Kayıt defteri (ledger), geleneksel veya dijital yöntemlerle finansal bilgilerin toplandığı, düzenli ve özet halde saklandığı yerdir.<\/p>\n
Geleneksel kayıt defteri, muhasebecilerin, analistlerin, yatırımcıların kullandığı ve finansal performansı değerlendirme aşamasında başvurdukları bilgi kaynağıdır. Kaydın tutulduğu ilk günden, son güne kadar yapılan tüm işlemlere ulaşılarak bir değer tablosu yaratılabilir.<\/p>\n
Bazen de bir muhasebe hatası olduğunda sorunu tespit etmek amacıyla kayıt defterinden yardım alınabilir. Tüm hesap kaydı analiz edilerek, gözden kaçan noktalar bulunur ve böylece hatalar giderilir.<\/p>\n
Blokzincir<\/span> ekosisteminde de tıpkı geleneksel muhasebe yöntemlerinde olduğu gibi işleyen bir kayıt defteri vardır. Geriye dönük hiçbir bilginin silinemediği ve değiştirilemediği bu ekosistemde tüm bilgiler dağıtık şekilde kayıt defterine işlenir.<\/p>\n Dağıtık sistem; verilerin, geleneksel yöntemden farklı olarak, tek bir noktada değil, birden fazla kopya halinde eşlere dağıtılarak saklanması demektir. Saklanan verilerin her biri, birbirlerine kriptografik olarak bağlandığından dolayı değiştirilemez ve silinemez özelliğine sahiptir.<\/p>\n Değişiklik yapılması gereken durumlarda da bir eş tarafından gerçekleştirilen değişiklik, kriptografi<\/span> sayesinde tüm kopyalara yansır. Böylece birbiriyle örtüşür şekilde veriler depolanmaya devam eder. Aslında blokzincirdeki kayıt defterleri, geleneksel kayıt defterlerinin teknolojik ve güvenlik seviyesi yüksek varyasyonlarıdır.<\/p>\n Geleneksel kayıt defteri tek bir kurumun sisteminde tutulur ve gerektiğinde yetkili kişilerce düzeltilebilir. Blokzincir kayıt defteri ise ağdaki binlerce düğüme aynı anda dağıtılır, konsensüsle doğrulanır ve bir kez yazılan satır geriye dönük değiştirilemez.<\/span><\/p>\n Bu iki yapı arasındaki fark üç başlıkta toplanabilir:<\/span><\/p>\n Dağıtık defter teknolojisi<\/span>, farklı konumlardaki bilgisayarların ağ genelinde işlem<\/span> önerip doğrulayabildiği ve kayıtları eş zamanlı güncelleyebildiği protokol ve altyapı bütününü ifade eder. Bu tanım, geleneksel dağıtık veri tabanlarından farkı da netleştirir. Bokzincirde tutarlılığın sağlanmasından ağın kendisi sorumludur.<\/span><\/p>\n Bir transfer talebi oluşturulduğunda beş aşamadan geçerek kayıt defterine işlenir. Süreç adım adım şöyle işler:<\/span><\/p>\n Bu mekanizma aynı zamanda çift harcama (double spending) sorununu da çözer. Çift harcama, aynı dijital varlığın birden fazla kez transfer edilebilmesi ihtimalini ifade eder. Konsensüs mekanizması, ağın çoğunluğunun aynı işlem sırası üzerinde anlaşmasını sağlayarak bu sorunu ortadan kaldırmayı hedefler.<\/span><\/p>\n Dağıtık defter teknolojisi<\/a> (Distributed ledger technology), bir veri tabanının ağdaki tüm düğümlere (node) dağıtılmasını sağlayan teknoloji bütünüdür. Blokzincir, bu teknolojinin en yaygın uygulamasıdır ancak tek türü değildir.<\/span><\/p>\n İzinsiz (permissionless) defterlerde ağa herkes düğüm olarak katılabilir. Bitcoin<\/span> ve Ethereum<\/span> bu kategoridedir. İzinli olan durumda ise yalnızca önceden onaylanmış taraflar ağa katılabilir. <\/span><\/p>\n Konsensüs mekanizması, ağdaki düğümlerin hangi işlemlerin geçerli olduğu konusunda anlaşmasını sağlayan kural bütünüdür. Proof-of-Work (PoW) ve Proof-of-Stake (PoS) en yaygın bilinen iki konsensüs türüdür. <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kayıt defteri (ledger), geleneksel veya dijital yöntemlerle finansal bilgilerin toplandığı, düzenli ve özet halde saklandığı yerdir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24398,"menu_order":0,"template":"","meta":{"footnotes":""},"glossary-categories":[],"glossary-tags":[],"glossary-languages":[],"class_list":["post-4013","glossary","type-glossary","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"post_title":"Kay\u0131t Defteri (Ledger) nedir?","post_content":"Kay\u0131t defteri (ledger), geleneksel veya dijital y\u00f6ntemlerle finansal bilgilerin topland\u0131\u011f\u0131, d\u00fczenli ve \u00f6zet halde sakland\u0131\u011f\u0131 yerdir.\r\n\r\nGeleneksel kay\u0131t defteri, muhasebecilerin, analistlerin, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 ve finansal performans\u0131 de\u011ferlendirme a\u015famas\u0131nda ba\u015fvurduklar\u0131 bilgi kayna\u011f\u0131d\u0131r. Kayd\u0131n tutuldu\u011fu ilk g\u00fcnden, son g\u00fcne kadar yap\u0131lan t\u00fcm i\u015flemlere ula\u015f\u0131larak bir de\u011fer tablosu yarat\u0131labilir.\r\n\r\nBazen de bir muhasebe hatas\u0131 oldu\u011funda sorunu tespit etmek amac\u0131yla kay\u0131t defterinden yard\u0131m al\u0131nabilir. T\u00fcm hesap kayd\u0131 analiz edilerek, g\u00f6zden ka\u00e7an noktalar bulunur ve b\u00f6ylece hatalar giderilir.\r\nGeleneksel ve blokzincirde kayıt defteri arasındaki temel farklar<\/strong><\/h2>\n
\n
Kriptoda kayıt defterine bir işlem nasıl eklenir?<\/strong><\/h2>\n
\n
Dağıtık defter teknolojisi (DLT) ve konsensüs mekanizması nedir?<\/strong><\/h2>\n
Blokzincirde Kay\u0131t Defteri (Ledger)<\/strong><\/h2>\r\nBlokzincir ekosisteminde de t\u0131pk\u0131 geleneksel muhasebe y\u00f6ntemlerinde oldu\u011fu gibi i\u015fleyen bir kay\u0131t defteri vard\u0131r. Geriye d\u00f6n\u00fck hi\u00e7bir bilginin silinemedi\u011fi ve de\u011fi\u015ftirilemedi\u011fi bu ekosistemde t\u00fcm bilgiler da\u011f\u0131t\u0131k \u015fekilde kay\u0131t defterine i\u015flenir.\r\n\r\nDa\u011f\u0131t\u0131k sistem; verilerin, geleneksel y\u00f6ntemden farkl\u0131 olarak, tek bir noktada de\u011fil, birden fazla kopya halinde e\u015flere da\u011f\u0131t\u0131larak saklanmas\u0131 demektir. Saklanan verilerin her biri, birbirlerine kriptografik olarak ba\u011fland\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 de\u011fi\u015ftirilemez ve silinemez \u00f6zelli\u011fine sahiptir.\r\n\r\nDe\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmas\u0131 gereken durumlarda da bir e\u015f taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen de\u011fi\u015fiklik, kriptografi sayesinde t\u00fcm kopyalara yans\u0131r. B\u00f6ylece birbiriyle \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcr \u015fekilde veriler depolanmaya devam eder. Asl\u0131nda blokzincirdeki kay\u0131t defterleri, geleneksel kay\u0131t defterlerinin teknolojik ve g\u00fcvenlik seviyesi y\u00fcksek varyasyonlar\u0131d\u0131r.\r\n
Geleneksel ve blokzincirde kay\u0131t defteri aras\u0131ndaki temel farklar<\/strong><\/h2>\r\nGeleneksel kay\u0131t defteri tek bir kurumun sisteminde tutulur ve gerekti\u011finde yetkili ki\u015filerce d\u00fczeltilebilir. Blokzincir kay\u0131t defteri ise a\u011fdaki binlerce d\u00fc\u011f\u00fcme ayn\u0131 anda da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r, konsens\u00fcsle do\u011frulan\u0131r ve bir kez yaz\u0131lan sat\u0131r geriye d\u00f6n\u00fck de\u011fi\u015ftirilemez.<\/span>\r\n\r\nBu iki yap\u0131 aras\u0131ndaki fark \u00fc\u00e7 ba\u015fl\u0131kta toplanabilir:<\/span>\r\n
\r\n \t
Kriptoda kay\u0131t defterine bir i\u015flem nas\u0131l eklenir?<\/strong><\/h2>\r\nBir transfer talebi olu\u015fturuldu\u011funda be\u015f a\u015famadan ge\u00e7erek kay\u0131t defterine i\u015flenir. S\u00fcre\u00e7 ad\u0131m ad\u0131m \u015f\u00f6yle i\u015fler:<\/span>\r\n
\r\n \t
Da\u011f\u0131t\u0131k defter teknolojisi (DLT) ve konsens\u00fcs mekanizmas\u0131 nedir?<\/strong><\/h2>\r\nDa\u011f\u0131t\u0131k defter teknolojisi<\/a> (Distributed ledger technology), bir veri taban\u0131n\u0131n a\u011fdaki t\u00fcm d\u00fc\u011f\u00fcmlere (node) da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan teknoloji b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Blokzincir, bu teknolojinin en yayg\u0131n uygulamas\u0131d\u0131r ancak tek t\u00fcr\u00fc de\u011fildir.<\/span>\r\n\r\n\u0130zinsiz (permissionless) defterlerde a\u011fa herkes d\u00fc\u011f\u00fcm olarak kat\u0131labilir. Bitcoin ve Ethereum bu kategoridedir. \u0130zinli olan durumda ise yaln\u0131zca \u00f6nceden onaylanm\u0131\u015f taraflar a\u011fa kat\u0131labilir.\u00a0<\/span>\r\n\r\nKonsens\u00fcs mekanizmas\u0131, a\u011fdaki d\u00fc\u011f\u00fcmlerin hangi i\u015flemlerin ge\u00e7erli oldu\u011fu konusunda anla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan kural b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Proof-of-Work (PoW) ve Proof-of-Stake (PoS) en yayg\u0131n bilinen iki konsens\u00fcs t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.\u00a0<\/span>","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/4013","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/glossary"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/4013\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26174,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/4013\/revisions\/26174"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4013"}],"wp:term":[{"taxonomy":"glossary-categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-categories?post=4013"},{"taxonomy":"glossary-tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-tags?post=4013"},{"taxonomy":"glossary-languages","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-languages?post=4013"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}