{"id":26461,"date":"2026-08-19T15:00:02","date_gmt":"2026-08-19T12:00:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&p=26461"},"modified":"2026-08-19T15:01:58","modified_gmt":"2026-08-19T12:01:58","slug":"lighter-lit-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/lighter-lit-nedir\/","title":{"rendered":"Lighter (LIT) nedir?"},"content":{"rendered":"

Lighter, Ethereum<\/span> üzerinde çalışan bir ZK-rollup ağıdır. Burada emir eşleştirme ve tasfiyeler kriptografik kanıtlarla doğrulanır. LIT ise ağın token<\/span>’ı olarak staking, komisyon indirimi ve likidite<\/span> havuzu erişimi sağlar. Toplam arz 1 milyar token ile sabittir.<\/span><\/p>\n

Genel amaçlı bir Katman-2 (Layer-2) ağı her türlü uygulamayı barındırır ve blok alanını hepsiyle paylaşır. Lighter’ın ağı ise emir defteri tabanlı işlemlere odaklanır. Bu odak, gecikme ve işlem<\/span> kapasitesi tarafında iyileşme sağlamayı amaçlar.<\/span><\/p>\n

Lighter ne zaman ve kim tarafından kuruldu?<\/strong><\/h2>\n

Lighter 2022’de Vladimir Novakovski tarafından kurulmuştur. Novakovski, yapay zekâ<\/span> alanındaki sosyal girişimi Lunchclub’ı Lighter’a dönüştürmüş ve ekibin büyük bölümünü korumuştur.<\/span><\/p>\n

LIT token, token generation event (TGE) ile 30 Aralık 2025’te oluşturulmuştur. Toplam arzın %25’i erken kullanıcılara airdrop<\/span> olarak dağıtılmıştır.<\/span><\/p>\n

LIT nasıl çalışır?<\/strong><\/h2>\n

Lighter’da emirler zincir dışında sıralanıp eşleştirilir, bu işlemlerin doğruluğunu gösteren tek bir sıkıştırılmış kanıt üretilir, kanıt Ethereum’da doğrulandıktan sonra borsanın durumu güncellenir. Varlıklar bu süreç boyunca Ethereum’daki akıllı sözleşmelerde tutulur.<\/span><\/p>\n

Sequencer adı verilen bileşen, işlemleri geliş sırasına göre sıralar ve kullanıcıya hızlı bir ön onay verir. Ardından kanıt üretim katmanı bu işlemleri girdiye dönüştürür. Yüz binlerce işlem kanıtı çok katmanlı bir sistemde teke indirilir.<\/span><\/p>\n

Ethereum’a yalnızca bu toplu kanıt ve durum değişikliğini anlatan sıkıştırılmış veri gönderilir. Kanıt doğrulanmadan borsanın durumu güncellenmez. <\/span><\/p>\n

Mimarinin parçalarından biri Escape Hatch adı verilen çıkış mekanizmasıdır. Burada kullanıcılar çekim gibi kritik işlemleri doğrudan Ethereum üzerindeki bir öncelik kuyruğuna gönderebilir. Sequencer bu talepleri belirlenen süre içinde işlemezse sözleşme tamamen donar. Bu durumda kullanıcılar Ethereum’a yazılmış veriden kendi bakiyelerini kanıtlayarak varlıklarını doğrudan çekebilir.<\/span><\/p>\n

Lighter altyapısı ve teknik özellikleri<\/strong><\/h2>\n

Lighter, Ethereum üzerinde çalışan bir Katman-2 projesidir. Altyapısı ve teknik özellikleri şu şekilde özetlenebilir:<\/span><\/p>\n