{"id":8067,"date":"2022-09-01T12:54:57","date_gmt":"2022-09-01T09:54:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&p=8067"},"modified":"2026-01-15T18:04:25","modified_gmt":"2026-01-15T15:04:25","slug":"sosyal-muhendislik-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/sosyal-muhendislik-nedir\/","title":{"rendered":"Sosyal m\u00fchendislik nedir?"},"content":{"rendered":"
\n

Sosyal mühendislik, internet kullanıcılarının güvenlik açısından hata yapmalarını ve\/veya hassas bilgilerini paylaşmalarını sağlamak üzere gerçekleştirilen bir dizi kötü amaçlı faaliyete denir. Sosyal mühendisler, hedeflerinin güvenini kazanmak için farklı kimliklere bürünebilir. Ayrıca psikolojik manipülasyon ve sahte etkileşimler gerçekleştirebilir.<\/span><\/p>\n

Sıklıkla karşılaşılan “ödül kazandınız” tarzında mesajlar sosyal mühendislik tekniklerinin başında gelir. Bu örnekte sosyal mühendisler bir linke yönlendirme yaparak kişilerin bilgilerini ele geçirmeyi hedefler. <\/span><\/p>\n

Daha çok panik yaratarak manipülasyon yapmak için ise polis veya savcı gibi davranabilirler. Kişisel bilgilerinize ulaşmanın yanı sıra bu yöntemde para talep eden sosyal mühendisler de bulunur.<\/span><\/p>\n

Sosyal mühendislik saldırıları<\/strong><\/h2>\n

Sosyal mühendisliğin oldukça çeşitli saldırı türleri bulunur. Tüm sistem insanları manipüle edip yönlendirmek üzerinden döndüğü için çok farklı hallerde karşınıza çıkabilir. En sık karşılaşılan üç saldırı türü aşağıda sıralanmıştır.   <\/span><\/p>\n

Oltalama<\/span> (phishing) <\/strong><\/h3>\n

Elektronik bankacılık, alışveriş uygulaması kullanıcılarından sonra kripto varlık kullanıcıları da sosyal mühendislerin hedef aldığı insanlar arasında yer alıyor. Bu kullanıcıların varlıklarını ve bilgilerini ele geçirebilmek için uygulanan siber saldırı türleri arasında en yaygın olanı ise, ‘oltalama’ adı verilen yöntemdir. Bu yöntemle sahte içeriğe sahip web siteleri, sosyal medya hesapları, e-postalar, telefon aramaları üzerinden kullanıcılar hakkında daha fazla bilgi edinme ve\/veya kullanıcıya ait değerli varlıkların çalınması hedeflenir.<\/span><\/p>\n

Baiting<\/strong><\/h3>\n

Baiting, kişilerin meraklarını cezbederek ya da onları korkutarak zararlı yazılımların bilgisayarlarına yüklenmesini sağlayan sosyal mühendislik türüdür. Eskiden bu yöntem zararlı yazılımların bulunduğu USB belleklerin çeşitli yerlerde bırakılmasıyla yürütülmüştür. Günümüzde ise yönlendirme içeren mesajlardaki linkler üzerinden zararlı yazılımlar kişilerin cihazına yüklenebilir.  <\/span><\/p>\n

Omuz sörfü<\/strong><\/h3>\n

Adından da anlaşılabileceği üzere omuz sörfü kişilerin cihazlarını gizlice gözlemlemeyle yapılan saldırı türüdür. ATM<\/span>’lerde ya da toplu taşımalarda bilgilerinizi girerken bu kişiler bilgileri kopyalayabilirler.  <\/span><\/p>\n

Sosyal mühendislik saldırılarından korunma<\/strong><\/h2>\n

Sosyal mühendislik saldırıları sıklıkla görülse de bunlardan korunmak hala kullanıcının elindedir. Öncelikle bunun bir manipülasyon türü olduğunu unutmamak gerekir. Bu sebeple kullanıcıların resmi olduğundan emin olmadığı hiçbir linke tıklamaması gerekir. <\/span><\/p>\n

Ayrıca korkmanızı sağlayabilecek türde mesajlar için de mutlaka bir avukata danışıp fikir almak mantıklı olacaktır. Dikkatli ve tedbirli yaklaşımların ötesinde alınabilecek bazı temel güvenlik önlemleri de bulunur.<\/span><\/p>\n

Bilgi paylaşımı ve yönlendirmeler<\/strong><\/h3>\n

Sosyal medya hesaplarında kişisel bilgiler paylaşılmamalı, kimliği doğrulanmamış kişilerden gelen e-postaların içindeki bağlantılara tıklanmamalı, dosyalar indirilmemeli ve şüpheli telefon aramalarına karşı dikkat edilmelidir. Özellikle sosyal medya platformlarında paylaşılan bilgilerin, saldırganların hedef profili tanımaları ve buna göre içerik üretmelerine yardımcı olduğu daima göz önünde bulundurulmalıdır.<\/span><\/p>\n

Paribu<\/span><\/a> resmi hesapları dışındaki sahte hesaplar ve sosyal medya platformlarında verilen “ödül kazandınız” reklamları, kullanıcıların kişisel bilgilerini ele geçirmek üzere uygulanan oltalama yöntemine iyi bir örnektir. Bu gibi durumlarda mağduriyet yaşamamak adına, Paribu’nun resmî hesapları dışında yapılan hiçbir paylaşım dikkate alınmamalı ve yönlendirilen farklı alanlara kesinlikle kullanıcı bilgileri girilmemelidir.<\/span><\/p>\n

Parola ve erişim güvenliği<\/strong><\/h3>\n

Öncelikli güvenlik tedbirlerinden bir diğeri parola güvenliğidir. Üye olunan tüm uygulama ve sistem erişimlerinde güçlü parolalar kullanmak ve bunları belirli aralıklarla değiştirmek gereklidir. Örneğin; Paribu erişimlerinde güvenliği artırmak amacıyla güçlü parolanın yanı sıra, çok faktörlü kimlik doğrulama (2FA, MFA) yöntemi uygulanabilir.<\/span><\/p>\n

Bununla birlikte üçüncü şahısların kullanıcıyı bir uygulamaya giriş yaparken izleyerek bilgi çaldığı bilinmeli ve buna karşı dikkatli olunmalıdır. Uygulama şifreleri kimseyle paylaşılmamalıdır.<\/span><\/p>\n

Bilgisayar veya mobil cihazlara yüklenen uygulamalar, kötü niyetli yazılım barındırma ihtimaline karşı güvenilir platformlardan indirilmelidir.<\/span><\/p>\n

Tüm bu önerilere dikkat ederek sosyal mühendislik saldırılarına karşı kendinizi ve varlıklarınızı koruyabilirsiniz.<\/span><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sosyal mühendislik, internet kullanıcılarının güvenlik açısından hata yapmalarını ve\/veya hassas bilgilerini paylaşmalarını sağlamak üzere gerçekleştirilen bir dizi kötü amaçlı faaliyete denir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24461,"menu_order":0,"template":"","meta":{"footnotes":""},"glossary-categories":[],"glossary-tags":[],"glossary-languages":[],"class_list":["post-8067","glossary","type-glossary","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"post_title":"Sosyal m\u00fchendislik nedir?","post_content":"

\r\n\r\nSosyal m\u00fchendislik, internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan hata yapmalar\u0131n\u0131 ve\/veya hassas bilgilerini payla\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir dizi k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 faaliyete denir. Sosyal m\u00fchendisler, hedeflerinin g\u00fcvenini kazanmak i\u00e7in farkl\u0131 kimliklere b\u00fcr\u00fcnebilir. Ayr\u0131ca psikolojik manip\u00fclasyon ve sahte etkile\u015fimler ger\u00e7ekle\u015ftirebilir.<\/span>\r\n\r\nS\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan \u201c\u00f6d\u00fcl kazand\u0131n\u0131z\u201d tarz\u0131nda mesajlar sosyal m\u00fchendislik tekniklerinin ba\u015f\u0131nda gelir. Bu \u00f6rnekte sosyal m\u00fchendisler bir linke y\u00f6nlendirme yaparak ki\u015filerin bilgilerini ele ge\u00e7irmeyi hedefler.\u00a0<\/span>\r\n\r\nDaha \u00e7ok panik yaratarak manip\u00fclasyon yapmak i\u00e7in ise polis veya savc\u0131 gibi davranabilirler. Ki\u015fisel bilgilerinize ula\u015fman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bu y\u00f6ntemde para talep eden sosyal m\u00fchendisler de bulunur.<\/span>\r\n

Sosyal m\u00fchendislik sald\u0131r\u0131lar\u0131<\/strong><\/h2>\r\nSosyal m\u00fchendisli\u011fin olduk\u00e7a \u00e7e\u015fitli sald\u0131r\u0131 t\u00fcrleri bulunur. T\u00fcm sistem insanlar\u0131 manip\u00fcle edip y\u00f6nlendirmek \u00fczerinden d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in \u00e7ok farkl\u0131 hallerde kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131kabilir. En s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan \u00fc\u00e7 sald\u0131r\u0131 t\u00fcr\u00fc a\u015fa\u011f\u0131da s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>\r\n

Oltalama (phishing)\u00a0<\/strong><\/h3>\r\nElektronik bankac\u0131l\u0131k, al\u0131\u015fveri\u015f uygulamas\u0131 kullan\u0131c\u0131lar\u0131ndan sonra kripto varl\u0131k kullan\u0131c\u0131lar\u0131 da sosyal m\u00fchendislerin hedef ald\u0131\u011f\u0131 insanlar aras\u0131nda yer al\u0131yor. Bu kullan\u0131c\u0131lar\u0131n varl\u0131klar\u0131n\u0131 ve bilgilerini ele ge\u00e7irebilmek i\u00e7in uygulanan siber sald\u0131r\u0131 t\u00fcrleri aras\u0131nda en yayg\u0131n olan\u0131 ise, \u2018oltalama\u2019 ad\u0131 verilen y\u00f6ntemdir. Bu y\u00f6ntemle sahte i\u00e7eri\u011fe sahip web siteleri, sosyal medya hesaplar\u0131, e-postalar, telefon aramalar\u0131 \u00fczerinden kullan\u0131c\u0131lar hakk\u0131nda daha fazla bilgi edinme ve\/veya kullan\u0131c\u0131ya ait de\u011ferli varl\u0131klar\u0131n \u00e7al\u0131nmas\u0131 hedeflenir.<\/span>\r\n

Baiting<\/strong><\/h3>\r\nBaiting, ki\u015filerin meraklar\u0131n\u0131 cezbederek ya da onlar\u0131 korkutarak zararl\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n bilgisayarlar\u0131na y\u00fcklenmesini sa\u011flayan sosyal m\u00fchendislik t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Eskiden bu y\u00f6ntem zararl\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n bulundu\u011fu USB belleklerin \u00e7e\u015fitli yerlerde b\u0131rak\u0131lmas\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise y\u00f6nlendirme i\u00e7eren mesajlardaki linkler \u00fczerinden zararl\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar ki\u015filerin cihaz\u0131na y\u00fcklenebilir.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n

Omuz s\u00f6rf\u00fc<\/strong><\/h3>\r\nAd\u0131ndan da anla\u015f\u0131labilece\u011fi \u00fczere omuz s\u00f6rf\u00fc ki\u015filerin cihazlar\u0131n\u0131 gizlice g\u00f6zlemlemeyle yap\u0131lan sald\u0131r\u0131 t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. ATM\u2019lerde ya da toplu ta\u015f\u0131malarda bilgilerinizi girerken bu ki\u015filer bilgileri kopyalayabilirler.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n

Sosyal m\u00fchendislik sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan korunma<\/strong><\/h2>\r\nSosyal m\u00fchendislik sald\u0131r\u0131lar\u0131 s\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fclse de bunlardan korunmak hala kullan\u0131c\u0131n\u0131n elindedir. \u00d6ncelikle bunun bir manip\u00fclasyon t\u00fcr\u00fc oldu\u011funu unutmamak gerekir. Bu sebeple kullan\u0131c\u0131lar\u0131n resmi oldu\u011fundan emin olmad\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir linke t\u0131klamamas\u0131 gerekir.\u00a0<\/span>\r\n\r\nAyr\u0131ca korkman\u0131z\u0131 sa\u011flayabilecek t\u00fcrde mesajlar i\u00e7in de mutlaka bir avukata dan\u0131\u015f\u0131p fikir almak mant\u0131kl\u0131 olacakt\u0131r. Dikkatli ve tedbirli yakla\u015f\u0131mlar\u0131n \u00f6tesinde al\u0131nabilecek baz\u0131 temel g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri de bulunur.<\/span>\r\n

Bilgi payla\u015f\u0131m\u0131 ve y\u00f6nlendirmeler<\/strong><\/h3>\r\nSosyal medya hesaplar\u0131nda ki\u015fisel bilgiler paylas\u0327\u0131lmamal\u0131, kimlig\u0306i dog\u0306rulanmam\u0131s\u0327 kis\u0327ilerden gelen e-postalar\u0131n i\u00e7indeki bag\u0306lant\u0131lara t\u0131klanmamal\u0131, dosyalar indirilmemeli ve \u015f\u00fcpheli telefon aramalar\u0131na kar\u015f\u0131 dikkat edilmelidir. \u00d6zellikle sosyal medya platformlar\u0131nda payla\u015f\u0131lan bilgilerin, sald\u0131rganlar\u0131n hedef profili tan\u0131malar\u0131 ve buna g\u00f6re i\u00e7erik \u00fcretmelerine yard\u0131mc\u0131 oldu\u011fu daima g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r.<\/span>\r\n\r\nParibu<\/span><\/a> resmi hesaplar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki sahte hesaplar ve sosyal medya platformlar\u0131nda verilen \u201c\u00f6d\u00fcl kazand\u0131n\u0131z\u201d reklamlar\u0131, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ki\u015fisel bilgilerini ele ge\u00e7irmek \u00fczere uygulanan oltalama y\u00f6ntemine iyi bir \u00f6rnektir. Bu gibi durumlarda ma\u011fduriyet ya\u015famamak ad\u0131na, Paribu\u2019nun resm\u00ee hesaplar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lan hi\u00e7bir payla\u015f\u0131m dikkate al\u0131nmamal\u0131 ve y\u00f6nlendirilen farkl\u0131 alanlara kesinlikle kullan\u0131c\u0131 bilgileri girilmemelidir.<\/span>\r\n

Parola ve eri\u015fim g\u00fcvenli\u011fi<\/strong><\/h3>\r\n\u00d6ncelikli g\u00fcvenlik tedbirlerinden bir di\u011feri parola g\u00fcvenli\u011fidir. \u00dcye olunan t\u00fcm uygulama ve sistem eris\u0327imlerinde gu\u0308c\u0327lu\u0308 parolalar kullanmak ve bunlar\u0131 belirli aral\u0131klarla de\u011fi\u015ftirmek gereklidir. \u00d6rne\u011fin; Paribu eri\u015fimlerinde gu\u0308venlig\u0306i art\u0131rmak amac\u0131yla g\u00fc\u00e7l\u00fc parolan\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, c\u0327ok fakto\u0308rlu\u0308 kimlik dog\u0306rulama (2FA, MFA) yo\u0308ntemi uygulanabilir.<\/span>\r\n\r\nBununla birlikte \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slar\u0131n kullan\u0131c\u0131y\u0131 bir uygulamaya giri\u015f yaparken izleyerek bilgi \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 bilinmeli ve buna kar\u015f\u0131 dikkatli olunmal\u0131d\u0131r. Uygulama \u015fifreleri kimseyle payla\u015f\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/span>\r\n\r\nBilgisayar veya mobil cihazlara y\u00fcklenen uygulamalar, k\u00f6t\u00fc niyetli yaz\u0131l\u0131m bar\u0131nd\u0131rma ihtimaline kar\u015f\u0131 g\u00fcvenilir platformlardan indirilmelidir.<\/span>\r\n\r\nT\u00fcm bu \u00f6nerilere dikkat ederek sosyal m\u00fchendislik sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 kendinizi ve varl\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 koruyabilirsiniz.<\/span>\r\n\r\n<\/div>","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/8067","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/glossary"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/8067\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24463,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/8067\/revisions\/24463"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24461"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8067"}],"wp:term":[{"taxonomy":"glossary-categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-categories?post=8067"},{"taxonomy":"glossary-tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-tags?post=8067"},{"taxonomy":"glossary-languages","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-languages?post=8067"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}