{"id":26713,"date":"2026-09-21T10:07:35","date_gmt":"2026-09-21T07:07:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&#038;p=26713"},"modified":"2026-09-21T10:07:35","modified_gmt":"2026-09-21T07:07:35","slug":"enflasyon-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/enflasyon-nedir\/","title":{"rendered":"Enflasyon nedir? Kripto para piyasalar\u0131yla ili\u015fkisi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Enflasyon, fiyatlar&#305;n genel d&uuml;zeyinin s&uuml;rekli artmas&#305; ve paran&#305;n sat&#305;n alma g&uuml;c&uuml;n&uuml;n azalmas&#305;d&#305;r. T&uuml;rkiye&rsquo;de T&uuml;ketici Fiyat Endeksi ile &ouml;l&ccedil;&uuml;l&uuml;r ve merkez bankalar&#305;n&#305;n faiz kararlar&#305;n&#305; do&#287;rudan etkiler. <span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Bitcoin (BTC) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Bitcoin<\/span> gibi baz&#305; kripto varl&#305;klar&#305;n sabit arz&#305; bu sisteme alternatif bir tez sunar ancak y&uuml;ksek volatilitenin de g&ouml;z &ouml;n&uuml;ne al&#305;nmas&#305; gerekir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Enflasyon paran&#305;n de&#287;er kaybetmesi ve ayn&#305; miktardaki paran&#305;n zaman i&ccedil;inde daha az mal ile hizmet sat&#305;n alabilmesi anlam&#305;na gelir. &Ouml;rne&#287;in ge&ccedil;en y&#305;l 100 TL&rsquo;ye al&#305;nan bir &uuml;r&uuml;n sepeti bu y&#305;l 120 TL&rsquo;ye &ccedil;&#305;kt&#305;ysa y&#305;ll&#305;k enflasyon yakla&#351;&#305;k y&uuml;zde 20 demektir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ekonomistler bu art&#305;&#351;&#305; &ouml;l&ccedil;mek i&ccedil;in binlerce &uuml;r&uuml;n ve hizmetten olu&#351;an bir sepetin ortalama fiyat de&#287;i&#351;imini izler. B&ouml;ylece mevsimsel ya da yaln&#305;zca tek bir sekt&ouml;re &ouml;zg&uuml; fiyat hareketleri enflasyon hesab&#305;n&#305; yan&#305;ltmaz.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Enflasyon neden olur?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Enflasyonun birden fazla nedeni vard&#305;r ve genellikle bu nedenler bir arada etkili olur. Talep art&#305;&#351;&#305;, &uuml;retim maliyetlerindeki y&uuml;kseli&#351;, para arz&#305;ndaki geni&#351;leme ve d&ouml;viz kuru hareketleri en s&#305;k kar&#351;&#305;la&#351;&#305;lan tetikleyicilerdir.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Talep enflasyonu:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> T&uuml;ketici ve devlet harcamalar&#305; toplam &uuml;retim kapasitesini a&#351;t&#305;&#287;&#305;nda fiyatlar yukar&#305; y&ouml;nl&uuml; bask&#305;lan&#305;r.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Maliyet enflasyonu:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Enerji, hammadde ve i&#351;&ccedil;ilik maliyetlerindeki art&#305;&#351; &uuml;reticileri fiyatlara yans&#305;tmaya iter.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Para arz&#305;ndaki geni&#351;leme: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">T&uuml;rkiye Cumhuriyeti Merkez Bankas&#305; gibi merkez bankalar&#305;n&#305;n piyasaya s&uuml;rd&uuml;&#287;&uuml; para miktar&#305; mal ve hizmet &uuml;retiminden h&#305;zl&#305; artt&#305;&#287;&#305;nda fiyat bask&#305;s&#305; olu&#351;ur.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>D&ouml;viz kuru etkisi:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> &#304;thal &uuml;r&uuml;nlerin fiyat&#305; yerel para de&#287;er kaybettik&ccedil;e y&uuml;kselir ve bu art&#305;&#351; yerli fiyatlara yans&#305;r.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Enflasyon beklentileri: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Fiyatlar&#305;n artaca&#287;&#305; beklentisi i&#351;letmeleri erken zam yapmaya, &ccedil;al&#305;&#351;anlar&#305; y&uuml;ksek &uuml;cret talep etmeye y&ouml;nlendirir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h2><strong>Enflasyon nas&#305;l hesaplan&#305;r?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Enflasyon T&uuml;ketici Fiyat Endeksi &uuml;zerinden hesaplan&#305;r. Belirli bir d&ouml;nemdeki fiyat endeksi bir &ouml;nceki d&ouml;nemin endeksinden &ccedil;&#305;kar&#305;l&#305;r. Bu fark &ouml;nceki d&ouml;nem endeksine b&ouml;l&uuml;n&uuml;r ve y&uuml;z ile &ccedil;arp&#305;l&#305;r. Sonu&ccedil; y&uuml;zde cinsinden enflasyon oran&#305;n&#305; verir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">&Ouml;rne&#287;in ge&ccedil;en y&#305;l 100 TL olan temsili bir &uuml;r&uuml;n sepeti bu y&#305;l 122 TL olduysa hesaplama &#351;u &#351;ekilde i&#351;ler: (122-100)\/100 x 100 = y&uuml;zde 22. T&Uuml;&#304;K bu hesaplamay&#305; binlerce &uuml;r&uuml;n ve hizmet i&ccedil;in her ay tekrarlar ve sonu&ccedil;lar&#305; kamuoyuyla payla&#351;&#305;r.<\/span><\/p>\n<h3><strong>T&uuml;ketici Fiyat Endeksi (T&Uuml;FE) nedir?<\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">T&uuml;ketici Fiyat Endeksi hane halklar&#305;n&#305;n sat&#305;n ald&#305;&#287;&#305; mal ve hizmetlerin ortalama fiyat de&#287;i&#351;imini &ouml;l&ccedil;en resmi g&ouml;stergedir. T&uuml;rkiye&rsquo;de para politikas&#305; kararlar&#305;n&#305;n referans noktas&#305; T&Uuml;FE&rsquo;dir.<\/span><\/p>\n<h3><strong>Yurt &#304;&ccedil;i &Uuml;retici Fiyat Endeksi (Y&#304;-&Uuml;FE) nedir?<\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Y&#304;-&Uuml;FE &uuml;reticilerin fabrika &ccedil;&#305;k&#305;&#351;&#305;nda uygulad&#305;&#287;&#305; fiyat de&#287;i&#351;imini &ouml;l&ccedil;er ve genellikle T&Uuml;FE&rsquo;den birka&ccedil; ay &ouml;nce hareket eder. &Uuml;retici maliyetlerindeki art&#305;&#351; zamanla t&uuml;ketici fiyatlar&#305;na yans&#305;yabilir.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Enflasyon t&uuml;rleri nelerdir?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Enflasyon &#351;iddetine g&ouml;re farkl&#305; kategorilere ayr&#305;l&#305;r. Bu ayr&#305;m ekonominin ne kadar ciddi bir fiyat sorunu ya&#351;ad&#305;&#287;&#305;n&#305; anlamaya yard&#305;mc&#305; olur. Bu t&uuml;rler aras&#305;nda &#305;l&#305;ml&#305; enflasyon, y&uuml;ksek enflasyon ve hiperenflasyon bulunur.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Il&#305;ml&#305; enflasyon, y&#305;ll&#305;k tek haneli oranlarda seyreden ve ekonomik planlamay&#305; bozmayan enflasyon t&uuml;r&uuml;d&uuml;r. Y&uuml;ksek enflasyon; y&#305;ll&#305;k oran&#305;n &ccedil;ift haneye, hatta y&uuml;zde 100&rsquo;e yakla&#351;t&#305;&#287;&#305;, tasarruf ve bor&ccedil;lanma kararlar&#305;n&#305; zorla&#351;t&#305;ran d&ouml;nemdir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Son olarak hiperenflasyon ise iktisat&ccedil;&#305; Phillip Cagan&rsquo;&#305;n tan&#305;m&#305;na g&ouml;re ayl&#305;k enflasyonun y&uuml;zde 50&rsquo;yi a&#351;t&#305;&#287;&#305;, paran&#305;n h&#305;zla de&#287;er yitirdi&#287;i a&#351;&#305;r&#305; durumdur. 1920&rsquo;lerde Almanya ve 2008&rsquo;de Zimbabve bu t&uuml;re verilen bilinen &ouml;rnekler aras&#305;ndad&#305;r.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Enflasyonun etkileri nelerdir?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Enflasyon ekonominin bir&ccedil;ok alan&#305;n&#305; ayn&#305; anda etkiler. Bu etkiler &ouml;zellikle sabit gelirli haneleri ve tasarruf sahiplerini daha g&uuml;&ccedil;l&uuml; &#351;ekilde vurur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sat&#305;n alma g&uuml;c&uuml;n&uuml;n etkilenmesiyle ayn&#305; gelirle zaman i&ccedil;inde daha az mal ve hizmet al&#305;nabilir hale gelir. Mevduat faizi enflasyonun alt&#305;nda kald&#305;&#287;&#305;nda elde tutulan paran&#305;n ger&ccedil;ek de&#287;eri erir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Y&uuml;ksek enflasyon d&ouml;nemlerinde merkez bankalar&#305; genellikle faizi y&uuml;kseltir. Bu da kredi maliyetini art&#305;r&#305;r. Yat&#305;r&#305;mc&#305;lar de&#287;er kayb&#305;n&#305; dengelemek i&ccedil;in alt&#305;n, d&ouml;viz veya kripto varl&#305;k gibi alternatif ara&ccedil;lara y&ouml;nelebilir.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Enflasyon ile <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Kripto para nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">kripto para<\/span> aras&#305;ndaki ili&#351;ki nedir?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Enflasyon kavram&#305; kripto para d&uuml;nyas&#305;nda iki farkl&#305; anlamda kullan&#305;l&#305;r. Biri T&uuml;rk liras&#305; veya dolar gibi itibari paralar&#305;n sat&#305;n alma g&uuml;c&uuml;ndeki genel erimeyi, di&#287;eri ise bir kripto varl&#305;&#287;&#305;n dola&#351;&#305;mdaki arz&#305;n&#305;n zaman i&ccedil;inde artmas&#305;n&#305; ifade eder. Bu iki kavram&#305; kar&#305;&#351;t&#305;rmamak &ouml;nemlidir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kullan&#305;c&#305;lar Bitcoin enflasyonu ifadesini kulland&#305;&#287;&#305;nda genellikle T&Uuml;FE benzeri bir ekonomik g&ouml;stergeden de&#287;il BTC arz&#305;n&#305;n y&#305;ll&#305;k b&uuml;y&uuml;me oran&#305;ndan bahseder. Yine de T&Uuml;FE art&#305;&#351;&#305; gibi veriler kripto piyasas&#305;n&#305; dolayl&#305; yoldan etkiler. Enflasyon verisi y&uuml;kseldi&#287;inde faiz art&#305;&#351;&#305; beklentisi g&uuml;&ccedil;lenir, piyasadan <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Likidite nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">likidite<\/span> &ccedil;ekilir ve kripto varl&#305;klar dahil &ouml;zellikle volatil yat&#305;r&#305;mlar bask&#305; alt&#305;nda kalabilir.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Bitcoin enflasyona kar&#351;&#305; koruma sa&#287;lar m&#305;?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bitcoin&rsquo;in toplam arz&#305; 21 milyon BTC ile s&#305;n&#305;rl&#305;d&#305;r ve yeni &uuml;retim <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Bitcoin yar&#305;lanma (halving) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">halving<\/span> mekanizmas&#305;yla her d&ouml;rt y&#305;lda bir yar&#305;ya iner. Bu programlanm&#305;&#351; k&#305;tl&#305;k Bitcoin&rsquo;i dijital alt&#305;n anlat&#305;s&#305;yla ili&#351;kilendirir. Ancak y&uuml;ksek <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Volatilite nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">volatilite<\/span> nedeniyle Bitcoin&rsquo;in k&#305;sa vadede kesin bir enflasyon korunma arac&#305; oldu&#287;unu s&ouml;ylemek do&#287;ru de&#287;ildir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Manisa Celal Bayar &Uuml;niversitesi Sosyal Bilimler Dergisi&rsquo;nde yay&#305;nlanan bir &ccedil;al&#305;&#351;mada T&uuml;rkiye&rsquo;de enflasyon oran&#305; ile Bitcoin <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: &#304;&#351;lem (transaction) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">i&#351;lem<\/span> <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Kripto para i&#351;lem hacmi nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">hacmi<\/span> aras&#305;nda uzun d&ouml;nemli bir ili&#351;ki bulunmu&#351; ve yat&#305;r&#305;mc&#305;lar&#305;n Bitcoin&rsquo;i enflasyonist d&ouml;nemlerde alternatif bir ara&ccedil; olarak g&ouml;rd&uuml;&#287;&uuml; belirtilmi&#351;tir.&nbsp;<\/span><\/p>\n<h2><strong>Kripto paralarda arz enflasyonu nedir?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kripto para d&uuml;nyas&#305;nda enflasyon genellikle dola&#351;&#305;mdaki arz&#305;n art&#305;&#351; h&#305;z&#305;yla &ouml;l&ccedil;&uuml;l&uuml;r. Yeni <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Token nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">token<\/span>&rsquo;lar <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Madencilik (mining) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">madencilik<\/span> &ouml;d&uuml;l&uuml;, staking getirisi veya proje hazinesinden ihra&ccedil; edildik&ccedil;e dola&#351;&#305;mdaki arz b&uuml;y&uuml;r ve bu durum mevcut sahiplerin pay&#305;n&#305; seyreltebilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/ethereum-eth-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Ethereum (ETH) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Ethereum<\/span><\/a> (ETH) a&#287;&#305;n&#305;n resmi EIP-1559 spesifikasyonuna g&ouml;re her i&#351;lemin taban &uuml;creti kal&#305;c&#305; olarak yak&#305;l&#305;r ve dola&#351;&#305;mdan &ccedil;&#305;kar&#305;l&#305;r. Ethereum.org&rsquo;un resmi dok&uuml;mantasyonuna g&ouml;re a&#287; yo&#287;unlu&#287;u y&uuml;ksek oldu&#287;unda yak&#305;lan miktar yeni ihra&ccedil; edilen ETH miktar&#305;n&#305; a&#351;abilir ve bu d&ouml;nemlerde Ethereum arz&#305; fiilen azalabilir.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Enflasyonist ve deflasyonist kripto paralar aras&#305;ndaki fark nedir?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kripto varl&#305;klar arz politikalar&#305;na g&ouml;re enflasyonist ve deflasyonist olarak iki temel kategoriye ayr&#305;l&#305;r. Bu ayr&#305;m bir varl&#305;&#287;&#305;n uzun vadeli de&#287;er beklentisini de&#287;erlendirirken &ouml;nemli bir referans noktas&#305;d&#305;r.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Enflasyonist yap&#305;da dola&#351;&#305;mdaki arz zamanla artabilir. Deflasyonist yap&#305;da ise dola&#351;&#305;mdaki arz&nbsp; azalabilir ya da sabit kalabilir. Yine enflasyonist yap&#305;da yeni token d&uuml;zenli olarak ihra&ccedil; edilirken deflasyonist yap&#305;da yak&#305;m mekanizmalar&#305; arz&#305; azalt&#305;r.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Enflasyonist yap&#305;daki kripto paralara &ouml;rnek olarak s&#305;n&#305;rs&#305;z arza sahip baz&#305; <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Altcoin nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">altcoin<\/span>&rsquo;ler verilebilir. Deflasyonist yap&#305;da ise 21 milyonluk &uuml;st s&#305;n&#305;ra sahip olan Bitcoin d&uuml;&#351;&uuml;n&uuml;lebilir. Ancak Bitcoin&rsquo;i do&#287;rudan deflasyonist bir para birimi olarak tan&#305;mlamak yerine arz&#305; s&#305;n&#305;rl&#305; ve yeni arz oran&#305; zamanla azalan bir varl&#305;k olarak tan&#305;mlamak teknik a&ccedil;&#305;dan daha do&#287;rudur.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Enflasyon, fiyatlar&#305;n genel d&uuml;zeyinin s&uuml;rekli artmas&#305; ve paran&#305;n sat&#305;n alma g&uuml;c&uuml;n&uuml;n azalmas&#305;d&#305;r. T&uuml;rkiye&rsquo;de T&uuml;ketici Fiyat Endeksi ile &ouml;l&ccedil;&uuml;l&uuml;r ve merkez bankalar&#305;n&#305;n faiz kararlar&#305;n&#305; do&#287;rudan etkiler. Bitcoin gibi baz&#305; kripto varl&#305;klar&#305;n sabit arz&#305; bu sisteme alternatif bir tez sunar ancak y&uuml;ksek volatilitenin de g&ouml;z &ouml;n&uuml;ne al&#305;nmas&#305; gerekir. Enflasyon paran&#305;n de&#287;er kaybetmesi ve ayn&#305; miktardaki paran&#305;n zaman [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26715,"menu_order":0,"template":"","meta":{"footnotes":""},"glossary-categories":[],"glossary-tags":[],"glossary-languages":[],"class_list":["post-26713","glossary","type-glossary","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"post_title":"Enflasyon nedir? Kripto para piyasalar\u0131yla ili\u015fkisi","post_content":"<span style=\"font-weight: 400;\">Enflasyon, fiyatlar\u0131n genel d\u00fczeyinin s\u00fcrekli artmas\u0131 ve paran\u0131n sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn azalmas\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye'de T\u00fcketici Fiyat Endeksi ile \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr ve merkez bankalar\u0131n\u0131n faiz kararlar\u0131n\u0131 do\u011frudan etkiler. Bitcoin gibi baz\u0131 kripto varl\u0131klar\u0131n sabit arz\u0131 bu sisteme alternatif bir tez sunar ancak y\u00fcksek volatilitenin de g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmas\u0131 gerekir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Enflasyon paran\u0131n de\u011fer kaybetmesi ve ayn\u0131 miktardaki paran\u0131n zaman i\u00e7inde daha az mal ile hizmet sat\u0131n alabilmesi anlam\u0131na gelir. \u00d6rne\u011fin ge\u00e7en y\u0131l 100 TL'ye al\u0131nan bir \u00fcr\u00fcn sepeti bu y\u0131l 120 TL'ye \u00e7\u0131kt\u0131ysa y\u0131ll\u0131k enflasyon yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 20 demektir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Ekonomistler bu art\u0131\u015f\u0131 \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in binlerce \u00fcr\u00fcn ve hizmetten olu\u015fan bir sepetin ortalama fiyat de\u011fi\u015fimini izler. B\u00f6ylece mevsimsel ya da yaln\u0131zca tek bir sekt\u00f6re \u00f6zg\u00fc fiyat hareketleri enflasyon hesab\u0131n\u0131 yan\u0131ltmaz.<\/span>\r\n<h2><strong>Enflasyon neden olur?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Enflasyonun birden fazla nedeni vard\u0131r ve genellikle bu nedenler bir arada etkili olur. Talep art\u0131\u015f\u0131, \u00fcretim maliyetlerindeki y\u00fckseli\u015f, para arz\u0131ndaki geni\u015fleme ve d\u00f6viz kuru hareketleri en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan tetikleyicilerdir.<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Talep enflasyonu:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> T\u00fcketici ve devlet harcamalar\u0131 toplam \u00fcretim kapasitesini a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda fiyatlar yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc bask\u0131lan\u0131r.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Maliyet enflasyonu:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Enerji, hammadde ve i\u015f\u00e7ilik maliyetlerindeki art\u0131\u015f \u00fcreticileri fiyatlara yans\u0131tmaya iter.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Para arz\u0131ndaki geni\u015fleme: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Merkez Bankas\u0131 gibi merkez bankalar\u0131n\u0131n piyasaya s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc para miktar\u0131 mal ve hizmet \u00fcretiminden h\u0131zl\u0131 artt\u0131\u011f\u0131nda fiyat bask\u0131s\u0131 olu\u015fur.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>D\u00f6viz kuru etkisi:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u0130thal \u00fcr\u00fcnlerin fiyat\u0131 yerel para de\u011fer kaybettik\u00e7e y\u00fckselir ve bu art\u0131\u015f yerli fiyatlara yans\u0131r.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Enflasyon beklentileri: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Fiyatlar\u0131n artaca\u011f\u0131 beklentisi i\u015fletmeleri erken zam yapmaya, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 y\u00fcksek \u00fccret talep etmeye y\u00f6nlendirir.<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><strong>Enflasyon nas\u0131l hesaplan\u0131r?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Enflasyon T\u00fcketici Fiyat Endeksi \u00fczerinden hesaplan\u0131r. Belirli bir d\u00f6nemdeki fiyat endeksi bir \u00f6nceki d\u00f6nemin endeksinden \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Bu fark \u00f6nceki d\u00f6nem endeksine b\u00f6l\u00fcn\u00fcr ve y\u00fcz ile \u00e7arp\u0131l\u0131r. Sonu\u00e7 y\u00fczde cinsinden enflasyon oran\u0131n\u0131 verir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6rne\u011fin ge\u00e7en y\u0131l 100 TL olan temsili bir \u00fcr\u00fcn sepeti bu y\u0131l 122 TL olduysa hesaplama \u015fu \u015fekilde i\u015fler: (122-100)\/100 x 100 = y\u00fczde 22. T\u00dc\u0130K bu hesaplamay\u0131 binlerce \u00fcr\u00fcn ve hizmet i\u00e7in her ay tekrarlar ve sonu\u00e7lar\u0131 kamuoyuyla payla\u015f\u0131r.<\/span>\r\n<h3><strong>T\u00fcketici Fiyat Endeksi (T\u00dcFE) nedir?<\/strong><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">T\u00fcketici Fiyat Endeksi hane halklar\u0131n\u0131n sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 mal ve hizmetlerin ortalama fiyat de\u011fi\u015fimini \u00f6l\u00e7en resmi g\u00f6stergedir. T\u00fcrkiye'de para politikas\u0131 kararlar\u0131n\u0131n referans noktas\u0131 T\u00dcFE'dir.<\/span>\r\n<h3><strong>Yurt \u0130\u00e7i \u00dcretici Fiyat Endeksi (Y\u0130-\u00dcFE) nedir?<\/strong><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Y\u0130-\u00dcFE \u00fcreticilerin fabrika \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda uygulad\u0131\u011f\u0131 fiyat de\u011fi\u015fimini \u00f6l\u00e7er ve genellikle T\u00dcFE'den birka\u00e7 ay \u00f6nce hareket eder. \u00dcretici maliyetlerindeki art\u0131\u015f zamanla t\u00fcketici fiyatlar\u0131na yans\u0131yabilir.<\/span>\r\n<h2><strong>Enflasyon t\u00fcrleri nelerdir?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Enflasyon \u015fiddetine g\u00f6re farkl\u0131 kategorilere ayr\u0131l\u0131r. Bu ayr\u0131m ekonominin ne kadar ciddi bir fiyat sorunu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamaya yard\u0131mc\u0131 olur. Bu t\u00fcrler aras\u0131nda \u0131l\u0131ml\u0131 enflasyon, y\u00fcksek enflasyon ve hiperenflasyon bulunur.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Il\u0131ml\u0131 enflasyon, y\u0131ll\u0131k tek haneli oranlarda seyreden ve ekonomik planlamay\u0131 bozmayan enflasyon t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Y\u00fcksek enflasyon; y\u0131ll\u0131k oran\u0131n \u00e7ift haneye, hatta y\u00fczde 100'e yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131, tasarruf ve bor\u00e7lanma kararlar\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131ran d\u00f6nemdir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Son olarak hiperenflasyon ise iktisat\u00e7\u0131 Phillip Cagan'\u0131n tan\u0131m\u0131na g\u00f6re ayl\u0131k enflasyonun y\u00fczde 50'yi a\u015ft\u0131\u011f\u0131, paran\u0131n h\u0131zla de\u011fer yitirdi\u011fi a\u015f\u0131r\u0131 durumdur. 1920'lerde Almanya ve 2008'de Zimbabve bu t\u00fcre verilen bilinen \u00f6rnekler aras\u0131ndad\u0131r.<\/span>\r\n<h2><strong>Enflasyonun etkileri nelerdir?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Enflasyon ekonominin bir\u00e7ok alan\u0131n\u0131 ayn\u0131 anda etkiler. Bu etkiler \u00f6zellikle sabit gelirli haneleri ve tasarruf sahiplerini daha g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde vurur.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn etkilenmesiyle ayn\u0131 gelirle zaman i\u00e7inde daha az mal ve hizmet al\u0131nabilir hale gelir. Mevduat faizi enflasyonun alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131nda elde tutulan paran\u0131n ger\u00e7ek de\u011feri erir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Y\u00fcksek enflasyon d\u00f6nemlerinde merkez bankalar\u0131 genellikle faizi y\u00fckseltir. Bu da kredi maliyetini art\u0131r\u0131r. Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar de\u011fer kayb\u0131n\u0131 dengelemek i\u00e7in alt\u0131n, d\u00f6viz veya kripto varl\u0131k gibi alternatif ara\u00e7lara y\u00f6nelebilir.<\/span>\r\n<h2><strong>Enflasyon ile kripto para aras\u0131ndaki ili\u015fki nedir?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Enflasyon kavram\u0131 kripto para d\u00fcnyas\u0131nda iki farkl\u0131 anlamda kullan\u0131l\u0131r. Biri T\u00fcrk liras\u0131 veya dolar gibi itibari paralar\u0131n sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcndeki genel erimeyi, di\u011feri ise bir kripto varl\u0131\u011f\u0131n dola\u015f\u0131mdaki arz\u0131n\u0131n zaman i\u00e7inde artmas\u0131n\u0131 ifade eder. Bu iki kavram\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmamak \u00f6nemlidir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Kullan\u0131c\u0131lar Bitcoin enflasyonu ifadesini kulland\u0131\u011f\u0131nda genellikle T\u00dcFE benzeri bir ekonomik g\u00f6stergeden de\u011fil BTC arz\u0131n\u0131n y\u0131ll\u0131k b\u00fcy\u00fcme oran\u0131ndan bahseder. Yine de T\u00dcFE art\u0131\u015f\u0131 gibi veriler kripto piyasas\u0131n\u0131 dolayl\u0131 yoldan etkiler. Enflasyon verisi y\u00fckseldi\u011finde faiz art\u0131\u015f\u0131 beklentisi g\u00fc\u00e7lenir, piyasadan likidite \u00e7ekilir ve kripto varl\u0131klar dahil \u00f6zellikle volatil yat\u0131r\u0131mlar bask\u0131 alt\u0131nda kalabilir.<\/span>\r\n<h2><strong>Bitcoin enflasyona kar\u015f\u0131 koruma sa\u011flar m\u0131?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Bitcoin'in toplam arz\u0131 21 milyon BTC ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r ve yeni \u00fcretim halving mekanizmas\u0131yla her d\u00f6rt y\u0131lda bir yar\u0131ya iner. Bu programlanm\u0131\u015f k\u0131tl\u0131k Bitcoin'i dijital alt\u0131n anlat\u0131s\u0131yla ili\u015fkilendirir. Ancak y\u00fcksek volatilite nedeniyle Bitcoin'in k\u0131sa vadede kesin bir enflasyon korunma arac\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek do\u011fru de\u011fildir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Manisa Celal Bayar \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi'nde yay\u0131nlanan bir \u00e7al\u0131\u015fmada T\u00fcrkiye'de enflasyon oran\u0131 ile Bitcoin i\u015flem hacmi aras\u0131nda uzun d\u00f6nemli bir ili\u015fki bulunmu\u015f ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n Bitcoin'i enflasyonist d\u00f6nemlerde alternatif bir ara\u00e7 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc belirtilmi\u015ftir.\u00a0<\/span>\r\n<h2><strong>Kripto paralarda arz enflasyonu nedir?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Kripto para d\u00fcnyas\u0131nda enflasyon genellikle dola\u015f\u0131mdaki arz\u0131n art\u0131\u015f h\u0131z\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Yeni token'lar madencilik \u00f6d\u00fcl\u00fc, staking getirisi veya proje hazinesinden ihra\u00e7 edildik\u00e7e dola\u015f\u0131mdaki arz b\u00fcy\u00fcr ve bu durum mevcut sahiplerin pay\u0131n\u0131 seyreltebilir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/ethereum-eth-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ethereum<\/a> (ETH) a\u011f\u0131n\u0131n resmi EIP-1559 spesifikasyonuna g\u00f6re her i\u015flemin taban \u00fccreti kal\u0131c\u0131 olarak yak\u0131l\u0131r ve dola\u015f\u0131mdan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Ethereum.org'un resmi dok\u00fcmantasyonuna g\u00f6re a\u011f yo\u011funlu\u011fu y\u00fcksek oldu\u011funda yak\u0131lan miktar yeni ihra\u00e7 edilen ETH miktar\u0131n\u0131 a\u015fabilir ve bu d\u00f6nemlerde Ethereum arz\u0131 fiilen azalabilir.<\/span>\r\n<h2><strong>Enflasyonist ve deflasyonist kripto paralar aras\u0131ndaki fark nedir?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Kripto varl\u0131klar arz politikalar\u0131na g\u00f6re enflasyonist ve deflasyonist olarak iki temel kategoriye ayr\u0131l\u0131r. Bu ayr\u0131m bir varl\u0131\u011f\u0131n uzun vadeli de\u011fer beklentisini de\u011ferlendirirken \u00f6nemli bir referans noktas\u0131d\u0131r.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Enflasyonist yap\u0131da dola\u015f\u0131mdaki arz zamanla artabilir. Deflasyonist yap\u0131da ise dola\u015f\u0131mdaki arz\u00a0 azalabilir ya da sabit kalabilir. Yine enflasyonist yap\u0131da yeni token d\u00fczenli olarak ihra\u00e7 edilirken deflasyonist yap\u0131da yak\u0131m mekanizmalar\u0131 arz\u0131 azalt\u0131r.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Enflasyonist yap\u0131daki kripto paralara \u00f6rnek olarak s\u0131n\u0131rs\u0131z arza sahip baz\u0131 altcoin\u2019ler verilebilir. Deflasyonist yap\u0131da ise 21 milyonluk \u00fcst s\u0131n\u0131ra sahip olan Bitcoin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ancak Bitcoin'i do\u011frudan deflasyonist bir para birimi olarak tan\u0131mlamak yerine arz\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 ve yeni arz oran\u0131 zamanla azalan bir varl\u0131k olarak tan\u0131mlamak teknik a\u00e7\u0131dan daha do\u011frudur.<\/span>","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/26713","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/glossary"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/26713\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26717,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/26713\/revisions\/26717"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26715"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26713"}],"wp:term":[{"taxonomy":"glossary-categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-categories?post=26713"},{"taxonomy":"glossary-tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-tags?post=26713"},{"taxonomy":"glossary-languages","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-languages?post=26713"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}