{"id":26375,"date":"2026-08-11T10:40:19","date_gmt":"2026-08-11T07:40:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&p=26375"},"modified":"2026-08-11T10:40:19","modified_gmt":"2026-08-11T07:40:19","slug":"dash-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/dash-nedir\/","title":{"rendered":"Dash (DASH) nedir?"},"content":{"rendered":"

Dash, hızlı transfer için kurulmuş açık kaynaklı bir kripto paradır. 2014’te Bitcoin<\/span>’in fork<\/span>’u olarak doğan ağ, masternode adı verilen ikinci katman düğümlerle çalışır. DASH, 18,9 milyon maksimum arzı ve kendi hazinesinden geliştirici fonu üreten bir DAO<\/span> yapısıyla öne çıkar.<\/span><\/p>\n

Bitcoin’in işlem<\/span> süresi ve şeffaflık sorunlarını çözmek amacıyla tasarlanmıştır. Masternode mimarisi, InstantSend hızı ve kendi kendini fonlayan hazine sistemi sayesinde sektörün en eski iki katmanlı ağlarından biri sayılır. <\/span><\/p>\n

Dash, ismini “digital cash” yani sayısal nakit ifadesinden alır. Ağ, madenciler ile masternode operatörlerinden oluşan iki katmanlı bir yapıyla çalışır. Katman-1 (Layer-1) blokzinciri olarak bilinir.<\/span><\/p>\n

Dash projesi ve amacı<\/strong><\/h2>\n

Dash, günlük transfer hızını artırmak için kurulmuş bir projedir. Bitcoin’de işlem onayı yaklaşık 10 dakika sürer ve tüm hareketler herkese açık görünür. Dash bu iki noktayı geliştirmeyi hedefler.<\/span><\/p>\n

Dash, blok ödülünün belirli bir bölümünü kendi hazinesine ayırır ve bu fonu masternode oylarıyla geliştiricilere dağıtır. <\/span><\/p>\n

Dash ne zaman ve kim tarafından kuruldu?<\/strong><\/h2>\n

Dash, Ocak 2014’te Evan Duffield tarafından Xcoin adıyla yayımlanmıştır. Kısa süre sonra adı Darkcoin olarak değiştirilip Mart 2015’te bugünkü Dash ismini almıştır. Proje, Bitcoin’in fork’u olarak doğmuş ve hız üzerine yoğunlaşmıştır.<\/span><\/p>\n

DASH nasıl çalışır?<\/strong><\/h2>\n

DASH, X11 adlı bir Proof-of-Work (PoW) algoritmasıyla üretilir. Madenciliği yapılan bir kripto paradır. X11, 11 farklı kriptografik fonksiyonu zincirleyerek tek bir hash’leme süreci oluşturur. Bu yapı enerji verimliliğini artırır ve madenciliği daha geniş tabana yayar.<\/span><\/p>\n

Ağın ikinci katmanını masternode’lar oluşturur. Bir masternode çalıştırmak için cüzdanda 1.000 DASH tutmak gerekir. Bu düğümler InstantSend kilitlerini, PrivateSend karıştırma havuzlarını ve yönetişim oylarını işler.<\/span><\/p>\n

Blok ödülü<\/span> üçe bölünür. Masternode payı, yaklaşık yüzde 60’a kadar çıkar. Madenci payı geriye kalan yüzde 30 ile 40 arasını kapsar. Hazine payı ise toplam ödülün yüzde 10’unu oluşturur.<\/span><\/p>\n

Dash altyapısı ve teknik özellikleri<\/strong><\/h2>\n

Dash, iki katmanlı bir Katman-1 (Layer-1) blokzincirdir. Birinci katman, X11 algoritmasıyla çalışan madencilerden oluşur. İkinci katman, masternode’ların hizmet ve yönetişim sağladığı yapıdır.<\/span><\/p>\n

Blok süresi yaklaşık 2,5 dakikadır. Bu Bitcoin’in dörtte birine denk gelir ve standart işlemlerde daha kısa onay süresi sunar. InstantSend ise işlemi blok beklemeden saniyeler içinde kesinleştirmeyi amaçlar.<\/span><\/p>\n

Ağda iki temel özellik öne çıkar. ChainLocks, masternode oylarıyla blokları kilitler ve bazı saldırıları engellemeye odaklanır. Dash Platform; geliştiricilere kullanıcı adları, kimlik doğrulama ve veri saklama olanağı sunan bir üst katmanıdır.<\/span><\/p>\n

Hazineden ayrılan pay yaklaşık her 30 günde bir “superblock” denilen özel bloklarda dağıtılır. Masternode’lar hangi tekliflerin fon alacağına oy verir.<\/span><\/p>\n

DASH token<\/span> nerede kullanılır?<\/strong><\/h2>\n

DASH, hem ağ içi işlemlerde hem de yönetişimde kullanılan token’dır. Transferlerde kullanılır, masternode teminatı oluşturur ve hazine oylamalarında ağırlık taşır. <\/span><\/p>\n

Kullanım alanları birkaç başlık altında toplanabilir. <\/span><\/p>\n

    \n
  • Transfer:<\/b> Kişiler arası hızlı transferler için kullanılır. <\/span><\/li>\n
  • Masternode teminatı:<\/b> Düğüm çalıştırmak için 1.000 DASH kilitlenir. <\/span><\/li>\n
  • Yönetişim oyu:<\/b> Masternode operatörleri hazine tekliflerini DASH ile değerlendirir.<\/span><\/li>\n
  • Madencilik<\/span> ödülü:<\/b> Yeni bloklar üretildikçe DASH dolaşıma çıkar.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

    Dash halving<\/span> tarihleri<\/strong><\/h2>\n

    Dash da Bitcoin gibi blok ödülü yarılanması (halving) döngüsüne sahiptir. Ancak Bitcoin’in 4 yılda bir yarılanma modeli yerine farklı bir yol seçer. Her 210.240 blokta bir, yani yaklaşık 383 günde bir, blok ödülü yüzde 7,14 düşer. Bu yumuşak azalış, arz şokunu uzun zamana yaymayı amaçlar.<\/span><\/p>\n

    Son halving, 10 Temmuz 2024’te 2.102.401. blokta gerçekleşmiştir. Şu anki blok ödülü 1,91 DASH’tir. <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Dash, hızlı transfer için kurulmuş açık kaynaklı bir kripto paradır. 2014’te Bitcoin’in fork’u olarak doğan ağ, masternode adı verilen ikinci katman düğümlerle çalışır. DASH, 18,9 milyon maksimum arzı ve kendi hazinesinden geliştirici fonu üreten bir DAO yapısıyla öne çıkar. Bitcoin’in işlem süresi ve şeffaflık sorunlarını çözmek amacıyla tasarlanmıştır. Masternode mimarisi, InstantSend hızı ve kendi kendini […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26377,"menu_order":0,"template":"","meta":{"footnotes":""},"glossary-categories":[],"glossary-tags":[],"glossary-languages":[],"class_list":["post-26375","glossary","type-glossary","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"post_title":"Dash (DASH) nedir?","post_content":"Dash, h\u0131zl\u0131 transfer i\u00e7in kurulmu\u015f a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bir kripto parad\u0131r. 2014'te Bitcoin'in fork\u2019u olarak do\u011fan a\u011f, masternode ad\u0131 verilen ikinci katman d\u00fc\u011f\u00fcmlerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. DASH, 18,9 milyon maksimum arz\u0131 ve kendi hazinesinden geli\u015ftirici fonu \u00fcreten bir DAO yap\u0131s\u0131yla \u00f6ne \u00e7\u0131kar.<\/span>\r\n\r\nBitcoin'in i\u015flem s\u00fcresi ve \u015feffafl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek amac\u0131yla tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Masternode mimarisi, InstantSend h\u0131z\u0131 ve kendi kendini fonlayan hazine sistemi sayesinde sekt\u00f6r\u00fcn en eski iki katmanl\u0131 a\u011flar\u0131ndan biri say\u0131l\u0131r.\u00a0<\/span>\r\n\r\nDash, ismini \"digital cash\" yani say\u0131sal nakit ifadesinden al\u0131r. A\u011f, madenciler ile masternode operat\u00f6rlerinden olu\u015fan iki katmanl\u0131 bir yap\u0131yla \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Katman-1 (Layer-1) blokzinciri olarak bilinir.<\/span>\r\n

    Dash projesi ve amac\u0131<\/strong><\/h2>\r\nDash, g\u00fcnl\u00fck transfer h\u0131z\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in kurulmu\u015f bir projedir. Bitcoin'de i\u015flem onay\u0131 yakla\u015f\u0131k 10 dakika s\u00fcrer ve t\u00fcm hareketler herkese a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Dash bu iki noktay\u0131 geli\u015ftirmeyi hedefler.<\/span>\r\n\r\nDash, blok \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fcn belirli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kendi hazinesine ay\u0131r\u0131r ve bu fonu masternode oylar\u0131yla geli\u015ftiricilere da\u011f\u0131t\u0131r.\u00a0<\/span>\r\n

    Dash ne zaman ve kim taraf\u0131ndan kuruldu?<\/strong><\/h2>\r\nDash, Ocak 2014'te Evan Duffield taraf\u0131ndan Xcoin ad\u0131yla yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131sa s\u00fcre sonra ad\u0131 Darkcoin olarak de\u011fi\u015ftirilip Mart 2015'te bug\u00fcnk\u00fc Dash ismini alm\u0131\u015ft\u0131r. Proje, Bitcoin'in fork\u2019u olarak do\u011fmu\u015f ve h\u0131z \u00fczerine yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span>\r\n

    DASH nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?<\/strong><\/h2>\r\nDASH, X11 adl\u0131 bir Proof-of-Work (PoW) algoritmas\u0131yla \u00fcretilir. Madencili\u011fi yap\u0131lan bir kripto parad\u0131r. X11, 11 farkl\u0131 kriptografik fonksiyonu zincirleyerek tek bir hash\u2019leme s\u00fcreci olu\u015fturur. Bu yap\u0131 enerji verimlili\u011fini art\u0131r\u0131r ve madencili\u011fi daha geni\u015f tabana yayar.<\/span>\r\n\r\nA\u011f\u0131n ikinci katman\u0131n\u0131 masternode'lar olu\u015fturur. Bir masternode \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in c\u00fczdanda 1.000 DASH tutmak gerekir. Bu d\u00fc\u011f\u00fcmler InstantSend kilitlerini, PrivateSend kar\u0131\u015ft\u0131rma havuzlar\u0131n\u0131 ve y\u00f6neti\u015fim oylar\u0131n\u0131 i\u015fler.<\/span>\r\n\r\nBlok \u00f6d\u00fcl\u00fc \u00fc\u00e7e b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. Masternode pay\u0131, yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 60\u2019a kadar \u00e7\u0131kar. Madenci pay\u0131 geriye kalan y\u00fczde 30 ile 40 aras\u0131n\u0131 kapsar. Hazine pay\u0131 ise toplam \u00f6d\u00fcl\u00fcn y\u00fczde 10\u2019unu olu\u015fturur.<\/span>\r\n

    Dash altyap\u0131s\u0131 ve teknik \u00f6zellikleri<\/strong><\/h2>\r\nDash, iki katmanl\u0131 bir Katman-1 (Layer-1) blokzincirdir. Birinci katman, X11 algoritmas\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fan madencilerden olu\u015fur. \u0130kinci katman, masternode'lar\u0131n hizmet ve y\u00f6neti\u015fim sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 yap\u0131d\u0131r.<\/span>\r\n\r\nBlok s\u00fcresi yakla\u015f\u0131k 2,5 dakikad\u0131r. Bu Bitcoin'in d\u00f6rtte birine denk gelir ve standart i\u015flemlerde daha k\u0131sa onay s\u00fcresi sunar. InstantSend ise i\u015flemi blok beklemeden saniyeler i\u00e7inde kesinle\u015ftirmeyi ama\u00e7lar.<\/span>\r\n\r\nA\u011fda iki temel \u00f6zellik \u00f6ne \u00e7\u0131kar. ChainLocks, masternode oylar\u0131yla bloklar\u0131 kilitler ve baz\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131 engellemeye odaklan\u0131r. Dash Platform; geli\u015ftiricilere kullan\u0131c\u0131 adlar\u0131, kimlik do\u011frulama ve veri saklama olana\u011f\u0131 sunan bir \u00fcst katman\u0131d\u0131r.<\/span>\r\n\r\nHazineden ayr\u0131lan pay yakla\u015f\u0131k her 30 g\u00fcnde bir \"superblock\" denilen \u00f6zel bloklarda da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r. Masternode'lar hangi tekliflerin fon alaca\u011f\u0131na oy verir.<\/span>\r\n

    DASH token nerede kullan\u0131l\u0131r?<\/strong><\/h2>\r\nDASH, hem a\u011f i\u00e7i i\u015flemlerde hem de y\u00f6neti\u015fimde kullan\u0131lan token'd\u0131r. Transferlerde kullan\u0131l\u0131r, masternode teminat\u0131 olu\u015fturur ve hazine oylamalar\u0131nda a\u011f\u0131rl\u0131k ta\u015f\u0131r.\u00a0<\/span>\r\n\r\nKullan\u0131m alanlar\u0131 birka\u00e7 ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplanabilir.\u00a0<\/span>\r\n
      \r\n \t
    • Transfer:<\/b> Ki\u015filer aras\u0131 h\u0131zl\u0131 transferler i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
    • Masternode teminat\u0131:<\/b> D\u00fc\u011f\u00fcm \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in 1.000 DASH kilitlenir.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
    • Y\u00f6neti\u015fim oyu:<\/b> Masternode operat\u00f6rleri hazine tekliflerini DASH ile de\u011ferlendirir.<\/span><\/li>\r\n \t
    • Madencilik \u00f6d\u00fcl\u00fc:<\/b> Yeni bloklar \u00fcretildik\u00e7e DASH dola\u015f\u0131ma \u00e7\u0131kar.<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n

      Dash halving tarihleri<\/strong><\/h2>\r\nDash da Bitcoin gibi blok \u00f6d\u00fcl\u00fc yar\u0131lanmas\u0131 (halving) d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne sahiptir. Ancak Bitcoin'in 4 y\u0131lda bir yar\u0131lanma modeli yerine farkl\u0131 bir yol se\u00e7er. Her 210.240 blokta bir, yani yakla\u015f\u0131k 383 g\u00fcnde bir, blok \u00f6d\u00fcl\u00fc y\u00fczde 7,14 d\u00fc\u015fer. Bu yumu\u015fak azal\u0131\u015f, arz \u015fokunu uzun zamana yaymay\u0131 ama\u00e7lar.<\/span>\r\n\r\nSon halving, 10 Temmuz 2024'te 2.102.401. blokta ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. \u015eu anki blok \u00f6d\u00fcl\u00fc 1,91 DASH\u2019tir.\u00a0<\/span>","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/26375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/glossary"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/26375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26379,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/26375\/revisions\/26379"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"glossary-categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-categories?post=26375"},{"taxonomy":"glossary-tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-tags?post=26375"},{"taxonomy":"glossary-languages","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-languages?post=26375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}