{"id":8599,"date":"2022-09-27T12:00:20","date_gmt":"2022-09-27T09:00:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&p=8599"},"modified":"2026-01-15T11:13:15","modified_gmt":"2026-01-15T08:13:15","slug":"polkadot-dot-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/polkadot-dot-nedir\/","title":{"rendered":"Polkadot (DOT) nedir?"},"content":{"rendered":"

Polkadot (DOT), ölçeklenebilirlik, gerektiği durumlarda özelleştirilebilirlik ve birlikte çalışabilirlik üzerine işlevsel çözümler geliştirmek amacıyla kurulmuş bir ağdır. Bu ağın token<\/span>’ı ise DOT’tur.<\/span><\/p>\n

Polkadot ne zaman ve kim tarafından kuruldu?<\/strong><\/h2>\n

Polkadot, 2016 yılında Ethereum<\/span>’un kurucu ortaklarından Gavin Wood tarafından kurulmuştur. Proje İsviçre menşeili bir vakıf olan Web3 Foundation tarafından desteklenmekte ve blokzincir<\/span> teknolojisinin birlikte çalışabilirliğini artırmayı hedeflemektedir. Polkadot’un teknik geliştirmeleri, Parity Technologies ekibi tarafından yürütülmektedir. 2017 yılında gerçekleştirilen ICO ile fon toplayan Polkadot, Mayıs 2020’de ana ağını (mainnet) resmen başlatmıştır. Kurucusu Gavin Wood aynı zamanda Solidity programlama dilinin geliştiricisi olarak da tanınır.<\/span><\/p>\n

Polkadot’un altyapısı<\/strong><\/h2>\n

Polkadot, Nominated Proof of Stake (NPoS) olarak adlandırılan bir konsensüs mekanizmasını kullanır. Polkadot’ta onaylama faaliyetinde yer alabilmek ve  konsensüs rollerini alabilmek için DOT isimli “governance token”ını “stake etmek” gerekir. Sıklıkla “DOT coin” olarak anılsa da, teknik olarak DOT bir coin değil, yönetim ve staking amaçlı kullanılan bir token’dır. Tüm “proof of stake” konsensüs mekanizmalarında sabit olan bu durum, oyun teorisinden yola çıkarak ağın güvenliğini sağlamak için kullanılan bir yöntemdir.<\/span><\/p>\n

Polkadot, üç katmanlı bir yapıda çalışıyor. Güvenlik, konsensüs ve zincirler arası iletişimi organize eden “Relay chain”, Polkadot’un kalbi olarak bilinir. “Relay chain”, Polkadot ağının güvenlik, konsensüs ve zincirlerin iletişimini organize eden ana katmanıdır.<\/span><\/p>\n

Birbirine paralel şekilde çalışan zincirleri temsil eden “Parachain” ve diğer blokzincirlerle bağlantı kuran “Bridge” de “Relay chain” ile birlikte çalışan diğer iki katmandır. “Parachain” ile birbirine paralel çalışan pek çok zincirde farklı projeler kendi zincirlerinde işlemlerini gerçekleştirme imkânına kavuşur. “Polkadot’un yüksek ölçeklendirme vaadinin temelinde bu bileşen bulunur. Bridge” ise Polkadot’un <\/span>Bitcoin<\/span><\/span><\/a>, Ethereum, Tezos<\/span> gibi diğer blokzincirlerle etkileşime girmesini sağlayan bileşenidir. Polkadot ağının işlevsel bir altyapıya sahip olması, bu üç katman sayesindedir.<\/span><\/p>\n

Polkadot ağı; validator<\/span>, nominator, collator ve fisherman olmak üzere dört ana konsensüs rolüyle çalışır. Bu rollerin tamamı, DOT token stake edilerek üstlenilir. Validator’lar blok üretimi ve doğrulama görevini üstlenirken; nominator’lar güvendikleri validator’lara stake ederek destek verir. Collator’lar parachain’lerdeki işlemleri toplayarak Relay Chain’e iletirken; fisherman’lar ağa zarar veren validator’ları tespit ederek güvenliğe katkı sağlar. Bu bütünleşik yapı sayesinde, Polkadot hem güvenli hem de esnek bir blokzincir ağı olarak çalışır.<\/span><\/p>\n

Polkadot nasıl çalışır?<\/strong><\/h2>\n

Polkadot, farklı blokzincir ağlarını birbirine bağlamak ve aynı çatı altında güvenli, ölçeklenebilir bir yapı sunmak amacıyla geliştirilmiş çok katmanlı bir blokzincir protokolüdür. Temel olarak üç ana bileşenden oluşur: Relay Chain, Parachain ve Bridge.<\/span><\/p>\n