Bizans generalleri problemi ya da diğer adıyla Bizans hata toleransı, ilk kez 1982 yılında L. Lamport, R. Shostak ve M. Pease tarafından yazılmış bir makalede duyulan teoremdir. Kısaca, bir sistemi kurarken güvenle alakalı olası hata payının göz önünde bulundurulmasına dikkat çeker.<\/p>\n
İngilizcede ‘Byzantine Fault Tolerance (BFT)’ olarak ifade edilir.<\/p>\n
Savaş alanında her general, ordunun bir kısmını yönetir ve şehre saldırıp saldırmamak için karar almak durumundadırlar. Bazıları saldırıyı, bazıları da geri çekilmeyi savunur. Burada önemli olan herkesin aynı kararı alması gerektiğidir. Eğer mutabakat sağlanamayıp sonuç tek bir karara bağlanmazsa her iki ihtimalin tek başına yaşanmasından daha kötüsüyle karşı karşıya kalınır.<\/p>\n
Problemdeki önemli detaylardan biri, generallerin ordunun farklı kısımlarını yönetmelerinden dolayı birbirleriyle doğrudan iletişimde olmamalarıdır. Bu sebeple kararlarını, ulaklar aracılığıyla birbirlerine gönderirler.<\/p>\n
Sorunu daha karmaşık hale getiren kısım, bazı generallerin hain olmasıdır. Bu generaller, özellikle daha kötü olan kararı seçmeyi tercih ederler. Örneğin; dokuz generalden dördü saldırı, dördü de çekilme haberi yolladıysa; sona kalan hain general, saldırı isteyenlere saldırı, geri çekilmek isteyenlere de geri çekilme haberi göndererek mutabakatın sağlanamamasına ve olabilecek en kötü sonucun doğmasına sebebiyet verir.<\/p>\n
Tıpkı savaş örneğinde olduğu gibi; kripto para<\/span> transferi ya da başka işlemlerin gerçekleşme durumu, ağdaki katılımcıların çoğunluğu tarafından belirlenir. Bu işlemlerin ve bloklarla ilgili bilgilerin aktarımı da node’lar aracılığıyla gerçekleşir. Bizans hata toleransı olarak adlandırılan kavram da burada devreye girer ve olası hataların önüne geçerek yapılan işlemlerin sorunsuz ilerlemesini sağlar.<\/p>\n Örnek vermek gerekirse; X’in 1 BTC<\/span> bakiyesi varsa ve 1 BTC’yi Z’ye gönderip ardından aynı 1 BTC’yi T’ye göndermeye çalışırsa, ikinci işlem<\/span> gerçekleşmemelidir. Çünkü 1 BTC’nin X tarafından iki kez harcanmasına izin vermemek için bir mutabakat sağlanmalı ve karar verilmelidir. Bu kararı verecek olan node’lar da BFT sistemi ile güvence altına alınır.<\/p>\n Örnekte de görüldüğü gibi, Bizans hata toleransı, blokzincirin işleyişi açısından hayati önem taşıyan bir kavramdır.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bizans generalleri problemi ya da diğer adıyla Bizans hata toleransı, ilk kez 1982 yılında L. Lamport, R. Shostak ve M. Pease tarafından yazılmış bir makalede duyulan teoremdir. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24458,"menu_order":0,"template":"","meta":{"footnotes":""},"glossary-categories":[],"glossary-tags":[],"glossary-languages":[],"class_list":["post-6297","glossary","type-glossary","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"post_title":"Bizans generalleri problemi nedir?","post_content":"Bizans generalleri problemi ya da di\u011fer ad\u0131yla Bizans hata tolerans\u0131, ilk kez 1982 y\u0131l\u0131nda L. Lamport, R. Shostak ve M. Pease taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f bir makalede duyulan teoremdir. \u00a0K\u0131saca, bir sistemi kurarken g\u00fcvenle alakal\u0131 olas\u0131 hata pay\u0131n\u0131n g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131na dikkat \u00e7eker.\r\n\r\n\u0130ngilizcede \u2018Byzantine Fault Tolerance (BFT)\u2019 olarak ifade edilir.\r\nNeden Bizans generalleri problemi denir?<\/strong><\/h3>\r\nSava\u015f alan\u0131nda her general, ordunun bir k\u0131sm\u0131n\u0131 y\u00f6netir ve \u015fehre sald\u0131r\u0131p sald\u0131rmamak i\u00e7in karar almak durumundad\u0131rlar. Baz\u0131lar\u0131 sald\u0131r\u0131y\u0131, baz\u0131lar\u0131 da geri \u00e7ekilmeyi savunur. Burada \u00f6nemli olan herkesin ayn\u0131 karar\u0131 almas\u0131 gerekti\u011fidir. E\u011fer mutabakat sa\u011flanamay\u0131p sonu\u00e7 tek bir karara ba\u011flanmazsa her iki ihtimalin tek ba\u015f\u0131na ya\u015fanmas\u0131ndan daha k\u00f6t\u00fcs\u00fcyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131n\u0131r.\r\n\r\nProblemdeki \u00f6nemli detaylardan biri, generallerin ordunun farkl\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 y\u00f6netmelerinden dolay\u0131 birbirleriyle do\u011frudan ileti\u015fimde olmamalar\u0131d\u0131r. Bu sebeple kararlar\u0131n\u0131, ulaklar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla birbirlerine g\u00f6nderirler.\r\n\r\nSorunu daha karma\u015f\u0131k hale getiren k\u0131s\u0131m, baz\u0131 generallerin hain olmas\u0131d\u0131r. Bu generaller, \u00f6zellikle daha k\u00f6t\u00fc olan karar\u0131 se\u00e7meyi tercih ederler. \u00d6rne\u011fin; dokuz generalden d\u00f6rd\u00fc sald\u0131r\u0131, d\u00f6rd\u00fc de \u00e7ekilme haberi yollad\u0131ysa; sona kalan hain general, sald\u0131r\u0131 isteyenlere sald\u0131r\u0131, geri \u00e7ekilmek isteyenlere de geri \u00e7ekilme haberi g\u00f6ndererek mutabakat\u0131n sa\u011flanamamas\u0131na ve olabilecek en k\u00f6t\u00fc sonucun do\u011fmas\u0131na sebebiyet verir.\r\n
Bizans generalleri problemi blokzincirde nas\u0131l kullan\u0131l\u0131r?<\/strong><\/h3>\r\nT\u0131pk\u0131 sava\u015f \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi; kripto para transferi ya da ba\u015fka i\u015flemlerin ger\u00e7ekle\u015fme durumu, a\u011fdaki kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan belirlenir. Bu i\u015flemlerin ve bloklarla ilgili bilgilerin aktar\u0131m\u0131 da node\u2019lar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fir. Bizans hata tolerans\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan kavram da burada devreye girer ve olas\u0131 hatalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7erek yap\u0131lan i\u015flemlerin sorunsuz ilerlemesini sa\u011flar.\r\n\r\n\u00d6rnek vermek gerekirse; X\u2019in 1 BTC bakiyesi varsa ve 1 BTC'yi Z\u2019ye g\u00f6nderip ard\u0131ndan ayn\u0131 1 BTC'yi T\u2019ye g\u00f6ndermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa, ikinci i\u015flem ger\u00e7ekle\u015fmemelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc 1 BTC'nin X taraf\u0131ndan iki kez harcanmas\u0131na izin vermemek i\u00e7in bir mutabakat sa\u011flanmal\u0131 ve karar verilmelidir. Bu karar\u0131 verecek olan node\u2019lar da BFT sistemi ile g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131n\u0131r.\r\n\r\n\u00d6rnekte de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, Bizans hata tolerans\u0131, blokzincirin i\u015fleyi\u015fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bir kavramd\u0131r.","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/6297","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/glossary"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/6297\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24460,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/6297\/revisions\/24460"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24458"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"glossary-categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-categories?post=6297"},{"taxonomy":"glossary-tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-tags?post=6297"},{"taxonomy":"glossary-languages","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-languages?post=6297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}