{"id":12269,"date":"2023-07-05T17:38:14","date_gmt":"2023-07-05T14:38:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?p=12269"},"modified":"2025-09-22T10:55:40","modified_gmt":"2025-09-22T07:55:40","slug":"turk-hukuku-kapsaminda-akilli-sozlesmeler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/perspektif\/turk-hukuku-kapsaminda-akilli-sozlesmeler\/","title":{"rendered":"T\u00fcrk Hukuku kapsam\u0131nda ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler"},"content":{"rendered":"

“Akıllı sözleşmelerin Türk Hukuku’na entegrasyonu, sözleşme yapma sürecinden başlayarak uyuşmazlık çözümüne kadar birçok alanda etkili olacaktır.”<\/strong><\/p>\n

Mehmet Türkarslan<\/em>
\nParibu Hukuk İş Birimi Direktörü<\/em><\/p>\n

Akıllı sözleşme<\/span> kavramı, hukuk literatürümüze girmeye başlayan bir kavram olmakla birlikte özellikle Borçlar Hukukumuz kapsamında dikkatle ve en ince detayına kadar anlaşılıp irdelenmesi gereken teknolojik bir gelişmedir.<\/p>\n

Her ne kadar günümüzde “Blokzincir<\/span> Hukuku”, “Kripto Para<\/span> Hukuku”, “Teknoloji Hukuku” gibi kavramlar türetilmiş olsa da bu kavramların popülerlik beklentisinden ziyade bir anlamı olmamaktadır. Bunun yerine uygulanması gereken, Türk Borçlar Kanunu’nun sözleşme hükümleri ile ilgili genel hükümleri, akıllı sözleşmelerin de rahatlıkla hukukumuza adapte edilebileceğini göstermektedir.<\/p>\n

Akıllı sözleşmelerin, Türk Hukuku’na entegrasyonu, sözleşme yapma sürecinden başlayarak uyuşmazlık çözümüne kadar birçok alanda etkili olacaktır. Özellikle, akıllı sözleşmelerin uygulama alanı genişledikçe, Türk Hukuku’nun bu yeni teknolojilere uyum sağlaması gerekecektir. Ancak hukuk, her zaman ve olması gerektiği gibi teknolojinin gelişimi takip edecek, onun arkasından gelerek teknolojiyi kendisine adapte edecektir.<\/p>\n

Bu yazımızda akıllı sözleşmeler ve hukukumuzdaki olası yeri genel hatlarıyla incelenmiştir. Derinlemesine çalışma gerektiren bu konu hem kavramsal olarak hem de özellikle Borçlar Hukukumuzda yaratacağı etki üzerine belli noktalar açısından ele alınmıştır.<\/p>\n

Akıllı sözleşmenin tanımı<\/strong><\/h3>\n

Akıllı sözleşmeler, blokzincir teknolojisinin bir ürünüdür. İki veya daha fazla taraf arasındaki otomatik sözleşme yapma sürecinde yer alan şartlar, akıllı sözleşmeler tarafından programlanabilir hâle getirilir. Bu şekilde sözleşme, tarafların belirlediği şartlar yerine getirildiği takdirde otomatik olarak icra ve ifa edilir.<\/p>\n

Akıllı sözleşmeler, kendilerini uygulamak için programlandıkları koşulları otomatik olarak takip eder ve yerine getirir. Sözleşmenin şartları yerine getirildiğinde, belirlenen sonuçlar otomatik olarak gerçekleştirilir. Örneğin; bir akıllı sözleşme<\/a>, bir ödeme yapılmasını gerektiriyorsa belirlenen miktardaki kripto varlık otomatik olarak alıcıya aktarılır.<\/p>\n

Basit akıllı sözleşmeler, belirli bir koşulun yerine getirilmesinin ardından belirli bir işlemi tetikleyebilir. Örneğin; bir kişi, belirli bir tarihte belirli miktarda para öderse bir otomatik ödeme yapılabilir. Karmaşık akıllı sözleşmeler ise, birden fazla koşulu yerine getirme gereksinimini karşılar ve birden fazla işlemi tetikleyebilir. Örneğin; bir sağlık sigortası şirketi, belirli bir hastalığın teşhisi konulan kişiyi, belirli bir hastane ağına yönlendirerek belirli bir doktor tarafından tedavi edilmesini sağlayabilir.<\/p>\n

Akıllı sözleşmelerin türleri<\/strong><\/h3>\n

Akıllı sözleşmelerin türleri arasında birçok farklı seçenek vardır. Bunların hangisinin kullanılacağı, sözleşmenin hedeflerine, gereksinimlerine ve diğer faktörlere bağlıdır.<\/p>\n

Akıllı sözleşmeler, özellikle blokzincir teknolojisinin kullanımı ile birlikte yaygınlaşan bir uygulamadır. Bu sözleşmeler, “akıllı” yani kendiliğinden harekete geçiyor olma özelliği ile birçok avantaj sağlamaktadır.<\/p>\n

Akıllı sözleşmeler; işlevlerine, uygulama alanlarına veya platformlara göre sınıflandırılabilir. Ancak hızla gelişen bir alan olduğu için aşağıda belirtilen türler, öne çıkanlar olarak nitelendirilebilir.<\/p>\n