Emir gerçekleştirme politikası
1. Amaç
Bu Politika, Paribu Kripto Varlık Alım Satım Platformu A.Ş. (“Paribu”) müşterilerinin kripto varlık alım-satım işlemlerine ilişkin emirlerinin alınması, eşleştirilmesi, gerçekleştirilmesi ve kayıt altına alınması süreçlerinin güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil, dürüst ve rekabetçi bir şekilde gerçekleşmesinin sağlanması ve piyasa bozucu nitelikteki eylem ve işlemlerin tespit edilmesi, önlenmesi ve tekrarlanmamasını sağlayacak esasların belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır.
2. Kapsam ve Dayanak
Bu Politika, Paribu platformunda gerçekleştirilen tüm müşteri emirlerini kapsar ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, III-35/B.1 sayılı Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ, III-35/B.2 sayılı Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Çalışma Usul ve Esasları ile Sermaye Yeterliliği Hakkında Tebliğ ve VII-128.10 sayılı Bilgi Sistemleri Tebliği başta olmak üzere Paribu’nun tabi olduğu Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri esas alınarak ve Paribu etik ilkelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
3. TanımlarParibu|: | Paribu Kripto Varlık Alım Satım Platformu A.Ş.
---|---|---
Müşteri|: | Paribu tarafından hizmet sunulan tüm gerçek ve tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan teşekküllerdir.** Cüzdan**|: | Kripto varlıkların transfer edilebilmesini ve bu varlıkların ya da bu varlıklara ilişkin özel ve açık anahtarların depolanmasını sağlayan yazılım, donanım, sistem ya da uygulamalar.** Transfer**|: | Cüzdanlarda bulunan kripto varlıkların dağıtık defter teknolojisi üzerinden başka cüzdanlara aktarılması işlemi.** API**|: | Uygulama Programlama Arayüzü (Application Programming Interface) - iki yazılım bileşeninin belirli tanımlar ve protokoller aracılığıyla birbiriyle iletişim kurmasına olanak tanıyan mekanizmalardır.** Kanun**|: | 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu** SPK**|: | Sermaye Piyasası Kurulu** MKK**|: | Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş.** Tebliğler**|: | Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yayımlanan III-35/B.1 sayılı Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ ile III-35/B.2 sayılı Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Çalışma Usul ve Esasları ile Sermaye Yeterliliği Hakkında Tebliğ
4. Genel Esaslar
4.1. Müşteri Alım - Satım Emirlerinin Alınması
Paribu, müşteri emirlerini, bu politika ve müşteriyle imzalanan Çerçeve Sözleşme’de belirtilen esaslar kapsamında müşterilerin fiyat, maliyet, hız, gerçekleşme olasılığı, takas, büyüklük, saklama ve benzeri hususlardaki tercihlerini göz önüne alarak müşteri için mümkün olan en iyi sonucu verecek şekilde emirleri yerine getirmekle yükümlüdür.
4.1.1. Emir Tipleri
Paribu platformu üzerinden yalnızca aşağıda belirtilen emir tipleri kabul edilmektedir:
- Alım Emri: Müşterinin belirli bir kripto varlığı, belirlenen koşullarda satın almak üzere ilettiği emirdir.
- Satım Emri: Müşterinin belirli bir kripto varlığı, belirlenen koşullarda satmak üzere ilettiği emirdir.
- Transfer Emri: Müşterinin belirli bir kripto varlığı, farklı bir cüzdana aktarılması için ilettiği emirdir.
Alım ve satım emir türleri için aşağıdaki alt türler uygulanır:
- Limit Emir: Müşterinin, belirli bir fiyat ve miktar girerek oluşturduğu emirdir. Limit emirler yalnızca belirlenen fiyat seviyesinden veya daha avantajlı bir fiyattan gerçekleşir.
- Piyasa Emri: Müşterinin, sadece miktar belirtilerek oluşturduğu emirdir. Piyasa emri piyasadaki mevcut en iyi fiyat üzerinden derhal gerçekleştirilir.
- Koşullu Emir: Müşterinin belirlediği koşul gerçekleştiğinde aktif hale gelen ve işlem ortamına eklenerek işleme alınan emirdir. Koşul sağlanana kadar sistemde pasif konumda bekler.
4.1.2. Emir Geçerlilik Süreleri
Paribu platformunda müşterilerin vermiş oldukları alım ve satım emirleri gerçekleşene kadar sistemde kayıtlı kalmaktadır. Emirler için belirlenmiş bir geçerlilik süresi bulunmamaktadır ancak Paribu her zaman internet sitesinden ilan etmek kaydıyla emirler için bir geçerlilik süresi belirleyebilir.
4.1.3. Emir Kabul Esasları
Müşteriler, Paribu platformu üzerinden gerçekleştirmek istedikleri alım, satım ve transfer emirlerini yalnızca https://www.paribu.com/ uzantılı Paribu internet sitesi, Paribu mobil uygulaması veya Paribu’nun sunacağı API üzerinden iletebilir. Belirtilen kanallar dışında (örn. telefon, fiziki formlar vb.) herhangi bir kanal üzerinden emir iletimi kabul edilmemektedir. Ancak, müşterilerin emirlerini iletebilecekleri kanalların neler olabileceğinin mevzuatta belirtilen sınırlar dahilinde belirlenmesi yetkisi Yönetim Kurulu’na aittir.
Paribu’da ilk kez hesap açacak olan müşterilerin emirlerinin kabul edilebilmesi için öncelikle bu müşterilerin KYC sürecinin ve MKK sicil işlemlerinin tamamlanmış olması gerekir. Müşteri Hesaplarının Açılışı ve Müşterinin Tanınması Prosedürü çerçevesinde söz konusu süreç gerçekleşir.
Müşteriler tarafından iletilen ve kabul edilen bütün emirlere bir emir numarası verilir ve geçerli olan emir, işlem ve öncelik kurallarına göre bekleyen diğer emirlerle eşleştirilerek işleme dönüşür ya da işleme dönüşmeden ilgili emir defterine kaydedilir. Müşteriler tarafından iletilen bütün emirler, sistem tarafından zaman damgasıyla imzalanır.
Müşteri tarafından iletilen, iptal edilen, gerçekleştirilmeyen ve değiştirilen emirler de dahil olmak üzere her bir emre ilişkin aşağıdaki bilgiler kayıt altına alınır.
- Müşteri numarası veya hesap numarası,
- İşleme konu kripto varlık,
- Emir tipi,
- Emir yönü (Alım/Satım),
- Emir fiyatı,
- Emir miktarı,
- Emrin alındığı tarih ve saat bilgisi,
- Emrin gerçekleştiği tarih ve saat bilgisi,
- Emrin geçerlilik süresi,
- Emrin sıra numarası,
- İşlem yapılacak para birimi veya parite.
4.1.4. Emirlerin Eşleştirilmesi
Emirler, Paribu sistemine entegre otomatik emir eşleştirme motoru tarafından işleme alınır.
Eşleştirme motoru aşağıdaki ilkelere göre çalışır:
Emirlerin eşleşmesinde sırasıyla fiyat ve zaman önceliği kuralları uygulanır.
Fiyat önceliği kuralı, daha düşük fiyatlı satım emirlerinin, daha yüksek fiyatlı satım emirlerinden; daha yüksek fiyatlı alım emirlerinin ise daha düşük fiyatlı alım emirlerinden önce karşılanmasını;
Zaman önceliği kuralı da fiyat eşitliği halinde, sisteme zaman açısından daha önce kaydedilen emirlerin, öncelikli karşılanmasını ifade eder.
Eşleştirmelerin adil ve şeffaf biçimde gerçekleştirilmesini sağlar.
4.1.5. Emirlerin İptali
Müşteriler, henüz tamamen gerçekleşmemiş olan emirlerini uygulama üzerinden iptal edebilir. Emirde kısmi gerçekleşme olması halinde, yalnızca gerçekleşmeyen kısım iptal edilebilir. Koşullu emirler, tetiklenmeden önce iptal edilebilir.
4.1.6. Emir Durumu Bilgilendirmesi
Müşteriler, ilettikleri emirlerin durumu hakkında anlık olarak Paribu platformu aracılığıyla bilgilendirilir. Emir durumu bildirimleri aşağıdaki kategorilerde yapılır:
Açık: Emir eşleşme motoruna iletilmiş ve eşleşme beklemektedir.
Başarılı: Emir tam olarak gerçekleşmiştir.
Kısmi Başarılı: Emir belirli bir miktar gerçekleşmiş, kalanı beklemektedir.
Başarısız: Emir teknik veya işlem bazlı nedenlerle gerçekleştirilememiştir.
İptal Edildi: Emir, müşteri ya da sistem kaynaklı sebeplerle iptal edilmiştir.
Bildirimler, müşteriye platform üzerinden okunabilir formatta ve gecikmesiz şekilde iletilir.
4.1.7. Emirlerin Değiştirilme ve İptal Edilme Esasları
Paribu platformu üzerinden müşterilerin verecekleri alım-satım emirlerinin değiştirilmesine yönelik bir akış bulunmamakta olup, verdikleri emirlerini değiştirmek isteyen müşterilerin mevcut emirlerini iptal edip yeni emir vermeleri mümkündür.
Sistemden ve ona bağlı çalışan uygulamalarda ortaya çıkabilecek Paribu’dan kaynaklanmayan olağan dışı durumlarda bekleyen veya gerçekleşen emirler değiştirilebilir veya iptal edilebilirler.
Müşteri tarafından alım satım sistemlerine iletilen hatalı emir olması durumunda emir gerçekleşene kadar emirin müşteri tarafından iptal edilmesi mümkündür.
4.1.8. Verilecek Emirlerde Uygulanacak Fiyat Adımları ve Listelenecek Kripto Varlıklarda Fiyat Gösterim Esasları
Emirlerde Uygulanacak Fiyat Adımları: Paribu platformunda verilecek emirlerde uygulanacak fiyat adımları ayrı ayrı belirlenmektedir ve müşterilerin emir işlemleri esnasında belirlenen fiyat adımlarına uygun fiyat belirleyebilmeleri için sistemler tasarlanmış durumdadır.
Listelenecek Kripto Varlıklarda Fiyat Gösterimi: Paribu platformunda ilk kez listelenecek olan kripto varlıkların alım-satıma açıldıklarında gösterilecek olan fiyat, ilgili kripto varlığın global piyasalarda mevcut olan fiyatlar paralelinde oluşması için gerekli izleme çalışmaları gerçekleştirilir .
4.2. Piyasa Yapıcılık Faaliyetinde Bulunan Müşterilerin Alım - Satım Emirlerinin Alınması
Piyasa Yapıcılar, Paribu platformunda işlem gören kripto varlıklar için düzenli olarak çift taraflı (alış-satış) kotasyon sağlanması, bu yolla fiyatın sağlıklı bir şekilde oluşmasına ve piyasa derinliğine katkıda bulunan/bulunacak olan gerçek ya da tüzel kişi müşterilerdir. Emir Gerçekleştirme Politikası çerçevesinde piyasa yapıcılardan aşağıdaki davranış ve teknik standartlara uyum beklenir:
- Piyasa Yapıcılar, yalnızca gerçek işlem amacıyla emir iletmelidir; herhangi bir piyasa bozucu faaliyet (örn. Spoofing, Layering, Wash Trading) kesin olarak yasaktır. Bu faaliyetlerde bulunduğu tespit edilen Piyasa Yapıcılara ilişkin gerekli önlemler ve yaptırımlar sağlanacaktır.
- Piyasa Yapıcılara ait emirlere (örn. platformda minimum kalış süresi, emirlerin maksimum iptal oranı, emir gönderme sıklığı, açık emir büyüklüğü) yönelik teknik limitlerin belirlenmesi, değiştirilmesi veya iptal edilmesi üst yönetim kararı ile gerçekleştirilebilir.
- Piyasa Yapıcılara ait emirlere ilişkin teknik limitlerin belirlenmesi durumunda bu limitlere uyum sağlanıp sağlanmadığı düzenli olarak izlenir ve olağandışı durumlar Yönetim Kurulu’na raporlanır.
- Piyasa Yapıcılar, Paribu ile önceden yapacakları yazılı anlaşmalar çerçevesinde belirlenen spread, derinlik ve aktiflik kriterlerini karşılamakla yükümlüdür. Bu kriterlere ilişkin performansın düzenli olarak izlenir ve kriterlerin karşılanmaması durumunda gerekli önlem ve/veya yaptırımlar belirlenir.
4.3. Likidite Sağlayıcılık Faaliyetinde Bulunan Müşterilerin Alım - Satım Emirlerinin Alınması
Likidite Sağlayıcılar, Paribu platformu üzerinde işlem gören varlıkların alım-satım işlemlerinde derinlik ve süreklilik kazandırmak amacıyla belirli hacimlerde düzenli emir ileten ve yüksek frekanslı işlem stratejileriyle faaliyet gösteren gerçek ya da tüzel kişi müşterilerdir.
- Likidite Sağlayıcılar, emirlerini doğrudan veya otomatik stratejiler yoluyla iletebilir; ancak her durumda emirlerin piyasa bozucu faaliyete konu olmaması ve gerçek alım-satım amacıyla gerçekleştirilmesi esastır.
- Likidite Sağlayıcıların emir davranışlarının (örn. anormal iptal oranları, hızlı giriş/çıkışlar, self-trade riskleri) izlenmesi, değerlendirilmesi ve gerekirse müdahale edilmesi sağlanır.
- Likidite Sağlayıcılara ait emirlere (örn. emir gönderim oranları, pozisyon büyüklükleri) yönelik teknik limitlerin belirlenmesi, değiştirilmesi veya iptal edilmesi üst yönetim kararı ile gerçekleştirilebilir.
- Likidite Sağlayıcılara ait emirlere ilişkin teknik limitlerin belirlenmesi durumunda bu limitlere uyum sağlanıp sağlanmadığı düzenli olarak izlenir ve olağandışı durumlar Yönetim Kurulu’na raporlanır.
- Likidite Sağlayıcıları, Paribu ile önceden yapacakları yazılı anlaşmalar çerçevesinde belirlenen spread, derinlik ve aktiflik kriterlerini karşılamakla yükümlüdür. Bu kriterlere ilişkin performansın düzenli olarak izlenmesi ve kriterlerin karşılanmaması durumunda gerekli önlem ve/veya yaptırımlar belirlenecektir.