{"id":8388,"date":"2022-09-23T16:55:27","date_gmt":"2022-09-23T13:55:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&p=8388"},"modified":"2026-01-15T10:16:13","modified_gmt":"2026-01-15T07:16:13","slug":"internet-computer-icp-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/internet-computer-icp-nedir\/","title":{"rendered":"Internet Computer (ICP) nedir?"},"content":{"rendered":"

Internet Computer (ICP), web hızında çalışan ve dünyada ilk sınırsız kapasite vadeden blokzincir<\/span> ağıdır. Ağın token<\/span>’ının sembolü ICP’dir. Ethereum<\/span> ve <\/span>Bitcoin<\/span><\/span><\/a> gibi geleneksel blokzincirlerden farklı olarak, yalnızca kripto para<\/span> transferiyle sınırlı kalmayıp, internet uygulamalarının doğrudan blokzincir üzerinde çalışmasını mümkün kılar. <\/span><\/p>\n

ICP ne zaman ve kim tarafından kuruldu?<\/strong><\/h2>\n

Internet Computer, DFINITY Foundation’ın kurucusu olan Dominic Williams tarafından yaratıldı. Zürih’te kurulan DFINITY Foundaiton, ilk günden bu yana ICP üzerine çalışmalar yaparak geliştirmektedir. 2016 yılının ekim ayında Williams tarafından çalışmalarına başlanan ağın Genesis bloku<\/span>, 10 Mayıs 2021’de oluşturuldu. Bu tarih, aynı zamanda ICP token’ının halka arz edildiği gündür. Lansman sonrası proje, kısa sürede en değerli kripto para projeleri arasına girmiştir.<\/span><\/p>\n

ICP’nin altyapısı<\/strong><\/h2>\n

ICP, Ethereum ve Bitcoin’den sonraki üçüncü büyük blokzincir ağına sahiptir. Bu altyapının temelinde, “canister” adı verilen gelişmiş akıllı sözleşmeler yer alır. Canister’lar, sadece kod çalıştırmakla kalmaz; aynı zamanda veri depolayarak geleneksel web sunucularının yerini alır. Ağın çalışmasını sağlayan “node makineleri”, dünya genelinde dağıtılmış fiziksel sunuculardan oluşur ve bu sunucular bir araya gelerek “subnet” adı verilen alt ağları oluşturur. Her subnet, kendi içinde işlemleri yürütebilir ve ağın paralel olarak ölçeklenmesine olanak tanır. Bu yapı sayesinde Internet Computer, hem yüksek işlem<\/span> kapasitesi hem de web hızında yanıt süreleri sunar. Ayrıca, sistemin yönetişimini sağlayan Network Nervous System (NNS) adlı merkeziyetsiz karar alma mekanizması sayesinde katılımcılar ağın gelişiminde aktif rol oynayabilir. Bu güçlü ve çok katmanlı mimari, ICP’yi yalnızca bir kripto ağ değil, aynı zamanda internet uygulamalarının doğrudan blokzincir üzerinde barındırılabildiği bir platform haline getirir.<\/span><\/p>\n

Internet Computer (ICP) nasıl çalışır?<\/strong><\/h2>\n

Internet Computer, internet uygulamalarının doğrudan <\/span>blokzincir<\/span><\/a> üzerinde çalışmasını mümkün kılan, benzersiz bir mimariye sahiptir. Sistemin temel yapı taşı olan canister’lar, geleneksel akıllı sözleşmelerin çok daha gelişmiş bir versiyonudur. Her canister, hem veri saklayabilir hem de uygulama mantığını çalıştırabilir; bu da onu hem veritabanı hem de uygulama sunucusu olarak işlevsel kılar. Geliştiriciler, Rust veya DFINITY tarafından geliştirilen Motoko diliyle yazılım geliştirerek bu canister’ları oluşturur ve ICP ağına yükler.<\/span><\/p>\n

Kullanıcılar bu uygulamalara doğrudan web tarayıcıları üzerinden ulaşabilir. Yani bir internet sitesine girer gibi, merkeziyetsiz uygulamalara erişim sağlanabilir. Uygulamalar, kullanıcıya doğrudan blokzincir üzerinden servis edilir. Bu süreçte, veri akışı ve işlem doğrulama, dünya genelindeki node makineleri tarafından gerçekleştirilir. Her işlem, bu dağıtık node’lar tarafından işlenir ve sistemin bütünlüğü, Network Nervous System (NNS) aracılığıyla korunur.<\/span><\/p>\n

İşlemler web hızında gerçekleşir; çünkü ICP, blokzincirlerde yaygın olarak görülen gecikme sorunlarını çözmek için özel zamanlama ve işlem motorları kullanır. Ayrıca ağ, işlem yüküne göre otomatik olarak ölçeklenebilir. Yeni node’lar ve subnet’ler eklendikçe ağın kapasitesi genişler. Bu da ICP’nin binlerce uygulamayı aynı anda barındırabilmesini ve çalıştırabilmesini mümkün kılar.<\/span><\/p>\n

Internet Computer kullanıcılarına ne vadediyor?<\/strong><\/h2>\n

ICP, akıllı sözleşme<\/span> hesaplamaları ve verilerin ölçeklenmesiyle ilgili sorunları çözüme kavuşturmak, her bir veriyi web hızında çalıştırıp, depolama ve işleme görevlerini verimli şekilde yapmak ve tüm bunlarla birlikte geliştiricilere güçlü yazılım ortamı oluşturmak amacıyla yaratılmış bir projedir.<\/span><\/p>\n

ICP’nin temel vaadi, interneti tek merkezli yapılardan kurtararak, herkesin katkı sağlayabileceği açık ve şeffaf bir dijital ekosistem kurmaktır. Bu vizyon doğrultusunda kullanıcılar, sadece uygulama tüketicisi olmakla kalmaz; aynı zamanda geliştirici, yönetişim katılımcısı ve kaynak sağlayıcısı rolünü de üstlenebilirler.<\/span><\/p>\n

ICP kullanıcılarına web hızında çalışan, ölçeklenebilir ve kesintisiz bir deneyim sunar. Kullanıcılar, uygulamaları tıpkı geleneksel internet siteleri gibi hızlı şekilde kullanabilir; ancak bu uygulamalar merkezi sunucular yerine tamamen blokzincir üzerinde barındırılır.Ayrıca, ICP platformu geliştiricilerin uygulama geliştirme sürecini kolaylaştırır. Bu da daha verimli, güvenli ve entegre dijital ürünlerin geliştirilmesini sağlar.<\/p>\n

Bir diğer önemli vaat ise yönetişimde söz sahibi olma imkanıdır. ICP’nin Network Nervous System (NNS) adlı merkeziyetsiz yönetişim modeli sayesinde token sahipleri, ağın geleceği hakkında oy kullanabilir. Hangi projelerin destekleneceği, hangi subnet’lerin oluşturulacağı gibi teknik ve topluluk odaklı kararlar doğrudan topluluk tarafından alınır.Son olarak, ICP kullanıcılarına uzun vadede daha düşük maliyetli, daha özgür ve daha dayanıklı dijital hizmetler sunmayı hedefler.<\/span><\/p>\n

ICP madenciliği nasıl yapılır?<\/strong><\/h2>\n

ICP, madenciliği yapılan bir token’dır. ICP ağında klasik anlamda bireysel madencilik<\/span> (mining<\/span>) yapılmaz. Bunun yerine “node provider” adı verilen, teknik yeterliliğe ve uygun donanıma sahip operatörler tarafından ağa yeni node’lar eklenir. Bu node’lar, Internet Computer ağının çalışmasını sağlayan fiziksel sunuculardır ve karşılığında düzenli olarak ICP token ödülleri kazanırlar. Bu süreç “node rewards” olarak bilinir.<\/p>\n

Node sağlayıcısı olabilmek için şu şartlar aranır:<\/span><\/p>\n