Touch ID kullanarak passkey ile kendi cüzdanınızda onaylarsınız |
| Erişim | Paribu hesabı | Size ait DeFi cüzdanı |
| Emirler nerede eşleşir | Paribu tahtasında | Emirler DeFi ortamında eşleşir, emirler Paribu'da değil doğrudan DeFi likidite havuzunda eşleşir. Paribu emirleri görmez ve emirlere müdahale edemez. |
Bilgi: İki ürün grubu da aynı Paribu uygulaması içinde yer alır; ayrı bir uygulama indirmenize gerek yoktur
Paribu'da hangi DeFi ürünleri var?
- DEX (Merkeziyetsiz Borsa): Tokenları bir likidite havuzu üzerinden anında takas etmenizi sağlar
- Opsiyon Piyasaları: Bir olayın analiz yapılarak sonucuna dayalı ve hedge amaçlı kullanılan opsiyon enstrümanlarıdır. Şansa, olasılığa ve talihe dayanmazlar.
- Vadeli İşlemler: Bir varlığın fiyat yönüne vadeli pozisyon almanızı sağlar.
Bu üç ürün ortak bir self-custody DeFi cüzdanı üzerinde çalışır; biri için kurulumu tamamladığınızda diğerlerine daha hızlı erişirsiniz (Vadeli İşlemler ek bir self-custody cüzdan kurulumu ister).
Önemli bilgiler
- DeFi ürünlerinde varlıklarınız kendi cüzdanınızda durur (self-custody); Paribu varlığınızı saklamaz, saklanmasına aracılık etmez.
- İşlemleriniz telefonunuzun güvenlik özelliğiyle (Face ID / Touch ID ile passkey aracılığıyla) onaylanır. Bu sebeple, telefonunuzun gerekli özelliklere sahip olması gerekir.
- DeFi ürünleri volatil araçlardır; değerleri piyasaya göre artıp azalabilir, garanti getiri sunmaz.
- DeFi ürünlerini kullanmak için Paribu hesabınızda kimlik doğrulamanızın (KYC) tamamlanmış olması gerekir
Sıkça sorulan sorular
DeFi ürünlerini kullanmak zorunda mıyım?
Hayır. DeFi ürünleri isteğe bağlıdır; Paribu tarafından sağlanan ürünleri her zamanki gibi kullanmaya devam edebilirsiniz.
Varlığım DeFi'de Paribu'da mı duruyor?
Hayır. DeFi ürünlerinde varlığınız size ait self-custody cüzdanda durur. Bu, varlığın kontrolünün sizde olması demektir; bir kurtarma (recovery) güvencesi de bulunur.
DeFi ürünlerini kullanmak için ek bir şey gerekiyor mu?
Her bir DeFi ürünü için ilgili sözleşmesiyi ve risk beyanını onaylayıp self-custody cüzdanınızı oluşturarak başlayabilirsiniz.
İlgili makaleler
- DeFi cüzdanı, passkey ve self-custody nedir? — DeFi cüzdanı, passkey ve self-custody mantığı
- DeFi ürünlerini kullanmaya nasıl başlarım? — KYC ve tek DeFi sözleşmesiyle kurulum adımları
- DEX (merkeziyetsiz borsa) nedir? — DEX ve likidite havuzu (AMM) mantığı
- DeFi ürünlerine nereden erişirim? — DeFi ürünlerine erişim ve ön koşullar
Yazar:
Paribu