{"id":4535,"date":"2021-04-02T15:42:49","date_gmt":"2021-04-02T12:42:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?p=4535"},"modified":"2022-10-26T11:16:17","modified_gmt":"2022-10-26T08:16:17","slug":"sanat-dunyasinda-yeni-donem-nft-blokgezgini","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/haberler\/sanat-dunyasinda-yeni-donem-nft-blokgezgini\/","title":{"rendered":"Sanat d\u00fcnyas\u0131nda yeni d\u00f6nem: NFT | BlokGezgini"},"content":{"rendered":"<p><strong>Dijital d&ouml;n&uuml;&#351;&uuml;m s&uuml;reci hayatlar&#305;m&#305;z&#305;n her alan&#305;nda kendini hissettiriyor. Son d&ouml;nemlerin en &ccedil;ok konu&#351;ulan teknolojisi NFT ve sanatla kurdu&#287;u ili&#351;ki bu d&ouml;n&uuml;&#351;&uuml;me iyi bir &ouml;rnek. <\/strong><\/p>\n<p><strong>BlokGezgini<\/strong><\/p>\n<p>NFT&rsquo;nin a&ccedil;&#305;l&#305;m&#305;, &ldquo;<span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: NFT (Non-Fungible Token) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">non fungible <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Token nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">token<\/span><\/span>&rdquo;d&#305;r. Dilimizde hen&uuml;z do&#287;rudan bir kar&#351;&#305;l&#305;&#287;&#305; yok fakat &ldquo;de&#287;i&#351;tirilemez&rdquo; ya da &ldquo;benzersiz token&rdquo; olarak &ccedil;evrilebilir. <span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Ethereum (ETH) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Ethereum<\/span> blokzinciri altyap&#305;s&#305;na sahip bu token, Ethereum&rsquo;un bilinen standartlar&#305;n&#305;n geli&#351;tirilmi&#351; varyasyonuyla &ccedil;al&#305;&#351;&#305;r. Sahibinin izni olmadan kopyalanam&#305;yor ve yay&#305;nlanam&#305;yor olmas&#305; en b&uuml;y&uuml;k &ouml;zelli&#287;i.<\/p>\n<p>NFT&rsquo;nin &ldquo;benzersiz&rdquo; olmas&#305;, sanat d&uuml;nyas&#305; taraf&#305;ndan ke&#351;fedilince yepyeni bir devir ba&#351;lad&#305;. Sanat&#305; ba&#351;ka bir boyuta ta&#351;&#305;mak, bu teknolojinin en b&uuml;y&uuml;k misyonu haline geldi. Art&#305;k d&uuml;nya &uuml;zerinde bulunan t&uuml;m sanat eserleri, yarat&#305;c&#305;s&#305; taraf&#305;ndan NFT&rsquo;ye d&ouml;n&uuml;&#351;t&uuml;r&uuml;lebilir. &Uuml;stelik bu d&ouml;n&uuml;&#351;&uuml;m bir taklit ya da kopya de&#287;il, aksine &uuml;r&uuml;n&uuml;n tek ve orijinal oldu&#287;unun kan&#305;t&#305;.<\/p>\n<h3><strong>NFT sanat&ccedil;&#305;lar&#305;<\/strong><\/h3>\n<p>&#350;imdiye kadar pek &ccedil;ok sanat&ccedil;&#305;, eserini NFT&rsquo;ye d&ouml;n&uuml;&#351;t&uuml;rd&uuml; ve bir&ccedil;o&#287;u dudak u&ccedil;uklatan fiyatlara sat&#305;ld&#305;. Beeple&rsquo;&#305;n &ldquo;Everydays The First 5000 Days&rdquo; eseri bu anlamda bir rekora imza atanlardan; 69,4 milyon dolardan al&#305;c&#305; buldu.<\/p>\n<p>K&ouml;kl&uuml; m&uuml;zayede evi Christie&rsquo;s&rsquo;te sat&#305;lan ilk NFT eseri olarak da ad&#305;n&#305; tarihe yazd&#305;. Sanat&ccedil;&#305;n&#305;n &ldquo;Crossroad&rdquo; adl&#305; eseri ile MP koleksiyonundaki t&uuml;m eserleri de NFT&rsquo;ye d&ouml;n&uuml;&#351;t&uuml;r&uuml;lerek sat&#305;ld&#305;.<\/p>\n<p>Sadece resim de&#287;il, m&uuml;zik d&uuml;nyas&#305;n&#305;n da i&ccedil;ine dald&#305;&#287;&#305; NFT ak&#305;m&#305;nda ad&#305;n&#305; duydu&#287;umuz ilk m&uuml;zisyen Steve Aoki oldu. Antoni Tudisco ile birlikte haz&#305;rlad&#305;&#287;&#305; &ldquo;Hairy&rdquo; adl&#305; m&uuml;zik videosu NFT olarak Nifty Gateaway&rsquo;de sat&#305;&#351;a &ccedil;&#305;kt&#305; ve 888.888,88 dolara sat&#305;larak d&uuml;nyan&#305;n en pahal&#305; single&rsquo;&#305; oldu.<\/p>\n<p>Aoki&rsquo;nin ard&#305;ndan elektronik m&uuml;zik severlerin yak&#305;ndan tan&#305;d&#305;&#287;&#305; 3LAU, &ldquo;Slimesunday&rdquo; adl&#305; m&uuml;zik videosunu NFT&rsquo;ye &ccedil;evirdi. M&uuml;zayede &uuml;zerinden sat&#305;&#351;a sunularak 1,33 milyon dolardan al&#305;c&#305;s&#305;yla bulu&#351;tu.<\/p>\n<p>&ldquo;Gerilla artist&rdquo; olarak bilinen ve &ccedil;arp&#305;c&#305; eserleriyle b&uuml;y&uuml;k bir kitleyi etkisi alt&#305;na alan Banksy, var olan bir eserini yak&#305;p NFT&rsquo;ye &ccedil;evirerek bu ak&#305;m&#305;n tam ortas&#305;na bomba gibi d&uuml;&#351;t&uuml;.<\/p>\n<p>&ldquo;Morons&rdquo; adl&#305; eserin NFT&rsquo;si m&uuml;zayedede 400.000 dolara sat&#305;ld&#305;. <span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Injective (INJ) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Injective Protocol<\/span> taraf&#305;ndan eserin yak&#305;larak yok edili&#351; videosunun yay&#305;nlanmas&#305; da olduk&ccedil;a ses getirdi.<\/p>\n<h3><strong>NFT eserleri cazip k&#305;lan ne?<\/strong><\/h3>\n<p>NFT, bir eserin &ldquo;orijinal&rdquo; oldu&#287;unun kan&#305;t&#305; ve asla &ldquo;kopyalanamaz&rdquo; bir yap&#305;ya sahip. &Ouml;nemli sanat&ccedil;&#305;lar&#305;n &ldquo;birebir kopyas&#305;&rdquo; olan taklitleri dahi, koleksiyonerler taraf&#305;ndan u&ccedil;uk rakamlara sat&#305;n al&#305;n&#305;rken, NFT&rsquo;nin bu kadar de&#287;erli olmas&#305; &#351;a&#351;&#305;rt&#305;c&#305; de&#287;il. Sahip oldu&#287;u &ouml;zellikleriyle sanatsever bir koleksiyonerin kalbini kolayca &ccedil;alabiliyor.<\/p>\n<p>NFT&rsquo;nin bir di&#287;er &ccedil;arp&#305;c&#305; &ouml;zelli&#287;i de sanat eserlerini sonsuza kadar saklayabilecek altyap&#305;da olmas&#305;. Yanmaz, eskimez, y&#305;rt&#305;lmaz, y&#305;pranmaz, hi&ccedil;bir d&#305;&#351; etken o eserin &ouml;zelli&#287;ini bozamaz. Bu da ilerleyen d&ouml;nemlerde, klasikle&#351;mi&#351; k&#305;ymetli eserlerin bile NFT&rsquo;ye d&ouml;n&uuml;&#351;t&uuml;r&uuml;lebilece&#287;inin habercisi olabilir. Ve olas&#305; bir d&ouml;n&uuml;&#351;&uuml;mde t&#305;pk&#305; fiziksel eserlerde oldu&#287;u gibi orijinal eserin NFT&rsquo;si ile onun say&#305;s&#305;z kopyalar&#305; ay&#305;rt edilebilir ve koleksiyon de&#287;eri ta&#351;&#305;r. &#304;lerleyen y&#305;llarda t&uuml;m k&#305;ymetli eserlerin orijinal NFT&rsquo;lerini dijital sergilerde g&ouml;rebiliriz.<\/p>\n<h3><strong>NFT m&uuml;kemmel mi?<\/strong><\/h3>\n<p>NFT, bir <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Blokzincir (blockchain) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">blokzincir<\/span> &uuml;r&uuml;n&uuml; olarak g&uuml;venilir kabul ediliyor. Fakat NFT&rsquo;nin benzersiz olmas&#305;n&#305; sa&#287;layan &ouml;zellikleri suistimale de a&ccedil;&#305;k.<\/p>\n<p>Da Vinci&rsquo;nin &ldquo;Son Ak&#351;am Yeme&#287;i&rdquo; freskini &ouml;rnek g&ouml;stererek bu konuyu detayl&#305;ca ele alal&#305;m. Freskin orijinali Santa Maria delle Grazie&rsquo;de sergileniyor; yani halka a&ccedil;&#305;k ve devlet taraf&#305;ndan korunan bir eser. D&#305;&#351; etkenlerden hasar almamas&#305; i&ccedil;in gerekli bak&#305;mlar&#305; da d&uuml;zenli olarak yap&#305;l&#305;yor fakat do&#287;al bir afet ya da kaza sonucu kaybedilmesi m&uuml;mk&uuml;n. E&#287;er bu eser, NFT&rsquo;ye &ccedil;evrilirse hi&ccedil;bir &#351;ekilde zarar g&ouml;rmeden, d&ouml;n&uuml;&#351;t&uuml;r&uuml;ld&uuml;&#287;&uuml; haliyle sonsuza kadar saklanabilir. &#304;&#351;te, bu NFT&rsquo;nin iyi yan&#305;d&#305;r.<\/p>\n<p>Bir de g&ouml;rece k&ouml;t&uuml; denebilecek bir &ouml;zelli&#287;i var. Bu &ouml;zellik, NFT&rsquo;ye d&ouml;n&uuml;&#351;t&uuml;r&uuml;len &ldquo;Son Ak&#351;am Yeme&#287;i&rdquo; freskinin bir &#351;ah&#305;s taraf&#305;ndan al&#305;nma ihtimali ile ili&#351;kili. Muhtemelen eser m&uuml;zayedeye sunulmayacak ve halka sergilenecek &#351;ekilde devlet himayesinde kalacakt&#305;r. Ancak aksi olup &#351;ah&#305;s taraf&#305;ndan al&#305;nd&#305;&#287;&#305;n&#305; ve fiziksel eserin de bir &#351;ekilde yok oldu&#287;unu varsayarsak NFT sahibi, bu eseri sergilemek istemedi&#287;i s&uuml;rece kimse bir daha orijinalini g&ouml;remeyecektir. Bunlar&#305;n hepsi birer teori. Fakat ger&ccedil;ekle&#351;mesi durumunda NFT&rsquo;nin &ouml;n g&ouml;r&uuml;lemeyen k&ouml;t&uuml; yan&#305; olabilir. Tabii &#351;imdilik bunun ya&#351;anma ihtimalini sunan bir durum s&ouml;z konusu de&#287;il hatta NFT&rsquo;nin varl&#305;&#287;&#305;ndan sanat camias&#305; genel olarak memnun g&ouml;r&uuml;n&uuml;yor.<\/p>\n<p>Avrupa ve Amerika&rsquo;daki pek &ccedil;ok dijital sanat&ccedil;&#305;, k&uuml;rat&ouml;r ve koleksiyoner, NFT ile sanat aras&#305;ndaki ili&#351;kiden mutlu oldu&#287;unu ve bunu heyecan verici buldu&#287;unu dile getiriyor. Radikal bir de&#287;i&#351;im, yeni bir d&ouml;nemin ilk ad&#305;m&#305; olarak adland&#305;r&#305;lan bu teknoloji, &#351;imdiden sanat d&uuml;nyas&#305;n&#305;n kalbini &ccedil;alm&#305;&#351; gibi duruyor.<\/p>\n<h3><strong>Gelecekte ne olacak?<\/strong><\/h3>\n<p>Blokzincir ba&#351;l&#305; ba&#351;&#305;na gelece&#287;i temsil eden bir teknoloji. &#304;lk g&uuml;nden bu yana sadece finans alan&#305;nda de&#287;il, akla gelebilecek her alanda blokzincirin kullan&#305;labilece&#287;i s&ouml;yleniyordu. NFT gibi blokzincir &uuml;r&uuml;nleri ile yava&#351; yava&#351; bu s&ouml;ylemlerin &ldquo;uyarlanabilirli&#287;e&rdquo; &#351;ahit oluyoruz. Tabii pandemi etkisiyle dijitale olan e&#287;ilimin artmas&#305;, hayatlar&#305;m&#305;zdaki pek &ccedil;ok etkinli&#287;in dijital ortamda ger&ccedil;ekle&#351;mesi de bu t&uuml;r yeniliklere al&#305;&#351;may&#305; kolayla&#351;t&#305;r&#305;yor. Fakat g&ouml;r&uuml;len o ki, pandemi bir g&uuml;n sona erse dahi, dijitalle kurdu&#287;umuz &ldquo;s&#305;k&#305; f&#305;k&#305;&rdquo; ili&#351;kimiz ayn&#305; kuvvette devam edecek.<\/p>\n<p>Hayal g&uuml;c&uuml;m&uuml;z&uuml; biraz daha devreye sokarsak; ilerleyen d&ouml;nemlerde NFT&rsquo;ye d&ouml;n&uuml;&#351;t&uuml;r&uuml;len bir konseri sat&#305;n al&#305;p, hologram olarak istedi&#287;imiz yerde, istedi&#287;imiz insanlarla izleme imk&acirc;n&#305;na sahip olabiliriz. Belki y&#305;k&#305;lma ihtimali olan tarihi eserleri restore etmek yerine NFT&rsquo;ye d&ouml;n&uuml;&#351;t&uuml;r&uuml;p sonsuza kadar yok olma tehlikesinden kurtarabiliriz. Belki Elon Musk&rsquo;&#305;n, Mars&rsquo;a giderken sanat ve bilime dair her &#351;eyi NFT olarak yan&#305;na ald&#305;&#287;&#305;n&#305; ve orada bunlar&#305; geli&#351;tirerek ya&#351;am d&ouml;ng&uuml;s&uuml;n&uuml; olu&#351;turdu&#287;unu g&ouml;r&uuml;r&uuml;z. Neden olmas&#305;n?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dijital d&ouml;n&uuml;&#351;&uuml;m s&uuml;reci hayatlar&#305;m&#305;z&#305;n her alan&#305;nda kendini hissettiriyor. Son d&ouml;nemlerin en &ccedil;ok konu&#351;ulan teknolojisi NFT ve sanatla kurdu&#287;u ili&#351;ki bu d&ouml;n&uuml;&#351;&uuml;me iyi bir &ouml;rnek.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4538,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-4535","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4535","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4535"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4535\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4538"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}