{"id":8455,"date":"2022-09-27T10:09:01","date_gmt":"2022-09-27T07:09:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&p=8455"},"modified":"2026-01-15T11:17:41","modified_gmt":"2026-01-15T08:17:41","slug":"solana-sol-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/solana-sol-nedir\/","title":{"rendered":"Solana (SOL) nedir?"},"content":{"rendered":"

Solana, yüksek işlem<\/span> hacmi<\/span> ve düşük ücretler için tasarlanmış açık kaynaklı bir blokzincirdir. Temelde merkeziyetsiz uygulamalar (dApp) için geliştirilmiştir. Akıllı sözleşmeleri destekleyerek finansal hizmetler ve web3 oyunları gibi blokzincir<\/span> tabanlı uygulamaların üretilmesine katkı sağlar. Ağın kripto parası SOL olarak bilinir. İşlem ücretlerini ödemek, staking yapmak ve yönetişime katılmak için SOL kullanılır. Böylece hem bir utility (hizmet) hem de yönetişim token<\/span>’ı olarak görev yapar.<\/span><\/p>\n

Platform Proof-of-History (PoH) ve Proof-of-Stake (PoS) olmak üzere iki farklı mutabakat kullanır. Proof-of-History sayesinde işlemlere zaman damgası verilir. Böylece olaylar arasında geçen zaman doğrulanarak mutabakat sağlanır. Daha sonra bu zaman verisi deftere kaydedilir. Bu yapı sayesinde validatorlar arasındaki koordinasyon sorununu azaltır. Bu azalmayla birlikte sistemdeki işlemler paralel olarak tamamlanabilir.  <\/span><\/p>\n

Solana ne zaman ve kim tarafından kuruldu?<\/strong><\/h2>\n

Solana 2017 yılında Anatoly Yakovenko tarafından kurulmuştur. Greg Fitzgerald ve Raj Gokal gibi isimler daha sonra kurucu ortakları olarak projeye katılmışlardır. Blokzincir San Francisco merkezli Solana Labs tarafından geliştirilmiştir. Proje ise Cenevre merkezli Solana Foundation tarafından yürütülür. <\/span><\/p>\n

Solana nasıl çalışır?<\/strong><\/h2>\n

Solana, çok sayıda işlemi hızlı ve düşük maliyette gerçekleştirmek için tasarlanmış halka açık bir blokzincirdir. Bunu gerçekleştirmek için Proof-of-Stake (PoS) ve Proof-of-History (PoH) mutabakatlarını bir arada kullanır. PoS ile kullanıcılar ağın güvenliğini ve işlemlerin onaylanmasını sağlamak için teşvik edilir. Burada kullanıcılar SOL stake ederek sürece katılabilirler. PoH da bu sisteme paralel olarak çalışır. İşlemler onaylanmadan önce doğrulanabilir bir zaman kaydı oluşturur. Böylece ağ, ihtiyaç duyulan koordinasyon miktarını azaltarak onay süresini kısaltır. <\/span><\/p>\n

Solana’da validator<\/span> node’lar (düğümler) yerine validator kümeleri (cluster) kullanılır. Bu kümeler, işlemleri gerçekleştirmek için iş birliği içinde çalışır. Böylece <\/span>defterin<\/span><\/a> bütünlüğü de korunmuş olur. Bir Solana kümesi, katılımcıların tanımlanmasını sağlayan ortak bir genesis yapılandırmasıyla başlar. Validatorlar “gossip protocol” denilen bir haberleşme ağını kullanarak birbirini tanır. İşlemler herhangi bir validatora gönderilebilir. Gönderilen validator o anda lider konumunda değilse işlem var olan lidere iletilir. O da işlemi kaydeder. Daha sonra diğer validatorlar bu kayıtları kontrol eder. Uzlaşmaya varıldığında ise veriler saklanır.     <\/span><\/p>\n

Solana ve Ethereum<\/span> farkları<\/strong><\/h2>\n

Her ikisi de temelde merkeziyetsiz uygulamalar için geliştirilmiş olan Solana ve <\/span>Ethereum<\/span><\/a> ağları zaman içerisinde çeşitli karşılaştırmalara maruz kalmıştır. İki blokzincir arasındaki temel farkları anlamak kullanıcılar için oldukça önemlidir.<\/span><\/p>\n