{"id":26606,"date":"2026-09-08T18:03:25","date_gmt":"2026-09-08T15:03:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&#038;p=26606"},"modified":"2026-09-08T18:04:03","modified_gmt":"2026-09-08T15:04:03","slug":"borsada-spread-ne-demek","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/borsada-spread-ne-demek\/","title":{"rendered":"Borsada spread ne demek?"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Spread, bir kripto varl&#305;&#287;&#305;n emir defterindeki en y&uuml;ksek al&#305;&#351; emri ile en d&uuml;&#351;&uuml;k sat&#305;&#351; emri aras&#305;ndaki farkt&#305;r. Bu fark, komisyondan ayr&#305; bir <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: &#304;&#351;lem (transaction) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">i&#351;lem<\/span> maliyetidir ve her i&#351;lemde &ouml;denir. <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Likidite nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Likidite<\/span> artt&#305;k&ccedil;a spread daral&#305;r, d&uuml;&#351;&uuml;k hacimli varl&#305;klarda ise geni&#351;ler.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Spread, bir kripto varl&#305;&#287;&#305;n emir defterinde g&ouml;r&uuml;nen en y&uuml;ksek al&#305;&#351; (bid) fiyat&#305; ile en d&uuml;&#351;&uuml;k sat&#305;&#351; (ask) fiyat&#305; aras&#305;ndaki farkt&#305;r. Bu fark, borsan&#305;n komisyonundan ba&#287;&#305;ms&#305;z, piyasan&#305;n kendi dinami&#287;inden do&#287;an bir maliyettir. T&uuml;rk&ccedil;ede al&#305;&#351;-sat&#305;&#351; fark&#305; veya makas aral&#305;&#287;&#305; olarak da an&#305;l&#305;r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bid, al&#305;c&#305;lar&#305;n &ouml;demeye raz&#305; oldu&#287;u en y&uuml;ksek fiyatt&#305;r. Ask ise sat&#305;c&#305;lar&#305;n kabul etti&#287;i en d&uuml;&#351;&uuml;k fiyatt&#305;r. &#304;kisi aras&#305;ndaki bo&#351;luk, o an piyasada i&#351;lem yapman&#305;n maliyetini g&ouml;sterir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Spread kavram&#305; yaln&#305;zca <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Kripto para nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">kripto para<\/span> piyasas&#305;na &ouml;zg&uuml; de&#287;ildir. Hisse senedi, d&ouml;viz ve emtia piyasalar&#305;nda da ayn&#305; mant&#305;kla &ccedil;al&#305;&#351;&#305;r. Kripto para borsalar&#305;nda ise bu fark, emir defterindeki al&#305;&#351; ve sat&#305;&#351; s&uuml;tunlar&#305; aras&#305;ndaki bo&#351;lukta do&#287;rudan g&ouml;r&uuml;lebilir.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Kripto para piyasas&#305;nda spread nas&#305;l olu&#351;ur?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kripto para borsalar&#305;nda spread, emir defterindeki al&#305;&#351; ve sat&#305;&#351; emirlerinin e&#351;le&#351;mesinden do&#287;ar. Al&#305;c&#305;lar belirli bir fiyattan almak, sat&#305;c&#305;lar ise ba&#351;ka bir fiyattan satmak ister. Aradaki bo&#351;luk dolmad&#305;&#287;&#305; s&uuml;rece spread var olmaya devam eder.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">&Ouml;rne&#287;in BTC-TRY paritesinde en y&uuml;ksek al&#305;&#351; emri 4.000.000 TL, en d&uuml;&#351;&uuml;k sat&#305;&#351; emri ise 4.004.000 TL olsun. Bu durumda spread 4.000 TL&rsquo;dir.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu bo&#351;luk, emir defterinin ortas&#305;nda do&#287;rudan g&ouml;r&uuml;lebilir. Piyasa yap&#305;c&#305;lar, emir defterine yeni emirler ekleyerek likidite sa&#287;lar. Piyasa al&#305;c&#305;lar ise mevcut emirleri an&#305;nda kabul eder. <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Piyasa yap&#305;c&#305;lar (maker) ve piyasa al&#305;c&#305;lar (taker) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Maker<\/span> ve taker aras&#305;ndaki komisyon fark&#305; ise spread&rsquo;den ayr&#305; bir konudur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kripto para piyasas&#305;n&#305;n 7\/24 a&ccedil;&#305;k olmas&#305; da spread&rsquo;i etkiler. Gece saatleri veya d&uuml;&#351;&uuml;k i&#351;lem <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Kripto para i&#351;lem hacmi nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">hacmi<\/span> d&ouml;nemlerinde al&#305;c&#305; ve sat&#305;c&#305; say&#305;s&#305; azal&#305;r. Bu da bo&#351;lu&#287;un geni&#351;lemesine yol a&ccedil;abilir.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Spread nas&#305;l hesaplan&#305;r?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Spread, en d&uuml;&#351;&uuml;k sat&#305;&#351; fiyat&#305;ndan en y&uuml;ksek al&#305;&#351; fiyat&#305;n&#305;n &ccedil;&#305;kar&#305;lmas&#305;yla hesaplan&#305;r:&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Spread = Ask &minus; Bid.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Mutlak spread, farkl&#305; fiyat seviyesindeki varl&#305;klar&#305; kar&#351;&#305;la&#351;t&#305;rmak i&ccedil;in tek ba&#351;&#305;na yeterli de&#287;ildir. 4.000 TL&rsquo;lik bir spread, 4.000.000 TL&rsquo;lik bir varl&#305;kta k&uuml;&ccedil;&uuml;k, 40.000 TL&rsquo;lik bir varl&#305;kta ise b&uuml;y&uuml;k say&#305;l&#305;r. Bu y&uuml;zden y&uuml;zdesel hesaplama daha anlaml&#305;d&#305;r.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Spread oran&#305; (y&uuml;zdesel) nas&#305;l hesaplan&#305;r?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Y&uuml;zdesel spread, mutlak spread&rsquo;in ask fiyat&#305;na b&ouml;l&uuml;n&uuml;p y&uuml;z ile &ccedil;arp&#305;lmas&#305;yla bulunur:&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Spread (%) = (Ask &minus; Bid) \/ Ask &times; 100.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">D&uuml;&#351;&uuml;k hacimli bir <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Altcoin nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">altcoin<\/span>&rsquo;de durum farkl&#305; olabilir. &Ouml;rne&#287;in bid 10,00 TL, ask 10,25 TL ise spread 0,25 TL ve y&uuml;zdesel spread yakla&#351;&#305;k %2,44&rsquo;t&uuml;r. Bu oran, b&uuml;y&uuml;k paritelere g&ouml;re olduk&ccedil;a y&uuml;ksektir ve d&uuml;&#351;&uuml;k likiditenin bir g&ouml;stergesidir.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Spread&rsquo;i etkileyen fakt&ouml;rler nelerdir?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Spread sabit bir de&#287;er de&#287;ildir. Bir&ccedil;ok fakt&ouml;re g&ouml;re daral&#305;r veya geni&#351;ler:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Likidite: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Al&#305;c&#305; ve sat&#305;c&#305; say&#305;s&#305; artt&#305;k&ccedil;a emir defteri kal&#305;nla&#351;&#305;r, spread daral&#305;r.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>&#304;&#351;lem hacmi:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Y&uuml;ksek hacimli paritelerde rekabet fazlad&#305;r, bu da spread&rsquo;i d&uuml;&#351;&uuml;r&uuml;r.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b><span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Volatilite nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Volatilite<\/span>:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Ani fiyat hareketlerinde piyasa yap&#305;c&#305;lar risk almamak i&ccedil;in emir aral&#305;&#287;&#305;n&#305; geni&#351;letir.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Piyasan&#305;n t&uuml;r&uuml;: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Likidite havuzu &uuml;zerinden i&#351;lem yapan merkeziyetsiz borsalarda (DEX) spread yerine kayma mekanizmas&#305; &ouml;ne &ccedil;&#305;kar.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Varl&#305;&#287;&#305;n pop&uuml;lerli&#287;i: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Bitcoin (BTC) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Bitcoin<\/span> (BTC) ve <span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Ethereum (ETH) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Ethereum<\/span> (ETH) gibi b&uuml;y&uuml;k hacimli varl&#305;klarda spread genellikle dard&#305;r. Yeni listelenen veya d&uuml;&#351;&uuml;k hacimli kripto varl&#305;klarda ise geni&#351; olabilir.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Emir defteri derinli&#287;i:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Farkl&#305; fiyat seviyelerinde bekleyen emir miktar&#305; artt&#305;k&ccedil;a b&uuml;y&uuml;k i&#351;lemler fiyat&#305; daha az etkiler, bu da spread&rsquo;in dar kalmas&#305;na yard&#305;mc&#305; olur.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu fakt&ouml;rlerin &ccedil;o&#287;u birbiriyle ba&#287;lant&#305;l&#305;d&#305;r. Y&uuml;ksek likidite genellikle y&uuml;ksek i&#351;lem hacmiyle birlikte gelir ve ikisi birden spread&rsquo;i daralt&#305;r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Emir defteri derinli&#287;i yaln&#305;zca en iyi al&#305;&#351; ve sat&#305;&#351; fiyat&#305;n&#305; de&#287;il, o fiyatlar&#305;n alt&#305;nda ve &uuml;st&uuml;nde bekleyen emir miktar&#305;n&#305; da ifade eder. Derin bir emir defterinde b&uuml;y&uuml;k bir i&#351;lem bile fiyat&#305; fazla oynatmadan ger&ccedil;ekle&#351;ir. S&#305;&#287; bir emir defterinde ise ayn&#305; b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kteki i&#351;lem, fiyat&#305; h&#305;zla farkl&#305; seviyelere ta&#351;&#305;yabilir.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Y&uuml;ksek spread ve d&uuml;&#351;&uuml;k spread ne anlama gelir?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">D&uuml;&#351;&uuml;k spread, al&#305;&#351; ve sat&#305;&#351; fiyatlar&#305;n&#305;n birbirine yak&#305;n oldu&#287;u, genellikle likit piyasalar&#305; g&ouml;sterir. Y&uuml;ksek spread ise aradaki fark&#305;n b&uuml;y&uuml;k oldu&#287;u, d&uuml;&#351;&uuml;k hacimli veya volatil piyasalar&#305; i&#351;aret eder. Hi&ccedil;bir seviye tek ba&#351;&#305;na iyi ya da k&ouml;t&uuml; de&#287;ildir. Ba&#287;lama g&ouml;re de&#287;erlendirilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">D&uuml;&#351;&uuml;k spread, i&#351;lem maliyetinin g&ouml;reli olarak az oldu&#287;u anlam&#305;na gelir. Ancak bu tek ba&#351;&#305;na bir piyasan&#305;n g&uuml;venilir oldu&#287;u anlam&#305;na gelmez.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Y&uuml;ksek spread ise genellikle o varl&#305;&#287;&#305;n az i&#351;lem g&ouml;rd&uuml;&#287;&uuml;n&uuml; g&ouml;sterir. B&uuml;y&uuml;k tutarl&#305; i&#351;lemlerde bu fark daha da belirginle&#351;ir. Bu y&uuml;zden spread&rsquo;i her zaman likidite ve i&#351;lem hacmiyle birlikte de&#287;erlendirmek gerekir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ayn&#305; kripto varl&#305;k, farkl&#305; borsalarda farkl&#305; spread seviyelerine sahip olabilir. Bir borsada i&#351;lem hacmi ve kullan&#305;c&#305; say&#305;s&#305; artt&#305;k&ccedil;a o borsadaki emir defteri kal&#305;nla&#351;&#305;r ve spread daralma e&#287;ilimi g&ouml;sterir. Bu y&uuml;zden ayn&#305; paritenin spread&rsquo;i, borsadan borsaya de&#287;i&#351;ebilir.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Spread ile slipaj (slippage) aras&#305;ndaki fark nedir?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Spread ve slipaj s&#305;k kar&#305;&#351;t&#305;r&#305;lan iki kavramd&#305;r. Spread, emir defterindeki mevcut al&#305;&#351; ve sat&#305;&#351; fiyatlar&#305; aras&#305;ndaki sabit farkt&#305;r. Slipaj ise bir i&#351;lemin beklenen fiyat&#305; ile ger&ccedil;ekle&#351;en fiyat&#305; aras&#305;ndaki farkt&#305;r.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">&Ouml;rne&#287;in piyasa fiyat&#305; 4.002.000 TL g&ouml;r&uuml;n&uuml;rken b&uuml;y&uuml;k bir al&#305;m emri verdi&#287;inizde, emir defterindeki &uuml;st s&#305;ralar t&uuml;kenip daha y&uuml;ksek fiyatl&#305; emirlerle e&#351;le&#351;ilebilir. Bu durumda ger&ccedil;ekle&#351;en ortalama fiyat, g&ouml;r&uuml;len fiyattan y&uuml;ksek &ccedil;&#305;kar. Bu fark slipajd&#305;r, spread de&#287;ildir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/merkeziyetsiz-borsa-dex-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Merkeziyetsiz borsalarda<\/a> (DEX) durum biraz farkl&#305; i&#351;ler. Burada emir defteri yerine bir likidite havuzu bulunur ve fiyat, havuzdaki dengeye g&ouml;re otomatik hesaplan&#305;r. Havuz k&uuml;&ccedil;&uuml;ld&uuml;k&ccedil;e slipaj da artar.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Spread i&#351;lem maliyetini nas&#305;l etkiler?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Spread, do&#287;rudan bir komisyon de&#287;ildir. Ancak bir varl&#305;k hemen al&#305;n&#305;p hemen sat&#305;ld&#305;&#287;&#305;nda, aradaki fark nedeniyle ekonomik bir kay&#305;p olu&#351;ur. Bu y&uuml;zden spread, toplam i&#351;lem maliyetinin bir par&ccedil;as&#305; olarak de&#287;erlendirilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Piyasa emri verirken her zaman mevcut en iyi fiyattan i&#351;lem yap&#305;l&#305;r ve spread&rsquo;in tamam&#305; &uuml;stlenilir. Limit emri verirken ise fiyat&#305; kullan&#305;c&#305; belirler. Emir, emir defterine eklenir ve spread&rsquo;in kullan&#305;c&#305; lehine kullan&#305;lma ihtimali olur. Ancak emrin ger&ccedil;ekle&#351;mesi garanti de&#287;ildir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">K&#305;sa vadeli ve s&#305;k i&#351;lem yapan yat&#305;r&#305;mc&#305;lar i&ccedil;in spread, komisyonun yan&#305;nda dikkate al&#305;nmas&#305; gereken &ouml;nemli bir maliyet kalemidir. Uzun vadeli tutan yat&#305;r&#305;mc&#305;lar i&ccedil;in ise etkisi g&ouml;rece s&#305;n&#305;rl&#305; de&#287;erlendirilebilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Spread, komisyondan ayr&#305; d&uuml;&#351;&uuml;n&uuml;lse de ayn&#305; i&#351;lemin toplam maliyetini olu&#351;turan iki bile&#351;endir. &#304;kisini birlikte hesaba katmak, ger&ccedil;ek i&#351;lem maliyetinin daha do&#287;ru g&ouml;r&uuml;lmesini sa&#287;lar. Kripto para borsalar&#305;n&#305;n &ccedil;o&#287;unda al&#305;&#351; ve sat&#305;&#351; fiyatlar&#305;n&#305; <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Bitcoin borsas&#305; nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">borsa<\/span> de&#287;il, kullan&#305;c&#305;lar kendisi belirler. Bu y&uuml;zden borsa genellikle spread&rsquo;den de&#287;il, i&#351;lem komisyonundan gelir elde eder.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Spread, bir kripto varl&#305;&#287;&#305;n emir defterindeki en y&uuml;ksek al&#305;&#351; emri ile en d&uuml;&#351;&uuml;k sat&#305;&#351; emri aras&#305;ndaki farkt&#305;r. Bu fark, komisyondan ayr&#305; bir i&#351;lem maliyetidir ve her i&#351;lemde &ouml;denir. Likidite artt&#305;k&ccedil;a spread daral&#305;r, d&uuml;&#351;&uuml;k hacimli varl&#305;klarda ise geni&#351;ler.&nbsp; Spread, bir kripto varl&#305;&#287;&#305;n emir defterinde g&ouml;r&uuml;nen en y&uuml;ksek al&#305;&#351; (bid) fiyat&#305; ile en d&uuml;&#351;&uuml;k sat&#305;&#351; (ask) fiyat&#305; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26608,"menu_order":0,"template":"","meta":{"footnotes":""},"glossary-categories":[],"glossary-tags":[],"glossary-languages":[],"class_list":["post-26606","glossary","type-glossary","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"post_title":"Borsada spread ne demek?","post_content":"<span style=\"font-weight: 400;\">Spread, bir kripto varl\u0131\u011f\u0131n emir defterindeki en y\u00fcksek al\u0131\u015f emri ile en d\u00fc\u015f\u00fck sat\u0131\u015f emri aras\u0131ndaki farkt\u0131r. Bu fark, komisyondan ayr\u0131 bir i\u015flem maliyetidir ve her i\u015flemde \u00f6denir. Likidite artt\u0131k\u00e7a spread daral\u0131r, d\u00fc\u015f\u00fck hacimli varl\u0131klarda ise geni\u015fler.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Spread, bir kripto varl\u0131\u011f\u0131n emir defterinde g\u00f6r\u00fcnen en y\u00fcksek al\u0131\u015f (bid) fiyat\u0131 ile en d\u00fc\u015f\u00fck sat\u0131\u015f (ask) fiyat\u0131 aras\u0131ndaki farkt\u0131r. Bu fark, borsan\u0131n komisyonundan ba\u011f\u0131ms\u0131z, piyasan\u0131n kendi dinami\u011finden do\u011fan bir maliyettir. T\u00fcrk\u00e7ede al\u0131\u015f-sat\u0131\u015f fark\u0131 veya makas aral\u0131\u011f\u0131 olarak da an\u0131l\u0131r.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Bid, al\u0131c\u0131lar\u0131n \u00f6demeye raz\u0131 oldu\u011fu en y\u00fcksek fiyatt\u0131r. Ask ise sat\u0131c\u0131lar\u0131n kabul etti\u011fi en d\u00fc\u015f\u00fck fiyatt\u0131r. \u0130kisi aras\u0131ndaki bo\u015fluk, o an piyasada i\u015flem yapman\u0131n maliyetini g\u00f6sterir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Spread kavram\u0131 yaln\u0131zca kripto para piyasas\u0131na \u00f6zg\u00fc de\u011fildir. Hisse senedi, d\u00f6viz ve emtia piyasalar\u0131nda da ayn\u0131 mant\u0131kla \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Kripto para borsalar\u0131nda ise bu fark, emir defterindeki al\u0131\u015f ve sat\u0131\u015f s\u00fctunlar\u0131 aras\u0131ndaki bo\u015flukta do\u011frudan g\u00f6r\u00fclebilir.<\/span>\r\n<h2><strong>Kripto para piyasas\u0131nda spread nas\u0131l olu\u015fur?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Kripto para borsalar\u0131nda spread, emir defterindeki al\u0131\u015f ve sat\u0131\u015f emirlerinin e\u015fle\u015fmesinden do\u011far. Al\u0131c\u0131lar belirli bir fiyattan almak, sat\u0131c\u0131lar ise ba\u015fka bir fiyattan satmak ister. Aradaki bo\u015fluk dolmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece spread var olmaya devam eder.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6rne\u011fin BTC-TRY paritesinde en y\u00fcksek al\u0131\u015f emri 4.000.000 TL, en d\u00fc\u015f\u00fck sat\u0131\u015f emri ise 4.004.000 TL olsun. Bu durumda spread 4.000 TL'dir.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Bu bo\u015fluk, emir defterinin ortas\u0131nda do\u011frudan g\u00f6r\u00fclebilir. Piyasa yap\u0131c\u0131lar, emir defterine yeni emirler ekleyerek likidite sa\u011flar. Piyasa al\u0131c\u0131lar ise mevcut emirleri an\u0131nda kabul eder. Maker ve taker aras\u0131ndaki komisyon fark\u0131 ise spread'den ayr\u0131 bir konudur.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Kripto para piyasas\u0131n\u0131n 7\/24 a\u00e7\u0131k olmas\u0131 da spread'i etkiler. Gece saatleri veya d\u00fc\u015f\u00fck i\u015flem hacmi d\u00f6nemlerinde al\u0131c\u0131 ve sat\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131 azal\u0131r. Bu da bo\u015flu\u011fun geni\u015flemesine yol a\u00e7abilir.<\/span>\r\n<h2><strong>Spread nas\u0131l hesaplan\u0131r?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Spread, en d\u00fc\u015f\u00fck sat\u0131\u015f fiyat\u0131ndan en y\u00fcksek al\u0131\u015f fiyat\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131yla hesaplan\u0131r:\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Spread = Ask \u2212 Bid.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Mutlak spread, farkl\u0131 fiyat seviyesindeki varl\u0131klar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak i\u00e7in tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir. 4.000 TL'lik bir spread, 4.000.000 TL'lik bir varl\u0131kta k\u00fc\u00e7\u00fck, 40.000 TL'lik bir varl\u0131kta ise b\u00fcy\u00fck say\u0131l\u0131r. Bu y\u00fczden y\u00fczdesel hesaplama daha anlaml\u0131d\u0131r.<\/span>\r\n<h2><strong>Spread oran\u0131 (y\u00fczdesel) nas\u0131l hesaplan\u0131r?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Y\u00fczdesel spread, mutlak spread'in ask fiyat\u0131na b\u00f6l\u00fcn\u00fcp y\u00fcz ile \u00e7arp\u0131lmas\u0131yla bulunur:\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Spread (%) = (Ask \u2212 Bid) \/ Ask \u00d7 100.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">D\u00fc\u015f\u00fck hacimli bir altcoin'de durum farkl\u0131 olabilir. \u00d6rne\u011fin bid 10,00 TL, ask 10,25 TL ise spread 0,25 TL ve y\u00fczdesel spread yakla\u015f\u0131k %2,44't\u00fcr. Bu oran, b\u00fcy\u00fck paritelere g\u00f6re olduk\u00e7a y\u00fcksektir ve d\u00fc\u015f\u00fck likiditenin bir g\u00f6stergesidir.<\/span>\r\n<h2><strong>Spread'i etkileyen fakt\u00f6rler nelerdir?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Spread sabit bir de\u011fer de\u011fildir. Bir\u00e7ok fakt\u00f6re g\u00f6re daral\u0131r veya geni\u015fler:<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Likidite: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Al\u0131c\u0131 ve sat\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131 artt\u0131k\u00e7a emir defteri kal\u0131nla\u015f\u0131r, spread daral\u0131r.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>\u0130\u015flem hacmi:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Y\u00fcksek hacimli paritelerde rekabet fazlad\u0131r, bu da spread'i d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Volatilite:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Ani fiyat hareketlerinde piyasa yap\u0131c\u0131lar risk almamak i\u00e7in emir aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 geni\u015fletir.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Piyasan\u0131n t\u00fcr\u00fc: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Likidite havuzu \u00fczerinden i\u015flem yapan merkeziyetsiz borsalarda (DEX) spread yerine kayma mekanizmas\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Varl\u0131\u011f\u0131n pop\u00fclerli\u011fi: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Bitcoin (BTC) ve Ethereum (ETH) gibi b\u00fcy\u00fck hacimli varl\u0131klarda spread genellikle dard\u0131r. Yeni listelenen veya d\u00fc\u015f\u00fck hacimli kripto varl\u0131klarda ise geni\u015f olabilir.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Emir defteri derinli\u011fi:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Farkl\u0131 fiyat seviyelerinde bekleyen emir miktar\u0131 artt\u0131k\u00e7a b\u00fcy\u00fck i\u015flemler fiyat\u0131 daha az etkiler, bu da spread'in dar kalmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur.<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Bu fakt\u00f6rlerin \u00e7o\u011fu birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Y\u00fcksek likidite genellikle y\u00fcksek i\u015flem hacmiyle birlikte gelir ve ikisi birden spread'i daralt\u0131r.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Emir defteri derinli\u011fi yaln\u0131zca en iyi al\u0131\u015f ve sat\u0131\u015f fiyat\u0131n\u0131 de\u011fil, o fiyatlar\u0131n alt\u0131nda ve \u00fcst\u00fcnde bekleyen emir miktar\u0131n\u0131 da ifade eder. Derin bir emir defterinde b\u00fcy\u00fck bir i\u015flem bile fiyat\u0131 fazla oynatmadan ger\u00e7ekle\u015fir. S\u0131\u011f bir emir defterinde ise ayn\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki i\u015flem, fiyat\u0131 h\u0131zla farkl\u0131 seviyelere ta\u015f\u0131yabilir.<\/span>\r\n<h2><strong>Y\u00fcksek spread ve d\u00fc\u015f\u00fck spread ne anlama gelir?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">D\u00fc\u015f\u00fck spread, al\u0131\u015f ve sat\u0131\u015f fiyatlar\u0131n\u0131n birbirine yak\u0131n oldu\u011fu, genellikle likit piyasalar\u0131 g\u00f6sterir. Y\u00fcksek spread ise aradaki fark\u0131n b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu, d\u00fc\u015f\u00fck hacimli veya volatil piyasalar\u0131 i\u015faret eder. Hi\u00e7bir seviye tek ba\u015f\u0131na iyi ya da k\u00f6t\u00fc de\u011fildir. Ba\u011flama g\u00f6re de\u011ferlendirilir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">D\u00fc\u015f\u00fck spread, i\u015flem maliyetinin g\u00f6reli olarak az oldu\u011fu anlam\u0131na gelir. Ancak bu tek ba\u015f\u0131na bir piyasan\u0131n g\u00fcvenilir oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Y\u00fcksek spread ise genellikle o varl\u0131\u011f\u0131n az i\u015flem g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6sterir. B\u00fcy\u00fck tutarl\u0131 i\u015flemlerde bu fark daha da belirginle\u015fir. Bu y\u00fczden spread'i her zaman likidite ve i\u015flem hacmiyle birlikte de\u011ferlendirmek gerekir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Ayn\u0131 kripto varl\u0131k, farkl\u0131 borsalarda farkl\u0131 spread seviyelerine sahip olabilir. Bir borsada i\u015flem hacmi ve kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131 artt\u0131k\u00e7a o borsadaki emir defteri kal\u0131nla\u015f\u0131r ve spread daralma e\u011filimi g\u00f6sterir. Bu y\u00fczden ayn\u0131 paritenin spread'i, borsadan borsaya de\u011fi\u015febilir.<\/span>\r\n<h2><strong>Spread ile slipaj (slippage) aras\u0131ndaki fark nedir?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Spread ve slipaj s\u0131k kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan iki kavramd\u0131r. Spread, emir defterindeki mevcut al\u0131\u015f ve sat\u0131\u015f fiyatlar\u0131 aras\u0131ndaki sabit farkt\u0131r. Slipaj ise bir i\u015flemin beklenen fiyat\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fen fiyat\u0131 aras\u0131ndaki farkt\u0131r.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6rne\u011fin piyasa fiyat\u0131 4.002.000 TL g\u00f6r\u00fcn\u00fcrken b\u00fcy\u00fck bir al\u0131m emri verdi\u011finizde, emir defterindeki \u00fcst s\u0131ralar t\u00fckenip daha y\u00fcksek fiyatl\u0131 emirlerle e\u015fle\u015filebilir. Bu durumda ger\u00e7ekle\u015fen ortalama fiyat, g\u00f6r\u00fclen fiyattan y\u00fcksek \u00e7\u0131kar. Bu fark slipajd\u0131r, spread de\u011fildir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/merkeziyetsiz-borsa-dex-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Merkeziyetsiz borsalarda<\/a> (DEX) durum biraz farkl\u0131 i\u015fler. Burada emir defteri yerine bir likidite havuzu bulunur ve fiyat, havuzdaki dengeye g\u00f6re otomatik hesaplan\u0131r. Havuz k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fck\u00e7e slipaj da artar.<\/span>\r\n<h2><strong>Spread i\u015flem maliyetini nas\u0131l etkiler?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Spread, do\u011frudan bir komisyon de\u011fildir. Ancak bir varl\u0131k hemen al\u0131n\u0131p hemen sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, aradaki fark nedeniyle ekonomik bir kay\u0131p olu\u015fur. Bu y\u00fczden spread, toplam i\u015flem maliyetinin bir par\u00e7as\u0131 olarak de\u011ferlendirilir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Piyasa emri verirken her zaman mevcut en iyi fiyattan i\u015flem yap\u0131l\u0131r ve spread'in tamam\u0131 \u00fcstlenilir. Limit emri verirken ise fiyat\u0131 kullan\u0131c\u0131 belirler. Emir, emir defterine eklenir ve spread'in kullan\u0131c\u0131 lehine kullan\u0131lma ihtimali olur. Ancak emrin ger\u00e7ekle\u015fmesi garanti de\u011fildir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">K\u0131sa vadeli ve s\u0131k i\u015flem yapan yat\u0131r\u0131mc\u0131lar i\u00e7in spread, komisyonun yan\u0131nda dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nemli bir maliyet kalemidir. Uzun vadeli tutan yat\u0131r\u0131mc\u0131lar i\u00e7in ise etkisi g\u00f6rece s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011ferlendirilebilir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Spread, komisyondan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclse de ayn\u0131 i\u015flemin toplam maliyetini olu\u015fturan iki bile\u015fendir. \u0130kisini birlikte hesaba katmak, ger\u00e7ek i\u015flem maliyetinin daha do\u011fru g\u00f6r\u00fclmesini sa\u011flar. Kripto para borsalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funda al\u0131\u015f ve sat\u0131\u015f fiyatlar\u0131n\u0131 borsa de\u011fil, kullan\u0131c\u0131lar kendisi belirler. Bu y\u00fczden borsa genellikle spread'den de\u011fil, i\u015flem komisyonundan gelir elde eder.<\/span>","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/26606","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/glossary"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/26606\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26611,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/26606\/revisions\/26611"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26608"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"glossary-categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-categories?post=26606"},{"taxonomy":"glossary-tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-tags?post=26606"},{"taxonomy":"glossary-languages","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-languages?post=26606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}