{"id":8571,"date":"2022-09-27T11:46:06","date_gmt":"2022-09-27T08:46:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&p=8571"},"modified":"2026-01-15T11:32:55","modified_gmt":"2026-01-15T08:32:55","slug":"uniswap-uni-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/uniswap-uni-nedir\/","title":{"rendered":"Uniswap (UNI) nedir?"},"content":{"rendered":"

Uniswap, bir merkeziyetsiz borsadır (DEX). Temelde Ethereum<\/span> blokzincirinde çalışır. Token<\/span> çiftleri arasındaki alım satımı otomatik olarak gerçekleştirmek için akıllı sözleşmelerden yararlanır. <\/span><\/p>\n

Emir defterleri yerine likidite<\/span> sağlayıcıların token çiftlerini havuzlara yatırdığı ve borsanın fiyatları arz talep dengesine göre algoritmik olarak belirlediği otomatik piyasa yapıcı<\/span> (AMM) modelini kullanır. Bu yaklaşım sayesinde herkes likidite sağlayarak ödül kazanabilir. Ayrıca işlemler anında ve şeffaf bir şekilde gerçekleştirilmiş olur. <\/span><\/p>\n

Ethereum’un<\/span><\/a> Proof-of-Stake (PoS) mutabakatını kullanır. Yönetişim token’ı UNI’dir. Token sahipleri protokol yükseltmeleri ve ücret yapıları gibi konularda oy kullanabilir. Uniswap zamanla Ethereum’un yanı sıra <\/span>Arbitrum<\/span><\/span><\/a>, <\/span>Optimism<\/span><\/a>, <\/span>Polygon<\/span><\/span><\/a> ve <\/span>Solana<\/span><\/span><\/a> dahil olmak üzere birden fazla ağa genişlemiştir. 2025’te kendi zinciri Unichain’i piyasaya sürmüştür. Unichain, Ethereum tabanlı Katman-2 (Layer-2) blokzinciridir.   <\/span><\/p>\n

Uniswap ne zaman ve kim tarafından kuruldu?<\/strong><\/h2>\n

Uniswap 2018 yılında Hayden Adams tarafından kurulmuştur. Uniswap V2 güncellemesi 2020’de, V3 güncellemesi ise 2021’de gerçekleştirilmiştir. Aynı yıl UNI token da kullanıcılara tanıtılmıştır. Kendi zinciri Unichain’i ise 2025’te piyasaya sürmüştür.<\/span><\/p>\n

Uniswap nasıl çalışır?<\/strong><\/h2>\n

Uniswap, Ethereum üzerinde AMM modelini kullanarak çalışır. Bu modelde likidite havuzları bulunur. Likidite havuzları token çiftlerini barındıran akıllı sözleşmeler olarak düşünülebilir. Her havuz sabit bir formülü takip eder. Kullanıcı token swap’lediği zaman havuza bir varlık ekleyip diğer varlığı çıkarır. Formül, rezervlerin çarpımının sabit kalmasını sağlayarak yeni fiyatı belirler. <\/span><\/p>\n

Herhangi bir kullanıcı bir havuza eşit değerde iki token yatırarak likidite sağlayıcı (LP) haline gelebilir. Karşılığında havuzdaki paylarını temsil eden LP token’lar edinirler. Havuzdan işlem<\/span> gerçekleştikçe bir işlem ücreti alınır. Bu işlem ücretleri daha sonra LP token miktarlarına göre likidite sağlayıcılara dağıtılır.<\/span><\/p>\n

Uniswap V3 ile birlikte likidite sağlayıcılarının belirli fiyat aralıkları seçmelerine olanak tanıyan yoğunlaştırılmış likidite (concentrated liquidity) kavramı tanıtılmıştır. Bu sayede sermaye verimliliği sağlanır. Son olarak Unichain ile Uniswap kendi Ethereum Katman-2 zincirini piyasaya sürmüştür. Bu zincir de aynı AMM mantığını Optimism’in rollup teknolojisiyle daha hızlı ve daha ucuza yürütür. Rollup’lar işlemleri zincir dışında yürütürken sonucu Ethereum üzerinde gerçekleştirirler.    <\/span><\/p>\n

Uniswap’in temel özellikleri<\/strong><\/h2>\n