Mum grafik (candlestick chart), bir kripto varlığın belirli bir zaman aralığındaki fiyat hareketini tek bir görsel blokla gösteren grafik türüdür. Her bir "mum", o aralıktaki açılış, kapanış, en yüksek ve en düşük fiyat bilgilerini aynı anda sunar. Teknik analizde en yaygın kullanılan grafik türüdür ve fiyatın güçlü veya zayıf olduğu dönemleri hızla okumanızı sağlar.
Her mum dört temel fiyat noktasını barındırır ve bu noktalar mumun gövdesi ile fitilleri arasında dağılır. Gövde açılış ile kapanış arasındaki mesafeyi, fitiller ise o aralıkta görülen uç fiyatları gösterir. Bu dört değeri bir arada okumak, o dönemde alıcı ve satıcılar arasındaki dengeyi anlamanızı sağlar.
Mum iki bileşenden oluşur:
Mumlar iki renkle gösterilir ve renk fiyatın o aralıktaki yönünü anlatır. Kapanış açılışın üzerindeyse mum yükseliş, altındaysa düşüş rengini alır. Varsayılan renkler yeşil ve kırmızıdır; renkler uygulama ayarlarınıza bağlı olarak değişebilir.
Bilgi: Hesabım bölümündeki Renk seçenekleri ekranından Renk körlüğü desteği seçeneğini açtığınızda yükseliş ve düşüş renkleri mavi ve turuncuya döner. Bu tercih mum gövdesi, fitiller ve hacim çubukları dahil tüm grafik renklerine yansır
Mumların görünümü, piyasadaki alıcı ve satıcı dengesi hakkında ipucu verir. Gövdenin uzunluğu hareketin gücünü, fitillerin uzunluğu ise test edilen ama tutunamayan seviyeleri gösterir.
Bu temel tiplerin birleşimi, teknik analistlerin incelediği mum formasyonlarını oluşturur (hammer, engulfing, morning star gibi).
Mum grafikte seçtiğiniz zaman aralığı, her bir mumun kaç dakikalık, saatlik veya günlük hareketi özetlediğini belirler. Aralık adlarındaki harfler süre birimini gösterir: D dakika, S saat, G gün, H hafta, A aydır. Kısa aralıklar daha fazla ayrıntı ve dalgalanma, uzun aralıklar daha net bir trend görüntüsü verir.
| Aralık | Kullanım |
|---|---|
| 1D · 5D | Çok kısa vadeli takip |
| 15D · 1S | Gün içi işlemler |
| 4S · 8S | Günlük trend analizi |
| 1G | Orta ve uzun vade |
| 1H · 1A | Uzun vadeli perspektif |
Uyarı: 1D bir dakika demektir, bir gün değil — bir günlük mum 1G ile gösterilir. 8S aralığı yalnızca piyasa detay ekranındaki grafikte bulunur; bir dakikalık ve beş dakikalık aralıklar ise yalnızca kripto paritelerinde geçerlidir
Çizgi grafik yalnızca kapanış fiyatlarını birleştiren tek bir çizgi gösterir. Mum grafik ise her aralığın açılış, kapanış, en yüksek ve en düşük fiyatını birlikte sunduğu için daha fazla bilgi taşır. Ayrıca zaman seçiminin anlamı da farklıdır: mum grafikte seçtiğiniz değer bir mumun süresi, çizgi grafikte gösterilen toplam dönemdir.
Bu nedenle fiyat davranışını ayrıntılı incelemek isteyen kullanıcılar çoğunlukla mum grafiği tercih eder.
Bilgi: Bir varlığın piyasa detay ekranındaki grafikte, başlıktaki grafik tipi ikonuna dokunarak çizgi ve mum arasında geçiş yapabilirsiniz. Al/Sat ekranındaki grafikte ise mum, çizgi ve derinlik olmak üzere üç tür bulunur. Mum seçiliyken VOL, RSI, EMA, MA, BOLL ve MACD göstergelerini grafiğe ekleyebilirsiniz
Mum grafikler tek başına değerlendirildiğinde yanıltıcı sinyaller verebilir. Tek bir mum veya kısa bir seri üzerinden karar vermek yerine, birden fazla zaman aralığını ve ek göstergeleri birlikte değerlendirmek daha sağlıklı bir analiz sunar.
Gövde açılış ile kapanış fiyatı arasındaki alanı gösterir; fitiller ise o aralıkta görülen en yüksek ve en düşük fiyata kadar uzanan ince çizgilerdir. Gövde hareketin sonucunu, fitiller hareketin sınırlarını anlatır.
Grafik üzerinde parmağınızı basılı tuttuğunuzda o mumun Açılış, En yüksek, En düşük ve Kapanış değerleri bir bilgi kutusunda görünür. Parmağınızı yana kaydırarak diğer mumların değerlerini de inceleyebilirsiniz.
Doji, açılış ve kapanış fiyatının birbirine çok yakın olduğu, dolayısıyla gövdesi neredeyse çizgi kadar ince olan mumdur. Alıcı ve satıcıların dengede kaldığını, piyasada kararsızlık olduğunu gösterir.
Gün içinde işlem yapıyorsanız 15D veya 1S, birkaç günlük hareketi izliyorsanız 4S veya 1G, uzun vadeli trendi değerlendiriyorsanız 1H veya 1A aralıklarını kullanabilirsiniz. Tek bir aralığa bağlı kalmak yerine birkaçını karşılaştırmak daha güvenilir bir okuma sağlar.
Yazar:
Paribu