{"id":3879,"date":"2021-04-15T21:34:45","date_gmt":"2021-04-15T18:34:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&#038;p=3879"},"modified":"2026-01-15T17:59:54","modified_gmt":"2026-01-15T14:59:54","slug":"validator-dogrulayici-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/validator-dogrulayici-nedir\/","title":{"rendered":"Validator (Do\u011frulay\u0131c\u0131) nedir?"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Validator (do&#287;rulay&#305;c&#305;), <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Blokzincir (blockchain) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">blokzincir<\/span> a&#287;&#305;nda kullan&#305;lan Proof of Stake (PoS) mekanizmas&#305;n&#305;n &ouml;nemli bir par&ccedil;as&#305;d&#305;r. Proof of Work (PoW) sisteminde madencinin ald&#305;&#287;&#305; rol&uuml; &uuml;stlenir ve cihazlar yerine blok ekleme ve do&#287;rulama i&#351;lemlerini yapar. Blokzincir &uuml;zerindeki i&#351;lemler, yaln&#305;zca validator taraf&#305;ndan onayland&#305;&#287;&#305;nda tamamlanm&#305;&#351; olur. Zincirin kilit halkas&#305; olarak g&ouml;rev al&#305;r. A&#287; &uuml;zerindeki i&#351;lemleri denetleyen ve do&#287;rulayan &ouml;zel d&uuml;&#287;&uuml;mlerdir. Her validator, blokzincirdeki i&#351;lemlerin kurallara uygun olup olmad&#305;&#287;&#305;n&#305; kontrol eder ve a&#287;&#305;n g&uuml;venli bir &#351;ekilde &ccedil;al&#305;&#351;mas&#305;n&#305; sa&#287;lar. Bu sistem, PoS ve benzeri konsens&uuml;s mekanizmalar&#305;nda kritik bir rol oynar. Validator&rsquo;ler, blok olu&#351;turma ve a&#287;&#305;n s&uuml;reklili&#287;ini sa&#287;lama g&ouml;revini de &uuml;stlenir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">A&#287;daki her <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: &#304;&#351;lem (transaction) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">i&#351;lem<\/span>, bir validator taraf&#305;ndan kontrol edilir. &#304;&#351;lem kurallara uygunsa onaylan&#305;r ve blokzincirine eklenir. Bu s&uuml;re&ccedil;, a&#287;&#305;n &#351;effaf ve g&uuml;venilir olmas&#305;n&#305; sa&#287;lar. Blok &uuml;retiminde de aktif rol al&#305;r. Do&#287;rulanan i&#351;lemler bir blok haline getirilir ve blokzincirine eklenir. PoS sistemlerinde validator&rsquo;ler, belirli miktarda <\/span><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/kripto-para-nedir\/\"><span style=\"font-weight: 400;\">kripto paray&#305;<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> stake ederek kat&#305;l&#305;r. Stake i&#351;lemi, validator&rsquo;lerin sorumluluk almas&#305;n&#305; ve i&#351;lemleri do&#287;ru &#351;ekilde onaylamas&#305;n&#305; garanti eder. Stake miktar&#305; artt&#305;k&ccedil;a validator&rsquo;&uuml;n blok do&#287;rulama olas&#305;l&#305;&#287;&#305; ve &ouml;d&uuml;l kazanma &#351;ans&#305; da y&uuml;kselir.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Do&#287;rulay&#305;c&#305;lar, a&#287;&#305;n s&uuml;reklili&#287;ine katk&#305; sa&#287;larken &ouml;d&uuml;l de kazan&#305;r. Genellikle i&#351;lem &uuml;cretleri ve yeni bas&#305;lan <\/span><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/token-nedir\/\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Token nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">token<\/span>&rsquo;lar<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> validator&rsquo;lere da&#287;&#305;t&#305;l&#305;r. Bu mekanizma, a&#287; &uuml;zerinde aktif rol oynamalar&#305;n&#305; ve i&#351;lemlerin sorunsuz &#351;ekilde do&#287;rulanmas&#305;n&#305; te&#351;vik eder. PoS tabanl&#305; a&#287;larda stake ettikleri token&rsquo;lar kar&#351;&#305;l&#305;&#287;&#305;nda &ouml;d&uuml;ller kazan&#305;r ve a&#287;&#305;n s&uuml;reklili&#287;ine katk&#305;da bulunur.&nbsp;<\/span><\/p>\n<h2><strong>Validator ne i&#351;e yarar?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Validator, blokzincir a&#287;lar&#305;nda i&#351;lemleri do&#287;rulayan ve bloklar&#305; &uuml;reten d&uuml;&#287;&uuml;mlerdir. A&#287;&#305;n g&uuml;venli&#287;ini ve b&uuml;t&uuml;nl&uuml;&#287;&uuml;n&uuml; sa&#287;lar, hatal&#305; veya k&ouml;t&uuml; niyetli i&#351;lemleri engeller. Stake edilen token&rsquo;lar kar&#351;&#305;l&#305;&#287;&#305;nda &ouml;d&uuml;l kazan&#305;r. A&#287;&#305;n merkeziyetsiz, &#351;effaf ve s&uuml;rekli &ccedil;al&#305;&#351;mas&#305;na katk&#305;da bulunur.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Validator nas&#305;l olunur?&nbsp;<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Blokzincir a&#287;&#305;nda validator olmak i&ccedil;in adayl&#305;k beyan&#305; verilmesi gerekir. Bu beyanla birlikte talep edilen baz&#305; bilgiler de vard&#305;r. Do&#287;rulay&#305;c&#305;n&#305;n i&#351;lemler i&ccedil;in kullanaca&#287;&#305; hesap, ad ve iste&#287;e ba&#287;l&#305; a&ccedil;&#305;klama, blok olu&#351;turmak i&ccedil;in belirlenen ilk komisyon oran&#305;, maksimum komisyon oran&#305;, komisyon de&#287;i&#351;im oran&#305;, minimum ba&#287;l&#305; atomlar ve ba&#351;lang&#305;&ccedil;taki kendi kendine ba&#287;l&#305; atomlar, gibi &ccedil;e&#351;itlli verilerle ba&#351;vuru yap&#305;l&#305;r. Ba&#351;vuru yapanlar aras&#305;ndan sistem otomatik olarak se&ccedil;imini yapar. E&#287;er se&ccedil;ilen ki&#351;i, en y&uuml;ksek varl&#305;k sahibi olma &ouml;zelli&#287;ini zaman i&ccedil;erisinde kaybederse do&#287;rulay&#305;c&#305; unvan&#305;n&#305; da kaybeder.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Do&#287;rulay&#305;c&#305;, kural d&#305;&#351;&#305; hareket ederse cezaland&#305;r&#305;l&#305;r. D&uuml;r&uuml;st karar vermemek, &ccedil;ift imza kullanmak kurallara ayk&#305;r&#305; davran&#305;&#351;lard&#305;r.&nbsp; Bu durumda birka&ccedil; farkl&#305; ceza y&ouml;ntemi uygulanabilir. Uygulanacak olan ceza, yapt&#305;&#287;&#305; hatan&#305;n oran&#305;na g&ouml;re de&#287;i&#351;ir. Hisselerinin belli bir y&uuml;zdesinin al&#305;nabilir, onaylama yetkisi elinden al&#305;nabilir, teklif veren olarak se&ccedil;ilme &#351;ans&#305; al&#305;nabilir, ge&ccedil;ici ya da kal&#305;c&#305; olarak oy haklar&#305;n&#305; kaybedebilir, teklifleri oylama yetkisini kaybedebilir veya en k&ouml;t&uuml; cezaland&#305;rma sistemi olarak a&#287;a eri&#351;imi kal&#305;c&#305; olarak engellenebilir. G&ouml;r&uuml;ld&uuml;&#287;&uuml; &uuml;zere, validator&rsquo;ler a&#287; i&ccedil;inde &ouml;nemli ve yenilik&ccedil;i bir g&ouml;revi &uuml;stlenirken, a&#287;&#305;r bir sorumluluk da alm&#305;&#351; olur. A&#287;&#305;n kurallar&#305;na uygun &#351;ekilde hareket etmek, bu i&#351;in olmazsa olmaz&#305;d&#305;r.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Validator (Do&#287;rulay&#305;c&#305;) nas&#305;l &ccedil;al&#305;&#351;&#305;r?&nbsp;<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">PoS mekanizmas&#305;n&#305;n i&#351;leyi&#351; &#351;ekli, a&#287;a yeni blok eklemek i&ccedil;in rastgele birini se&ccedil;mek &uuml;zerine kuruludur. Rastgele se&ccedil;ilen ki&#351;i ya da ki&#351;iler validator g&ouml;revini &uuml;stlenir. Validator yaln&#305;zca y&uuml;ksek miktarda coin sahibi olan ki&#351;iler aras&#305;ndan se&ccedil;ilir. Blok ekleme ve do&#287;rulama i&#351;lemleri tamamlanana kadar kendilerine ait olan t&uuml;m coin&rsquo;ler a&#287;da kilitlenir. &#304;&#351;lemler tamamlan&#305;p teyidi sa&#287;land&#305;ktan sonra kilit a&ccedil;&#305;l&#305;r ve validator, bunlar&#305;n kar&#351;&#305;l&#305;&#287;&#305;nda &ouml;d&uuml;llerini al&#305;r. Validator, blokzincir a&#287;lar&#305;nda i&#351;lemlerin do&#287;rulu&#287;unu ve g&uuml;venli&#287;ini sa&#287;lamak i&ccedil;in tasarlanm&#305;&#351; &ouml;zel bir d&uuml;&#287;&uuml;md&uuml;r. Bu d&uuml;&#287;&uuml;mler, PoS ve DPoS sistemlerinde aktif olarak &ccedil;al&#305;&#351;&#305;r. A&#287; &uuml;zerindeki her i&#351;lemi kontrol eder ve blok &uuml;retim s&uuml;recine kat&#305;l&#305;r. &#304;&#351;lem do&#287;rulama ve blok olu&#351;turma mekanizmas&#305;, a&#287;&#305;n merkeziyetsizli&#287;ini ve b&uuml;t&uuml;nl&uuml;&#287;&uuml;n&uuml; korumak i&ccedil;in kritik &ouml;neme sahiptir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Validator&rsquo;ler, blokzincir a&#287;&#305;na kat&#305;lmak i&ccedil;in genellikle belirli miktarda <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Kripto para nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">kripto para<\/span> stake eder. Stake edilen token&rsquo;lar, validator&rsquo;lerin sorumluluk almas&#305;n&#305; ve i&#351;lemleri do&#287;ru &#351;ekilde onaylamas&#305;n&#305; garanti eder. Validator, i&#351;lemleri do&#287;rularken &ouml;ncelikle i&#351;lem kurallar&#305;n&#305;n uygulan&#305;p uygulanmad&#305;&#287;&#305;n&#305; kontrol eder. Kurallara uygun i&#351;lemler onaylan&#305;r ve do&#287;rulanan i&#351;lemler bir blok haline getirilir. Bu blok daha sonra zincire eklenir. A&#287; &uuml;zerinde validator rastgele veya algoritmik olarak se&ccedil;ilir. Bu se&ccedil;im, PoS tabanl&#305; sistemlerde stake edilen token miktar&#305;na ve validator&rsquo;&uuml;n a&#287;daki ge&ccedil;mi&#351; performans&#305;na ba&#287;l&#305;d&#305;r. Se&ccedil;ilen validator, i&#351;lemleri do&#287;rulad&#305;ktan sonra &ouml;d&uuml;l kazan&#305;r. &Ouml;d&uuml;ller genellikle i&#351;lem &uuml;cretleri ve yeni bas&#305;lan token&rsquo;lardan olu&#351;ur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">&Ccedil;al&#305;&#351;ma s&uuml;reci yaln&#305;zca i&#351;lem do&#287;rulamayla s&#305;n&#305;rl&#305; de&#287;ildir. Validator, blok &uuml;retimi s&#305;ras&#305;nda a&#287;&#305;n g&uuml;venli&#287;ini de sa&#287;lar. A&#287;daki k&ouml;t&uuml; niyetli i&#351;lemleri tespit eder ve engeller. A&#287;&#305;n s&uuml;reklili&#287;ine katk&#305; sa&#287;lar. Blok &uuml;retimi ve do&#287;rulama s&uuml;re&ccedil;leri sayesinde a&#287; kesintisiz &ccedil;al&#305;&#351;&#305;r. Stake edilen token&rsquo;lar, validator&rsquo;lerin motivasyonunu art&#305;r&#305;rken &ouml;d&uuml;ller de kat&#305;l&#305;m&#305; te&#351;vik eder.<\/span><\/p>\n<h3><strong>&#304;&#351;lem do&#287;rulama ve blok &uuml;retimi<\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Blokzincir a&#287;lar&#305;nda i&#351;lem do&#287;rulama ve blok &uuml;retimi, validator&rsquo;lerin en kritik g&ouml;revlerinden biridir. Bu s&uuml;re&ccedil; a&#287;&#305;n g&uuml;venli, &#351;effaf ve merkeziyetsiz bir &#351;ekilde &ccedil;al&#305;&#351;mas&#305;n&#305; sa&#287;lar. Her i&#351;lem, blokzincire eklenmeden &ouml;nce detayl&#305; bir &#351;ekilde kontrol edilir. &#304;&#351;lem do&#287;rulama, token transferlerinin kurallara uygun olup olmad&#305;&#287;&#305;n&#305; belirler ve hatal&#305; veya k&ouml;t&uuml; niyetli i&#351;lemleri engeller.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">A&#287;daki i&#351;lemler, validator&rsquo;ler taraf&#305;ndan al&#305;n&#305;r ve blok haline getirilir. Bu blok, do&#287;rulama s&uuml;recinden ge&ccedil;tikten sonra blokzincire eklenir. Validator, blok &uuml;retimi s&#305;ras&#305;nda stake etti&#287;i tokenlar sayesinde se&ccedil;ilir. Stake edilen token miktar&#305;, se&ccedil;ilme olas&#305;l&#305;&#287;&#305;n&#305; ve blok do&#287;rulama yetene&#287;ini art&#305;r&#305;r.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Do&#287;rulay&#305;c&#305;lar&#305;n ve madencilerin farklar&#305; nelerdir?&nbsp;<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Blokzincir ekosisteminde validator ve <\/span><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/madencilik-mining-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Madencilik (mining) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">madencilik<\/span><\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> sistemleri, i&#351;lemlerin onaylanmas&#305; ve bloklar&#305;n olu&#351;turulmas&#305; s&uuml;re&ccedil;lerinde kritik roller &uuml;stlenir. Ancak bu iki g&ouml;rev aras&#305;ndaki temel farklar, kullan&#305;lan konsens&uuml;s mekanizmas&#305;na ve a&#287; yap&#305;s&#305;na ba&#287;l&#305; olarak de&#287;i&#351;ir. Do&#287;rulay&#305;c&#305;lar genellikle PoS sistemlerinde aktifken, madenciler Proof of Work (PoW) sistemlerinde &ccedil;al&#305;&#351;&#305;r. Do&#287;rulay&#305;c&#305;lar, stake ettikleri token&rsquo;lar kar&#351;&#305;l&#305;&#287;&#305;nda a&#287; &uuml;zerinde blok do&#287;rulama yetkisi kazan&#305;r. A&#287;daki i&#351;lemlerin kurallara uygun olup olmad&#305;&#287;&#305;n&#305; denetler, bloklar&#305; &uuml;retir ve a&#287;&#305;n merkeziyetsiz yap&#305;s&#305;n&#305; korur. Stake edilen token&rsquo;lar, validator&rsquo;lerin sorumluluk almas&#305;n&#305; ve i&#351;lemleri do&#287;ru &#351;ekilde onaylamas&#305;n&#305; garanti eder. Ayr&#305;ca validator, &ouml;d&uuml;l kazanarak a&#287;da aktif rol oynar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Madenciler ise PoW sistemlerinde i&#351;lem do&#287;rulama ve blok &uuml;retimi i&ccedil;in matematiksel problemleri &ccedil;&ouml;zer. Bu s&uuml;re&ccedil;, y&uuml;ksek hesaplama g&uuml;c&uuml; ve enerji t&uuml;ketimi gerektirir. Madenciler, do&#287;ru bloklar&#305; &uuml;rettiklerinde a&#287; taraf&#305;ndan &ouml;d&uuml;llendirilir. Verilen &ouml;d&uuml;ller genellikle yeni bas&#305;lan token&rsquo;lar ve i&#351;lem &uuml;cretlerinden olu&#351;ur. PoW sistemlerinde madenciler, a&#287;&#305;n g&uuml;venli&#287;ini sa&#287;layarak k&ouml;t&uuml; niyetli giri&#351;imleri engeller ve blokzincirin b&uuml;t&uuml;nl&uuml;&#287;&uuml;n&uuml; korur.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Validator, blokzincir a&#287;&#305;nda kullan&#305;lan proof of stake mekanizmas&#305;n&#305;n &ouml;nemli bir par&ccedil;as&#305;d&#305;r. Proof of work sisteminde madencinin ald&#305;&#287;&#305; rol&uuml; &uuml;stlenirler ve cihazlar yerine blok ekleme ve do&#287;rulama i&#351;lemlerini yaparlar.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24434,"menu_order":0,"template":"","meta":{"footnotes":""},"glossary-categories":[],"glossary-tags":[],"glossary-languages":[],"class_list":["post-3879","glossary","type-glossary","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"post_title":"Validator (Do\u011frulay\u0131c\u0131) nedir?","post_content":"<span style=\"font-weight: 400;\">Validator (do\u011frulay\u0131c\u0131), blokzincir a\u011f\u0131nda kullan\u0131lan Proof of Stake (PoS) mekanizmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Proof of Work (PoW) sisteminde madencinin ald\u0131\u011f\u0131 rol\u00fc \u00fcstlenir ve cihazlar yerine blok ekleme ve do\u011frulama i\u015flemlerini yapar. Blokzincir \u00fczerindeki i\u015flemler, yaln\u0131zca validator taraf\u0131ndan onayland\u0131\u011f\u0131nda tamamlanm\u0131\u015f olur. Zincirin kilit halkas\u0131 olarak g\u00f6rev al\u0131r. A\u011f \u00fczerindeki i\u015flemleri denetleyen ve do\u011frulayan \u00f6zel d\u00fc\u011f\u00fcmlerdir. Her validator, blokzincirdeki i\u015flemlerin kurallara uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eder ve a\u011f\u0131n g\u00fcvenli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu sistem, PoS ve benzeri konsens\u00fcs mekanizmalar\u0131nda kritik bir rol oynar. Validator\u2019ler, blok olu\u015fturma ve a\u011f\u0131n s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flama g\u00f6revini de \u00fcstlenir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">A\u011fdaki her i\u015flem, bir validator taraf\u0131ndan kontrol edilir. \u0130\u015flem kurallara uygunsa onaylan\u0131r ve blokzincirine eklenir. Bu s\u00fcre\u00e7, a\u011f\u0131n \u015feffaf ve g\u00fcvenilir olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Blok \u00fcretiminde de aktif rol al\u0131r. Do\u011frulanan i\u015flemler bir blok haline getirilir ve blokzincirine eklenir. PoS sistemlerinde validator\u2019ler, belirli miktarda <\/span><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/kripto-para-nedir\/\"><span style=\"font-weight: 400;\">kripto paray\u0131<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> stake ederek kat\u0131l\u0131r. Stake i\u015flemi, validator\u2019lerin sorumluluk almas\u0131n\u0131 ve i\u015flemleri do\u011fru \u015fekilde onaylamas\u0131n\u0131 garanti eder. Stake miktar\u0131 artt\u0131k\u00e7a validator\u2019\u00fcn blok do\u011frulama olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6d\u00fcl kazanma \u015fans\u0131 da y\u00fckselir.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Do\u011frulay\u0131c\u0131lar, a\u011f\u0131n s\u00fcreklili\u011fine katk\u0131 sa\u011flarken \u00f6d\u00fcl de kazan\u0131r. Genellikle i\u015flem \u00fccretleri ve yeni bas\u0131lan <\/span><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/token-nedir\/\"><span style=\"font-weight: 400;\">token\u2019lar<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> validator\u2019lere da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r. Bu mekanizma, a\u011f \u00fczerinde aktif rol oynamalar\u0131n\u0131 ve i\u015flemlerin sorunsuz \u015fekilde do\u011frulanmas\u0131n\u0131 te\u015fvik eder. PoS tabanl\u0131 a\u011flarda stake ettikleri token\u2019lar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00f6d\u00fcller kazan\u0131r ve a\u011f\u0131n s\u00fcreklili\u011fine katk\u0131da bulunur.\u00a0<\/span>\r\n<h2><strong>Validator ne i\u015fe yarar?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Validator, blokzincir a\u011flar\u0131nda i\u015flemleri do\u011frulayan ve bloklar\u0131 \u00fcreten d\u00fc\u011f\u00fcmlerdir. A\u011f\u0131n g\u00fcvenli\u011fini ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flar, hatal\u0131 veya k\u00f6t\u00fc niyetli i\u015flemleri engeller. Stake edilen token\u2019lar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00f6d\u00fcl kazan\u0131r. A\u011f\u0131n merkeziyetsiz, \u015feffaf ve s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na katk\u0131da bulunur.<\/span>\r\n<h2><strong>Validator nas\u0131l olunur?\u00a0<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Blokzincir a\u011f\u0131nda validator olmak i\u00e7in adayl\u0131k beyan\u0131 verilmesi gerekir. Bu beyanla birlikte talep edilen baz\u0131 bilgiler de vard\u0131r. Do\u011frulay\u0131c\u0131n\u0131n i\u015flemler i\u00e7in kullanaca\u011f\u0131 hesap, ad ve iste\u011fe ba\u011fl\u0131 a\u00e7\u0131klama, blok olu\u015fturmak i\u00e7in belirlenen ilk komisyon oran\u0131, maksimum komisyon oran\u0131, komisyon de\u011fi\u015fim oran\u0131, minimum ba\u011fl\u0131 atomlar ve ba\u015flang\u0131\u00e7taki kendi kendine ba\u011fl\u0131 atomlar, gibi \u00e7e\u015fitlli verilerle ba\u015fvuru yap\u0131l\u0131r. Ba\u015fvuru yapanlar aras\u0131ndan sistem otomatik olarak se\u00e7imini yapar. E\u011fer se\u00e7ilen ki\u015fi, en y\u00fcksek varl\u0131k sahibi olma \u00f6zelli\u011fini zaman i\u00e7erisinde kaybederse do\u011frulay\u0131c\u0131 unvan\u0131n\u0131 da kaybeder.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Do\u011frulay\u0131c\u0131, kural d\u0131\u015f\u0131 hareket ederse cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. D\u00fcr\u00fcst karar vermemek, \u00e7ift imza kullanmak kurallara ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015flard\u0131r.\u00a0 Bu durumda birka\u00e7 farkl\u0131 ceza y\u00f6ntemi uygulanabilir. Uygulanacak olan ceza, yapt\u0131\u011f\u0131 hatan\u0131n oran\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fir. Hisselerinin belli bir y\u00fczdesinin al\u0131nabilir, onaylama yetkisi elinden al\u0131nabilir, teklif veren olarak se\u00e7ilme \u015fans\u0131 al\u0131nabilir, ge\u00e7ici ya da kal\u0131c\u0131 olarak oy haklar\u0131n\u0131 kaybedebilir, teklifleri oylama yetkisini kaybedebilir veya en k\u00f6t\u00fc cezaland\u0131rma sistemi olarak a\u011fa eri\u015fimi kal\u0131c\u0131 olarak engellenebilir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, validator\u2019ler a\u011f i\u00e7inde \u00f6nemli ve yenilik\u00e7i bir g\u00f6revi \u00fcstlenirken, a\u011f\u0131r bir sorumluluk da alm\u0131\u015f olur. A\u011f\u0131n kurallar\u0131na uygun \u015fekilde hareket etmek, bu i\u015fin olmazsa olmaz\u0131d\u0131r.<\/span>\r\n<h2><strong>Validator (Do\u011frulay\u0131c\u0131) nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?\u00a0<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">PoS mekanizmas\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015f \u015fekli, a\u011fa yeni blok eklemek i\u00e7in rastgele birini se\u00e7mek \u00fczerine kuruludur. Rastgele se\u00e7ilen ki\u015fi ya da ki\u015filer validator g\u00f6revini \u00fcstlenir. Validator yaln\u0131zca y\u00fcksek miktarda coin sahibi olan ki\u015filer aras\u0131ndan se\u00e7ilir. Blok ekleme ve do\u011frulama i\u015flemleri tamamlanana kadar kendilerine ait olan t\u00fcm coin\u2019ler a\u011fda kilitlenir. \u0130\u015flemler tamamlan\u0131p teyidi sa\u011fland\u0131ktan sonra kilit a\u00e7\u0131l\u0131r ve validator, bunlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00f6d\u00fcllerini al\u0131r. Validator, blokzincir a\u011flar\u0131nda i\u015flemlerin do\u011frulu\u011funu ve g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f \u00f6zel bir d\u00fc\u011f\u00fcmd\u00fcr. Bu d\u00fc\u011f\u00fcmler, PoS ve DPoS sistemlerinde aktif olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. A\u011f \u00fczerindeki her i\u015flemi kontrol eder ve blok \u00fcretim s\u00fcrecine kat\u0131l\u0131r. \u0130\u015flem do\u011frulama ve blok olu\u015fturma mekanizmas\u0131, a\u011f\u0131n merkeziyetsizli\u011fini ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumak i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Validator\u2019ler, blokzincir a\u011f\u0131na kat\u0131lmak i\u00e7in genellikle belirli miktarda kripto para stake eder. Stake edilen token\u2019lar, validator\u2019lerin sorumluluk almas\u0131n\u0131 ve i\u015flemleri do\u011fru \u015fekilde onaylamas\u0131n\u0131 garanti eder. Validator, i\u015flemleri do\u011frularken \u00f6ncelikle i\u015flem kurallar\u0131n\u0131n uygulan\u0131p uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eder. Kurallara uygun i\u015flemler onaylan\u0131r ve do\u011frulanan i\u015flemler bir blok haline getirilir. Bu blok daha sonra zincire eklenir. A\u011f \u00fczerinde validator rastgele veya algoritmik olarak se\u00e7ilir. Bu se\u00e7im, PoS tabanl\u0131 sistemlerde stake edilen token miktar\u0131na ve validator\u2019\u00fcn a\u011fdaki ge\u00e7mi\u015f performans\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Se\u00e7ilen validator, i\u015flemleri do\u011frulad\u0131ktan sonra \u00f6d\u00fcl kazan\u0131r. \u00d6d\u00fcller genellikle i\u015flem \u00fccretleri ve yeni bas\u0131lan token\u2019lardan olu\u015fur.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7al\u0131\u015fma s\u00fcreci yaln\u0131zca i\u015flem do\u011frulamayla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Validator, blok \u00fcretimi s\u0131ras\u0131nda a\u011f\u0131n g\u00fcvenli\u011fini de sa\u011flar. A\u011fdaki k\u00f6t\u00fc niyetli i\u015flemleri tespit eder ve engeller. A\u011f\u0131n s\u00fcreklili\u011fine katk\u0131 sa\u011flar. Blok \u00fcretimi ve do\u011frulama s\u00fcre\u00e7leri sayesinde a\u011f kesintisiz \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Stake edilen token\u2019lar, validator\u2019lerin motivasyonunu art\u0131r\u0131rken \u00f6d\u00fcller de kat\u0131l\u0131m\u0131 te\u015fvik eder.<\/span>\r\n<h3><strong>\u0130\u015flem do\u011frulama ve blok \u00fcretimi<\/strong><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Blokzincir a\u011flar\u0131nda i\u015flem do\u011frulama ve blok \u00fcretimi, validator\u2019lerin en kritik g\u00f6revlerinden biridir. Bu s\u00fcre\u00e7 a\u011f\u0131n g\u00fcvenli, \u015feffaf ve merkeziyetsiz bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Her i\u015flem, blokzincire eklenmeden \u00f6nce detayl\u0131 bir \u015fekilde kontrol edilir. \u0130\u015flem do\u011frulama, token transferlerinin kurallara uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirler ve hatal\u0131 veya k\u00f6t\u00fc niyetli i\u015flemleri engeller.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">A\u011fdaki i\u015flemler, validator\u2019ler taraf\u0131ndan al\u0131n\u0131r ve blok haline getirilir. Bu blok, do\u011frulama s\u00fcrecinden ge\u00e7tikten sonra blokzincire eklenir. Validator, blok \u00fcretimi s\u0131ras\u0131nda stake etti\u011fi tokenlar sayesinde se\u00e7ilir. Stake edilen token miktar\u0131, se\u00e7ilme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve blok do\u011frulama yetene\u011fini art\u0131r\u0131r.<\/span>\r\n<h2><strong>Do\u011frulay\u0131c\u0131lar\u0131n ve madencilerin farklar\u0131 nelerdir?\u00a0<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Blokzincir ekosisteminde validator ve <\/span><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/madencilik-mining-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">madencilik<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> sistemleri, i\u015flemlerin onaylanmas\u0131 ve bloklar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 s\u00fcre\u00e7lerinde kritik roller \u00fcstlenir. Ancak bu iki g\u00f6rev aras\u0131ndaki temel farklar, kullan\u0131lan konsens\u00fcs mekanizmas\u0131na ve a\u011f yap\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir. Do\u011frulay\u0131c\u0131lar genellikle PoS sistemlerinde aktifken, madenciler Proof of Work (PoW) sistemlerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Do\u011frulay\u0131c\u0131lar, stake ettikleri token\u2019lar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda a\u011f \u00fczerinde blok do\u011frulama yetkisi kazan\u0131r. A\u011fdaki i\u015flemlerin kurallara uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetler, bloklar\u0131 \u00fcretir ve a\u011f\u0131n merkeziyetsiz yap\u0131s\u0131n\u0131 korur. Stake edilen token\u2019lar, validator\u2019lerin sorumluluk almas\u0131n\u0131 ve i\u015flemleri do\u011fru \u015fekilde onaylamas\u0131n\u0131 garanti eder. Ayr\u0131ca validator, \u00f6d\u00fcl kazanarak a\u011fda aktif rol oynar.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Madenciler ise PoW sistemlerinde i\u015flem do\u011frulama ve blok \u00fcretimi i\u00e7in matematiksel problemleri \u00e7\u00f6zer. Bu s\u00fcre\u00e7, y\u00fcksek hesaplama g\u00fcc\u00fc ve enerji t\u00fcketimi gerektirir. Madenciler, do\u011fru bloklar\u0131 \u00fcrettiklerinde a\u011f taraf\u0131ndan \u00f6d\u00fcllendirilir. Verilen \u00f6d\u00fcller genellikle yeni bas\u0131lan token\u2019lar ve i\u015flem \u00fccretlerinden olu\u015fur. PoW sistemlerinde madenciler, a\u011f\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayarak k\u00f6t\u00fc niyetli giri\u015fimleri engeller ve blokzincirin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korur.<\/span>","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/3879","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/glossary"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/3879\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24436,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/3879\/revisions\/24436"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24434"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3879"}],"wp:term":[{"taxonomy":"glossary-categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-categories?post=3879"},{"taxonomy":"glossary-tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-tags?post=3879"},{"taxonomy":"glossary-languages","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-languages?post=3879"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}