{"id":26201,"date":"2026-07-17T17:32:19","date_gmt":"2026-07-17T14:32:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&#038;p=26201"},"modified":"2026-07-17T17:32:19","modified_gmt":"2026-07-17T14:32:19","slug":"bitcoin-ordinals-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/bitcoin-ordinals-nedir\/","title":{"rendered":"Bitcoin Ordinals nedir?"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\"><span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Bitcoin (BTC) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Bitcoin<\/span> Ordinals, Bitcoin a&#287;&#305;n&#305;n en k&uuml;&ccedil;&uuml;k birimi olan satoshi&rsquo;lere g&ouml;rsel, metin, ses veya kod gibi verilerin i&#351;lenmesini sa&#287;layan bir protokold&uuml;r. Bu i&#351;leme inscription denir ve i&ccedil;erik do&#287;rudan blokzincirde saklan&#305;r. Ordinals, Bitcoin &uuml;zerinde <span class=\"\"  title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: NFT (Non-Fungible Token) nedir?\"  data-mobile-support=\"0\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>NFT<\/span> (Non-fungible <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Token nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">token<\/span>) benzeri dijital eserler olu&#351;turur. Ocak 2023&rsquo;te Casey Rodarmor taraf&#305;ndan tan&#305;t&#305;lm&#305;&#351;t&#305;r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bitcoin Ordinals, her satoshi&rsquo;ye &uuml;retim s&#305;ras&#305;na g&ouml;re benzersiz bir numara veren ve bu satoshi&rsquo;lerle dijital i&ccedil;erik ili&#351;kilendiren bir sistemdir. Numaraland&#305;rma sayesinde tek tek satoshi&rsquo;ler takip edilebilir. Bu satoshi&rsquo;lere i&#351;lenen g&ouml;rsel, metin veya kod par&ccedil;alar&#305; dijital eser olarak adland&#305;r&#305;l&#305;r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Protokol&uuml;n kurucusu Casey Rodarmor, bu varl&#305;klar i&ccedil;in NFT yerine bilin&ccedil;li olarak dijital eser ifadesini tercih etmi&#351;tir. Amac&#305; <span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Ethereum (ETH) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Ethereum<\/span> ile kar&#351;&#305;la&#351;t&#305;rmadan ba&#287;&#305;ms&#305;z, Bitcoin&rsquo;e &ouml;zg&uuml; bir kavram ortaya koymak olarak g&ouml;r&uuml;lm&uuml;&#351;t&uuml;r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ordinals i&ccedil;eri&#287;i do&#287;rudan Bitcoin blokzincirinde yer al&#305;r. Bu &ouml;zellik, verinin kal&#305;c&#305; ve de&#287;i&#351;tirilemez olmas&#305;n&#305; sa&#287;lar. K&#305;saca bir inscription bir kez olu&#351;turulduktan sonra silinemez veya g&uuml;ncellenemez.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Bitcoin Ordinals nas&#305;l &ccedil;al&#305;&#351;&#305;r?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bitcoin Ordinals &uuml;&ccedil; temel ad&#305;mla &ccedil;al&#305;&#351;&#305;r. Bunlar satoshi&rsquo;lerin numaraland&#305;r&#305;lmas&#305;, veri i&#351;leme ve transferdir. &Ouml;nce her satoshi ordinal teorisine g&ouml;re benzersiz bir numara al&#305;r. Sonra se&ccedil;ilen satoshi&rsquo;ye i&ccedil;erik i&#351;lenir ve bu satoshi normal <a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/fiyat\/bitcoin\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Bitcoin<\/a> i&#351;lemleriyle ta&#351;&#305;n&#305;r. T&uuml;m s&uuml;re&ccedil; Bitcoin ana a&#287;&#305;nda y&uuml;r&uuml;t&uuml;l&uuml;r.<\/span><\/p>\n<h3><strong>Satoshi nedir?<\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Satoshi, Bitcoin&rsquo;in en k&uuml;&ccedil;&uuml;k birimidir. Bir Bitcoin 100 milyon satoshi&rsquo;ye b&ouml;l&uuml;n&uuml;r. Yani her satoshi 0,00000001 Bitcoin de&#287;erindedir. &#304;smini Bitcoin&rsquo;in kurucusu <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Satoshi Nakamoto kimdir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Satoshi Nakamoto<\/span>&rsquo;dan al&#305;r.<\/span><\/p>\n<h3><strong>Ordinal teorisi nedir?<\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ordinal teorisi, satoshi&rsquo;leri &uuml;retim s&#305;ras&#305;na g&ouml;re numaraland&#305;ran bir y&ouml;ntemdir. &#304;lk &uuml;retilen satoshi 0 numaras&#305;n&#305; al&#305;r, sonraki 1&rsquo;i al&#305;r ve bu &#351;ekilde devam eder. Numaralar <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Madencilik (mining) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">madencilik<\/span> ve <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: &#304;&#351;lem (transaction) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">i&#351;lem<\/span> s&#305;ras&#305;na g&ouml;re belirlenir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu numaraland&#305;rma satoshi&rsquo;lere kimlik kazand&#305;r&#305;r. B&ouml;ylece belirli bir satoshi a&#287; &uuml;zerinde takip edilebilir. Ordinal teorisi, Bitcoin&rsquo;in temel kurallar&#305;n&#305; de&#287;i&#351;tirmeden &ccedil;al&#305;&#351;&#305;r.<\/span><\/p>\n<h3><strong>Inscription nedir?<\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Inscription, bir satoshi&rsquo;ye veri i&#351;leme s&uuml;recinin ad&#305;d&#305;r. G&ouml;rsel, metin, ses, video veya kod gibi i&ccedil;erikler bu y&ouml;ntemle Bitcoin i&#351;lem verisine kaydedilir. Her inscription&rsquo;&#305;n bir kimlik numaras&#305; ve i&ccedil;erik t&uuml;r&uuml; bulunur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Burada &ouml;nemli bir ayr&#305;m vard&#305;r. Ordinal, satoshi&rsquo;nin numaras&#305;d&#305;r. Inscription ise o satoshi&rsquo;yle ili&#351;kilendirilen i&ccedil;eriktir. &#304;ki kavram s&#305;k s&#305;k kar&#305;&#351;t&#305;r&#305;l&#305;r ama ayn&#305; &#351;ey de&#287;ildir.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Taproot g&uuml;ncellemesi Ordinals i&ccedil;in neden &ouml;nemli?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Taproot, Bitcoin&rsquo;in 2021 y&#305;l&#305;nda devreye giren g&uuml;ncellemesidir. Bu g&uuml;ncelleme, i&#351;lemlerin witness ad&#305; verilen alan&#305;na daha esnek ve b&uuml;y&uuml;k veri yaz&#305;lmas&#305;n&#305; kolayla&#351;t&#305;rm&#305;&#351;t&#305;r. Ordinals inscription&rsquo;lar&#305; da bu alandan yararlan&#305;r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Taproot&rsquo;tan &ouml;nce satoshi&rsquo;lere b&uuml;y&uuml;k boyutlu veri i&#351;lemek &ccedil;ok daha zor olmu&#351;tur. Burada blok boyutu s&#305;n&#305;rlar&#305; buna engel olmu&#351;tur. Taproot ve daha &ouml;nceki <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: SegWit nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">SegWit<\/span> g&uuml;ncellemesi, bu verinin daha verimli saklanmas&#305;na imkan tan&#305;m&#305;&#351;t&#305;r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yine de Taproot&rsquo;un Ordinals&rsquo;&#305; do&#287;rudan ba&#351;latt&#305;&#287;&#305;n&#305; s&ouml;ylemek yanl&#305;&#351; olur. Ordinals ayr&#305; bir protokol ve yorumlama sistemidir. Taproot ise inscription kullan&#305;m&#305;n&#305; kolayla&#351;t&#305;ran teknik zeminin par&ccedil;alar&#305;ndan yaln&#305;zca biridir.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Bitcoin Ordinals ile NFT aras&#305;ndaki fark nedir?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">En temel fark veri saklama bi&ccedil;imidir. Bitcoin Ordinals, i&ccedil;eri&#287;i do&#287;rudan blokzincire yani on-chain&rsquo;e saklar. Ethereum gibi a&#287;lardaki NFT&rsquo;lerin &ccedil;o&#287;u ise g&ouml;rseli IPFS gibi harici sistemlerde tutar ve zincirde sadece bir ba&#287;lant&#305; bar&#305;nd&#305;r&#305;r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">&#304;ki varl&#305;k t&uuml;r&uuml; aras&#305;ndaki ba&#351;l&#305;ca farklar &#351;&ouml;yle s&#305;ralanabilir:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Veri saklama: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Ordinals i&ccedil;eri&#287;i tamamen on-chain&rsquo;de tutulur. NFT&rsquo;lerin saklama y&ouml;ntemi projeye g&ouml;re de&#287;i&#351;ir ve &ccedil;o&#287;u zaman zincir d&#305;&#351;&#305;d&#305;r.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b><span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Ak&#305;ll&#305; s&ouml;zle&#351;me (smart contract) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Ak&#305;ll&#305; s&ouml;zle&#351;me<\/span>:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> NFT&rsquo;ler genellikle ak&#305;ll&#305; s&ouml;zle&#351;melerle &ccedil;al&#305;&#351;&#305;r. Ordinals i&ccedil;in ak&#305;ll&#305; s&ouml;zle&#351;me zorunlu de&#287;ildir.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Transfer modeli: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Ordinals, Bitcoin&rsquo;in UTXO modelini kullan&#305;r. NFT&rsquo;ler ilgili a&#287;&#305;n token standard&#305;na dayan&#305;r.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>A&#287;:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Ordinals yaln&#305;zca Bitcoin &uuml;zerinde &ccedil;al&#305;&#351;&#305;r. NFT&rsquo;ler &ccedil;o&#287;unlukla Ethereum, <span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Solana (SOL) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Solana<\/span> ve benzeri a&#287;larda bulunur.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta daha vard&#305;r. Yayg&#305;n olarak g&ouml;r&uuml;lse de b&uuml;t&uuml;n NFT&rsquo;ler zincir d&#305;&#351;&#305;d&#305;r gibi kesin bir genelleme do&#287;ru de&#287;ildir. NFT&rsquo;lerin saklama y&ouml;ntemi projeden projeye farkl&#305;l&#305;k g&ouml;sterebilir.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Nadir satoshi (rare sats) nedir?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ordinal teorisinde her satoshi e&#351;it de&#287;erde g&ouml;r&uuml;lmez. Baz&#305; satoshi&rsquo;ler, Bitcoin&rsquo;in &uuml;retim d&uuml;zenindeki konumlar&#305; nedeniyle daha nadir kabul edilir. Bu s&#305;n&#305;fland&#305;rma, Casey Rodarmor&rsquo;un ortaya koydu&#287;u Rodarmor Nadirlik &#304;ndeksi&rsquo;ne dayan&#305;r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nadirlik seviyeleri, resmi Ordinals dok&uuml;mantasyonunda alt&#305; gruba ayr&#305;l&#305;r:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Common: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Blo&#287;un ilk satoshi&rsquo;si olmayan s&#305;radan satoshi&rsquo;lerdir. Satoshi&rsquo;lerin b&uuml;y&uuml;k &ccedil;o&#287;unlu&#287;u bu gruba girer.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Uncommon: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Her blo&#287;un ilk satoshi&rsquo;si olarak bilinir.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Rare:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Her zorluk ayarlama d&ouml;neminin ilk satoshi&rsquo;sidir.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Epic: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Her <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Bitcoin yar&#305;lanma (halving) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">halving<\/span> d&ouml;neminin ilk satoshi&rsquo;sidir.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Legendary:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Her d&ouml;ng&uuml;n&uuml;n (cycle) ilk satoshi&rsquo;sidir.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Mythic:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Genesis blo&#287;unun, yani ilk Bitcoin blo&#287;unun ilk satoshi&rsquo;sidir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Buradaki nadirlik, satoshi&rsquo;ye i&#351;lenen g&ouml;rselden kaynaklanmaz. Nadirlik tamamen satoshi&rsquo;nin Bitcoin arz&#305; i&ccedil;indeki konumuyla ilgilidir. &Ouml;rne&#287;in mythic satoshi, 2009&rsquo;da &uuml;retilen genesis blo&#287;una aittir ve koleksiyoncular i&ccedil;in ula&#351;&#305;lmas&#305; neredeyse imkans&#305;zd&#305;r.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Ordinals&rsquo;&#305;n Bitcoin a&#287;&#305;na etkileri<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ordinals, Bitcoin toplulu&#287;unda hararetli bir tart&#305;&#351;ma ba&#351;latm&#305;&#351;t&#305;r. Protokol&uuml;n etkileri hem olumlu hem olumsuz y&ouml;nleriyle de&#287;erlendirilir. &#304;ki taraf&#305;n da g&uuml;&ccedil;l&uuml; arg&uuml;manlar&#305; vard&#305;r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Destekleyenler inscription i&#351;lemlerinin madencilere ek i&#351;lem &uuml;creti geliri sa&#287;lamas&#305; &uuml;zerinde durur. Bu gelir, uzun vadede a&#287; g&uuml;venli&#287;ine katk&#305; olarak g&ouml;r&uuml;l&uuml;r. Ayr&#305;ca Bitcoin i&ccedil;in yeni kullan&#305;m alanlar&#305; olu&#351;turmas&#305; da konu&#351;ulur.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Geli&#351;tirici ve koleksiyoncu toplulu&#287;unun Bitcoin &ccedil;evresinde b&uuml;y&uuml;mesi de Ordinals&rsquo;&#305;n olumlu etkilerinden biri olarak g&ouml;r&uuml;l&uuml;r.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ordinals&rsquo;&#305; desteklemeyen kesimde ise inscription&rsquo;lar&#305;n blok alan&#305;n&#305; doldurmas&#305; &ouml;ne &ccedil;&#305;kar&#305;l&#305;r. Bu da normal transferlerle rekabet edilmesi anlam&#305;na gelir. Bu ayn&#305; zamanda yo&#287;un d&ouml;nemlerde i&#351;lem &uuml;cretlerinin y&uuml;kselmesiyle de ili&#351;kilendirilebilir.&nbsp;<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bitcoin Ordinals, Bitcoin a&#287;&#305;n&#305;n en k&uuml;&ccedil;&uuml;k birimi olan satoshi&rsquo;lere g&ouml;rsel, metin, ses veya kod gibi verilerin i&#351;lenmesini sa&#287;layan bir protokold&uuml;r. Bu i&#351;leme inscription denir ve i&ccedil;erik do&#287;rudan blokzincirde saklan&#305;r. Ordinals, Bitcoin &uuml;zerinde NFT (Non-fungible token) benzeri dijital eserler olu&#351;turur. Ocak 2023&rsquo;te Casey Rodarmor taraf&#305;ndan tan&#305;t&#305;lm&#305;&#351;t&#305;r. Bitcoin Ordinals, her satoshi&rsquo;ye &uuml;retim s&#305;ras&#305;na g&ouml;re benzersiz bir numara [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26203,"menu_order":0,"template":"","meta":{"footnotes":""},"glossary-categories":[],"glossary-tags":[],"glossary-languages":[],"class_list":["post-26201","glossary","type-glossary","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"post_title":"Bitcoin Ordinals nedir?","post_content":"<span style=\"font-weight: 400;\">Bitcoin Ordinals, Bitcoin a\u011f\u0131n\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fck birimi olan satoshi'lere g\u00f6rsel, metin, ses veya kod gibi verilerin i\u015flenmesini sa\u011flayan bir protokold\u00fcr. Bu i\u015fleme inscription denir ve i\u00e7erik do\u011frudan blokzincirde saklan\u0131r. Ordinals, Bitcoin \u00fczerinde NFT (Non-fungible token) benzeri dijital eserler olu\u015fturur. Ocak 2023'te Casey Rodarmor taraf\u0131ndan tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Bitcoin Ordinals, her satoshi'ye \u00fcretim s\u0131ras\u0131na g\u00f6re benzersiz bir numara veren ve bu satoshi'lerle dijital i\u00e7erik ili\u015fkilendiren bir sistemdir. Numaraland\u0131rma sayesinde tek tek satoshi'ler takip edilebilir. Bu satoshi'lere i\u015flenen g\u00f6rsel, metin veya kod par\u00e7alar\u0131 dijital eser olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Protokol\u00fcn kurucusu Casey Rodarmor, bu varl\u0131klar i\u00e7in NFT yerine bilin\u00e7li olarak dijital eser ifadesini tercih etmi\u015ftir. Amac\u0131 Ethereum ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmadan ba\u011f\u0131ms\u0131z, Bitcoin'e \u00f6zg\u00fc bir kavram ortaya koymak olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Ordinals i\u00e7eri\u011fi do\u011frudan Bitcoin blokzincirinde yer al\u0131r. Bu \u00f6zellik, verinin kal\u0131c\u0131 ve de\u011fi\u015ftirilemez olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. K\u0131saca bir inscription bir kez olu\u015fturulduktan sonra silinemez veya g\u00fcncellenemez.<\/span>\r\n<h2><strong>Bitcoin Ordinals nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Bitcoin Ordinals \u00fc\u00e7 temel ad\u0131mla \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bunlar satoshi'lerin numaraland\u0131r\u0131lmas\u0131, veri i\u015fleme ve transferdir. \u00d6nce her satoshi ordinal teorisine g\u00f6re benzersiz bir numara al\u0131r. Sonra se\u00e7ilen satoshi'ye i\u00e7erik i\u015flenir ve bu satoshi normal <a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/fiyat\/bitcoin\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Bitcoin<\/a> i\u015flemleriyle ta\u015f\u0131n\u0131r. T\u00fcm s\u00fcre\u00e7 Bitcoin ana a\u011f\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr.<\/span>\r\n<h3><strong>Satoshi nedir?<\/strong><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Satoshi, Bitcoin'in en k\u00fc\u00e7\u00fck birimidir. Bir Bitcoin 100 milyon satoshi'ye b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. Yani her satoshi 0,00000001 Bitcoin de\u011ferindedir. \u0130smini Bitcoin'in kurucusu Satoshi Nakamoto'dan al\u0131r.<\/span>\r\n<h3><strong>Ordinal teorisi nedir?<\/strong><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Ordinal teorisi, satoshi'leri \u00fcretim s\u0131ras\u0131na g\u00f6re numaraland\u0131ran bir y\u00f6ntemdir. \u0130lk \u00fcretilen satoshi 0 numaras\u0131n\u0131 al\u0131r, sonraki 1\u2019i al\u0131r ve bu \u015fekilde devam eder. Numaralar madencilik ve i\u015flem s\u0131ras\u0131na g\u00f6re belirlenir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Bu numaraland\u0131rma satoshi'lere kimlik kazand\u0131r\u0131r. B\u00f6ylece belirli bir satoshi a\u011f \u00fczerinde takip edilebilir. Ordinal teorisi, Bitcoin'in temel kurallar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeden \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/span>\r\n<h3><strong>Inscription nedir?<\/strong><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Inscription, bir satoshi'ye veri i\u015fleme s\u00fcrecinin ad\u0131d\u0131r. G\u00f6rsel, metin, ses, video veya kod gibi i\u00e7erikler bu y\u00f6ntemle Bitcoin i\u015flem verisine kaydedilir. Her inscription'\u0131n bir kimlik numaras\u0131 ve i\u00e7erik t\u00fcr\u00fc bulunur.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Burada \u00f6nemli bir ayr\u0131m vard\u0131r. Ordinal, satoshi'nin numaras\u0131d\u0131r. Inscription ise o satoshi'yle ili\u015fkilendirilen i\u00e7eriktir. \u0130ki kavram s\u0131k s\u0131k kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r ama ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir.<\/span>\r\n<h2><strong>Taproot g\u00fcncellemesi Ordinals i\u00e7in neden \u00f6nemli?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Taproot, Bitcoin'in 2021 y\u0131l\u0131nda devreye giren g\u00fcncellemesidir. Bu g\u00fcncelleme, i\u015flemlerin witness ad\u0131 verilen alan\u0131na daha esnek ve b\u00fcy\u00fck veri yaz\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ordinals inscription'lar\u0131 da bu alandan yararlan\u0131r.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Taproot'tan \u00f6nce satoshi'lere b\u00fcy\u00fck boyutlu veri i\u015flemek \u00e7ok daha zor olmu\u015ftur. Burada blok boyutu s\u0131n\u0131rlar\u0131 buna engel olmu\u015ftur. Taproot ve daha \u00f6nceki SegWit g\u00fcncellemesi, bu verinin daha verimli saklanmas\u0131na imkan tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Yine de Taproot'un Ordinals'\u0131 do\u011frudan ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olur. Ordinals ayr\u0131 bir protokol ve yorumlama sistemidir. Taproot ise inscription kullan\u0131m\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran teknik zeminin par\u00e7alar\u0131ndan yaln\u0131zca biridir.<\/span>\r\n<h2><strong>Bitcoin Ordinals ile NFT aras\u0131ndaki fark nedir?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">En temel fark veri saklama bi\u00e7imidir. Bitcoin Ordinals, i\u00e7eri\u011fi do\u011frudan blokzincire yani on-chain\u2019e saklar. Ethereum gibi a\u011flardaki NFT'lerin \u00e7o\u011fu ise g\u00f6rseli IPFS gibi harici sistemlerde tutar ve zincirde sadece bir ba\u011flant\u0131 bar\u0131nd\u0131r\u0131r.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">\u0130ki varl\u0131k t\u00fcr\u00fc aras\u0131ndaki ba\u015fl\u0131ca farklar \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir:<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Veri saklama: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Ordinals i\u00e7eri\u011fi tamamen on-chain\u2019de tutulur. NFT'lerin saklama y\u00f6ntemi projeye g\u00f6re de\u011fi\u015fir ve \u00e7o\u011fu zaman zincir d\u0131\u015f\u0131d\u0131r.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> NFT'ler genellikle ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ordinals i\u00e7in ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme zorunlu de\u011fildir.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Transfer modeli: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Ordinals, Bitcoin'in UTXO modelini kullan\u0131r. NFT'ler ilgili a\u011f\u0131n token standard\u0131na dayan\u0131r.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>A\u011f:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Ordinals yaln\u0131zca Bitcoin \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. NFT'ler \u00e7o\u011funlukla Ethereum, Solana ve benzeri a\u011flarda bulunur.<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta daha vard\u0131r. Yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fclse de b\u00fct\u00fcn NFT'ler zincir d\u0131\u015f\u0131d\u0131r gibi kesin bir genelleme do\u011fru de\u011fildir. NFT'lerin saklama y\u00f6ntemi projeden projeye farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilir.<\/span>\r\n<h2><strong>Nadir satoshi (rare sats) nedir?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Ordinal teorisinde her satoshi e\u015fit de\u011ferde g\u00f6r\u00fclmez. Baz\u0131 satoshi'ler, Bitcoin'in \u00fcretim d\u00fczenindeki konumlar\u0131 nedeniyle daha nadir kabul edilir. Bu s\u0131n\u0131fland\u0131rma, Casey Rodarmor'un ortaya koydu\u011fu Rodarmor Nadirlik \u0130ndeksi'ne dayan\u0131r.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Nadirlik seviyeleri, resmi Ordinals dok\u00fcmantasyonunda alt\u0131 gruba ayr\u0131l\u0131r:<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Common: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Blo\u011fun ilk satoshi'si olmayan s\u0131radan satoshi'lerdir. Satoshi'lerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu bu gruba girer.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Uncommon: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Her blo\u011fun ilk satoshi'si olarak bilinir.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Rare:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Her zorluk ayarlama d\u00f6neminin ilk satoshi'sidir.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Epic: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Her halving d\u00f6neminin ilk satoshi'sidir.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Legendary:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Her d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn (cycle) ilk satoshi'sidir.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Mythic:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Genesis blo\u011funun, yani ilk Bitcoin blo\u011funun ilk satoshi'sidir.<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Buradaki nadirlik, satoshi'ye i\u015flenen g\u00f6rselden kaynaklanmaz. Nadirlik tamamen satoshi'nin Bitcoin arz\u0131 i\u00e7indeki konumuyla ilgilidir. \u00d6rne\u011fin mythic satoshi, 2009'da \u00fcretilen genesis blo\u011funa aittir ve koleksiyoncular i\u00e7in ula\u015f\u0131lmas\u0131 neredeyse imkans\u0131zd\u0131r.<\/span>\r\n<h2><strong>Ordinals'\u0131n Bitcoin a\u011f\u0131na etkileri<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Ordinals, Bitcoin toplulu\u011funda hararetli bir tart\u0131\u015fma ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Protokol\u00fcn etkileri hem olumlu hem olumsuz y\u00f6nleriyle de\u011ferlendirilir. \u0130ki taraf\u0131n da g\u00fc\u00e7l\u00fc arg\u00fcmanlar\u0131 vard\u0131r.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Destekleyenler inscription i\u015flemlerinin madencilere ek i\u015flem \u00fccreti geliri sa\u011flamas\u0131 \u00fczerinde durur. Bu gelir, uzun vadede a\u011f g\u00fcvenli\u011fine katk\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ayr\u0131ca Bitcoin i\u00e7in yeni kullan\u0131m alanlar\u0131 olu\u015fturmas\u0131 da konu\u015fulur.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Geli\u015ftirici ve koleksiyoncu toplulu\u011funun Bitcoin \u00e7evresinde b\u00fcy\u00fcmesi de Ordinals\u2019\u0131n olumlu etkilerinden biri olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Ordinals\u2019\u0131 desteklemeyen kesimde ise inscription\u2019lar\u0131n blok alan\u0131n\u0131 doldurmas\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Bu da normal transferlerle rekabet edilmesi anlam\u0131na gelir. Bu ayn\u0131 zamanda yo\u011fun d\u00f6nemlerde i\u015flem \u00fccretlerinin y\u00fckselmesiyle de ili\u015fkilendirilebilir.\u00a0<\/span>","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/26201","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/glossary"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/26201\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26205,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/26201\/revisions\/26205"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26203"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26201"}],"wp:term":[{"taxonomy":"glossary-categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-categories?post=26201"},{"taxonomy":"glossary-tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-tags?post=26201"},{"taxonomy":"glossary-languages","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-languages?post=26201"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}