{"id":4358,"date":"2021-03-26T16:57:26","date_gmt":"2021-03-26T13:57:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?p=4358"},"modified":"2024-09-17T11:12:35","modified_gmt":"2024-09-17T08:12:35","slug":"bir-yeni-mesajiniz-var-blokzinciri-bilmeden-kripto-para-yorumlayanlara-itibar-etmeyiniz-logeditor-12","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/haberler\/bir-yeni-mesajiniz-var-blokzinciri-bilmeden-kripto-para-yorumlayanlara-itibar-etmeyiniz-logeditor-12\/","title":{"rendered":"\u201cBir yeni mesaj\u0131n\u0131z var: Blokzinciri bilmeden kripto para yorumlayanlara itibar etmeyiniz\u201d | LogEditor #12"},"content":{"rendered":"<p><strong>G&uuml;ndelik hayat&#305;m&#305;z&#305; do&#287;rudan etkileyecek her radikal d&ouml;n&uuml;&#351;&uuml;m iddias&#305; bir &#351;&uuml;pheyi beraberinde getirir. Ya&#351;anmakta olan bir d&ouml;n&uuml;m noktas&#305; m&#305;d&#305;r, yoksa gelip ge&ccedil;ici bir fenomen midir?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Logeditor<\/strong><\/p>\n<p><span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Bitcoin (BTC) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Bitcoin<\/span> ve kripto paralar hayat&#305;m&#305;zda daima olacak m&#305;, yoksa bu &ldquo;gelip ge&ccedil;ici bir s&uuml;re&ccedil;&rdquo; mi? Bu soru tart&#305;&#351;&#305;ladursun, tart&#305;&#351;man&#305;n zemininin do&#287;ru olu&#351;turulmas&#305; bilgi olmaks&#305;z&#305;n ortaya at&#305;lan say&#305;s&#305;z &ldquo;fikri&rdquo; hayat&#305;m&#305;zdan &ccedil;&#305;karmaya yetecek.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/markets\"><span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Kripto para nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Kripto para<\/span><\/a> kar&#351;&#305;tlar&#305;n&#305;n b&uuml;y&uuml;k &ccedil;o&#287;unlu&#287;u olay&#305; sadece &ldquo;k&acirc;rl&#305;l&#305;k&rdquo; a&ccedil;&#305;s&#305;ndan de&#287;erlendirirken asl&#305;nda bir manip&uuml;lasyona da kap&#305; aral&#305;yor.<\/p>\n<p>Kripto paralar sadece &ldquo;kazan&ccedil;&rdquo; a&ccedil;&#305;s&#305;ndan tart&#305;&#351;&#305;ld&#305;&#287;&#305;nda iki kampa ayr&#305;lmak kolay:<\/p>\n<ul>\n<li>&ldquo;Kripto paralar art&#305;k yat&#305;r&#305;m arac&#305;d&#305;r&rdquo; diyenler.<\/li>\n<li>&ldquo;Kripto paralar bir &lsquo;yan&#305;lsama&rsquo; ve yok olup gidecekler&rdquo; diyenler.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&#304;kinci &#351;&#305;kk&#305; savunanlar&#305;n verdi&#287;i &ouml;rnekler genellikle &ldquo;s&ouml;zde&rdquo; projeler &uuml;zerine. Bu &ldquo;s&ouml;zde&rdquo; projeler insanlara kazan&ccedil; vadedip sonra ortadan kaybolan &#351;irketlerle, isimlerle, projelerle ilgili. Yani do&#287;rudan kripto paralarla ilgili de&#287;il. Onlara g&ouml;re kripto paray&#305; kripto para yapan &#351;ey &ldquo;k&acirc;rl&#305;l&#305;k&rdquo;tan ibaret ve bu kendili&#287;inden yaftalanmaya haz&#305;r bir durum.<\/p>\n<p>Peki kripto para ger&ccedil;ekten bu &ccedil;er&ccedil;eveden mi ibaret?<\/p>\n<h3><strong>Ekonomik sistemi g&uuml;ncelliyor<\/strong><\/h3>\n<p>Art&#305;k yayg&#305;n &#351;ekilde bilindi&#287;i &uuml;zere Bitcoin&rsquo;in yol haritas&#305; olan &ldquo;<span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: White paper nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">white paper<\/span>&rdquo; 2008&rsquo;de yay&#305;mland&#305;. White paper&rsquo;da neler mi vard&#305;?<\/p>\n<p>Dok&uuml;man&#305;n ba&#351;l&#305;&#287;&#305; &ldquo;Bitcoin: E&#351;ten e&#351;e elektronik nakit &ouml;deme sistemi&rdquo;ydi. Makalede imzas&#305; bulunan, ki&#351;i mi grup mu oldu&#287;unu asla a&ccedil;&#305;klanmayan <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Satoshi Nakamoto kimdir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Satoshi Nakamoto<\/span>, Bitcoin&rsquo;in bir &ldquo;&ouml;deme sistemi&rdquo; oldu&#287;unu ifade ediyordu.<\/p>\n<p>2008 t&uuml;m d&uuml;nyada ekonomik krizin derinden hissedildi&#287;i y&#305;ld&#305;. Bir de&#287;erin arkas&#305;nda merkezi otoritenin olmas&#305;n&#305;n varl&#305;klar bak&#305;m&#305;ndan bir &ldquo;g&uuml;vence&rdquo; anlam&#305;na gelmedi&#287;i ayyuka &ccedil;&#305;km&#305;&#351;t&#305;. Dahas&#305; nakit paran&#305;n i&#351;levi ciddi &#351;ekilde tart&#305;&#351;&#305;l&#305;yordu.<\/p>\n<p>Makale <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Blokzincir (blockchain) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">blokzincir<\/span> ad&#305; verilen teknoloji ile de&#287;er transferi yap&#305;labilece&#287;ini, art&#305;k k&acirc;&#287;&#305;t paraya ihtiyac&#305;m&#305;z olmad&#305;&#287;&#305;n&#305;, bankalar olmadan daha h&#305;zl&#305; &#351;ekilde varl&#305;k transferi yapabilece&#287;imizi s&ouml;yl&uuml;yordu. Dahas&#305;, Bitcoin&rsquo;in muhafazas&#305; &ccedil;ok daha kolayd&#305;. Merkezi otoritelerin &ldquo;g&uuml;ven&rdquo; vadedip bunu her durumda kar&#351;&#305;layamamas&#305; konusunda elimizde epey &ouml;rnek vard&#305;. Ama blokzincir teknolojisinde her <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: &#304;&#351;lem (transaction) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">i&#351;lem<\/span> kay&#305;t alt&#305;na al&#305;n&#305;yor ve bu kay&#305;t asla manip&uuml;le edilemiyor, de&#287;i&#351;tirilemiyor, silinemiyordu. Yani vaadini ger&ccedil;ekle&#351;tiremeyen merkezi otoritelere ihtiyac&#305;m&#305;z art&#305;k yoktu, onu ikame edecek olan teknolojinin ta kendisiydi.<\/p>\n<p>Bitcoin&rsquo;in mevcut ekonomik sistemi g&uuml;ncelledi&#287;i nokta da buydu.<\/p>\n<p>Vadettiklerini ger&ccedil;ekle&#351;tirip ger&ccedil;ekle&#351;tiremedi&#287;i konusunun cevab&#305; ise a&ccedil;&#305;k.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/markets\/btc_tl\">Bitcoin<\/a> 2009&rsquo;da ortaya &ccedil;&#305;kt&#305; ve o g&uuml;nden bu yana insanlar arac&#305;ya ihtiya&ccedil; duymaks&#305;z&#305;n milyarlarca say&#305;da transfer ger&ccedil;ekle&#351;tirdi, say&#305;s&#305;z s&#305;cak ve so&#287;uk c&uuml;zdanda kolayl&#305;kla dijital varl&#305;klar&#305;n&#305; muhafaza etti. En &ouml;nemlisi de ilk g&uuml;nden bu yana t&uuml;m veriler en ufak aksama olmadan kay&#305;t alt&#305;nda kald&#305;. Bug&uuml;n geriye d&ouml;n&uuml;p bakt&#305;&#287;&#305;n&#305;zda 2009&rsquo;daki transfer ve i&#351;lemleri dahi t&uuml;m detaylar&#305;yla g&ouml;rmek m&uuml;mk&uuml;n.<\/p>\n<p>Gelelim sonuca&hellip;<\/p>\n<h3><strong>Bitcoin&rsquo;inin vaadi merkeziyetsizlik ve mahremiyet<\/strong><\/h3>\n<p>Bitcoin&rsquo;in vaadi, bug&uuml;ne kadar insanlar&#305; istismar eden &ldquo;hayali projeler&rdquo;deki gibi ger&ccedil;ek d&#305;&#351;&#305; &ouml;l&ccedil;&uuml;de k&acirc;rl&#305;l&#305;k olmad&#305;. Bitcoin vaatlerini ger&ccedil;ekle&#351;tiremeyen merkezi otoriteler olmaks&#305;z&#305;n g&uuml;venli i&#351;lem yap&#305;labilecek, arac&#305;s&#305;z &ouml;deme ya da transfer imk&acirc;n&#305; sa&#287;layacak, teknolojiye dayand&#305;&#287;&#305; i&ccedil;in asla manip&uuml;le edilemeyecek bir dijital varl&#305;k sistemi vadetti. Bu felsefe ve teknoloji, yani merkeziyetsiyetsizlik ve mahremiyet &#351;u ana kadarki fiyat performans&#305;n&#305; sa&#287;lad&#305;.<\/p>\n<p>Dolay&#305;s&#305;yla Bitcoin&rsquo;i &ldquo;istismar giri&#351;imleri&rdquo; ile kar&#351;&#305;la&#351;t&#305;ranlar&#305;n white paper&rsquo;&#305; okuyup okumad&#305;&#287;&#305;n&#305;, 2009&rsquo;dan bu yana kusursuz i&#351;lemi&#351; bu yap&#305;ya h&acirc;kim olup olmad&#305;klar&#305;n&#305;, blokzincire dair bir fikre sahip olup olmad&#305;klar&#305;n&#305; sormak gerekiyor.<\/p>\n<p>Evet, &ldquo;Bitcoin&rsquo;e itibar edilmemesi gerekiyor&rdquo; diyenler var. Ancak gereken, felsefesini ve teknolojisini bilmeden blokzincir hakk&#305;nda konu&#351;anlar&#305;n yaratt&#305;&#287;&#305; &ldquo;manip&uuml;lasyon, vaat ve korku iklimine&rdquo; itibar edilmemesi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G&uuml;ndelik hayat&#305;m&#305;z&#305; do&#287;rudan etkileyecek her radikal d&ouml;n&uuml;&#351;&uuml;m iddias&#305; bir &#351;&uuml;pheyi beraberinde getirir. Ya&#351;anmakta olan bir d&ouml;n&uuml;m noktas&#305; m&#305;d&#305;r, yoksa gelip ge&ccedil;ici bir fenomen midir?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4367,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-4358","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4358","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4358"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4358\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4367"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4358"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4358"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4358"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}