{"id":25909,"date":"2026-06-25T19:02:04","date_gmt":"2026-06-25T16:02:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&#038;p=25909"},"modified":"2026-06-25T19:02:04","modified_gmt":"2026-06-25T16:02:04","slug":"proof-of-work-pow-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/proof-of-work-pow-nedir\/","title":{"rendered":"Proof of Work (PoW) nedir?"},"content":{"rendered":"<p>Proof of Work, <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Blokzincir (blockchain) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">blokzincir<\/span> a&#287;lar&#305;nda i&#351;lemlerin do&#287;rulanmas&#305;n&#305; ve yeni bloklar&#305;n eklenmesini sa&#287;layan bir konsens&uuml;s mekanizmas&#305;d&#305;r. Madenciler, karma&#351;&#305;k bir matematik problemini ilk &ccedil;&ouml;zmek i&ccedil;in yar&#305;&#351;&#305;r. &Ccedil;&ouml;z&uuml;m&uuml; bulan, yeni blo&#287;u ekler ve &ouml;d&uuml;l kazan&#305;r. Bu y&ouml;ntem a&#287;&#305; sald&#305;r&#305;lara kar&#351;&#305; korur ve &ccedil;ift harcamay&#305; engeller. <span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Bitcoin (BTC) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Bitcoin<\/span> bug&uuml;n hala bu mekanizmay&#305; kullan&#305;r.<\/p>\n<p>Proof of Work, kripto paralar&#305;n temelindeki en eski ve en bilinen konsens&uuml;s mekanizmas&#305;d&#305;r. T&uuml;rk&ccedil;e&rsquo;ye i&#351; ispat&#305; olarak &ccedil;evrilir ve bir a&#287;&#305;n merkezi bir otorite olmadan nas&#305;l anla&#351;maya vard&#305;&#287;&#305;n&#305; anlat&#305;r. Bitcoin&rsquo;i ortaya &ccedil;&#305;karan teknik belge de g&uuml;venli&#287;ini bu y&ouml;nteme dayand&#305;r&#305;r.<\/p>\n<p>Bir blokzincir a&#287;&#305;nda binlerce kat&#305;l&#305;mc&#305; bulunur. Bu kat&#305;l&#305;mc&#305;lar&#305;n hangi i&#351;lemlerin ge&ccedil;erli oldu&#287;u konusunda anla&#351;mas&#305; gerekir. Proof-of-Work bu anla&#351;may&#305;, ger&ccedil;ek bir hesaplama g&uuml;c&uuml; harcanmas&#305;n&#305; &#351;art ko&#351;arak sa&#287;lar. Yani bir blo&#287;u eklemek i&ccedil;in ciddi bir i&#351; yap&#305;lm&#305;&#351; olmas&#305; gerekir.<\/p>\n<p>Bu mekanizmada madenciler, &ccedil;&ouml;zmesi zor ama do&#287;rulamas&#305; kolay bir problemi &ccedil;&ouml;zmeye &ccedil;al&#305;&#351;&#305;r. &#304;lk &ccedil;&ouml;zen, yeni i&#351;lemleri i&ccedil;eren blo&#287;u zincire ekler ve kar&#351;&#305;l&#305;&#287;&#305;nda &ouml;d&uuml;l al&#305;r. Harcanan bu hesaplama g&uuml;c&uuml;, a&#287;&#305; sahte i&#351;lemlere kar&#351;&#305; pahal&#305; bir hedef haline getirir. Bu sayede d&uuml;r&uuml;st davranmak, sald&#305;rmaktan &ccedil;ok daha mant&#305;kl&#305; olur.<\/p>\n<h2><strong>Proof of Work nas&#305;l &ccedil;al&#305;&#351;&#305;r?<\/strong><\/h2>\n<p>Proof-of-Work, madencilerin bir blo&#287;u eklemek i&ccedil;in zor bir matematik problemini &ccedil;&ouml;zmesine dayan&#305;r. Madenciler, blok verisini tekrar tekrar hash&rsquo;leyerek belirli bir hedefin alt&#305;nda bir sonu&ccedil; arar. Do&#287;ru sonucu ilk bulan madenci blo&#287;u ekler ve &ouml;d&uuml;l kazan&#305;r. Di&#287;er kat&#305;l&#305;mc&#305;lar bu sonucu saniyeler i&ccedil;inde do&#287;rular.<\/p>\n<p>S&uuml;recin temel kavramlar&#305; &#351;&ouml;yledir:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Hash:<\/strong> Blok verisinden &uuml;retilen, sabit uzunlukta benzersiz bir &ouml;zettir.<\/li>\n<li><strong>Nonce:<\/strong> Madencinin s&uuml;rekli de&#287;i&#351;tirerek do&#287;ru hash&rsquo;i arad&#305;&#287;&#305; say&#305;d&#305;r.<\/li>\n<li><strong>Zorluk (difficulty):<\/strong> Problemin ne kadar zor oldu&#287;unu belirler ve a&#287; g&uuml;c&uuml;ne g&ouml;re ayarlan&#305;r.<\/li>\n<li><strong><span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Blok &ouml;d&uuml;l&uuml; nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Blok &ouml;d&uuml;l&uuml;<\/span>:<\/strong> Blo&#287;u ekleyen madencinin kazand&#305;&#287;&#305; yeni kripto parad&#305;r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bitcoin&rsquo;de zorluk, blok s&uuml;resini ortalama on dakikada tutacak bi&ccedil;imde yakla&#351;&#305;k iki haftada bir yeniden ayarlan&#305;r. <a href=\"https:\/\/bitcoin.org\/bitcoin.pdf\">Bitcoin&rsquo;in teknik belgesi<\/a> bu mekanizmay&#305;, hash&rsquo;in belirli say&#305;da s&#305;f&#305;rla ba&#351;lamas&#305;n&#305; gerektiren bir aray&#305;&#351; olarak tan&#305;mlar. &Ccedil;&ouml;z&uuml;m bulunduktan sonra blo&#287;u de&#287;i&#351;tirmek, harcanan t&uuml;m i&#351;i yeniden yapmay&#305; gerektirir.<\/p>\n<h2><strong><span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Madencilik (mining) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Madencilik<\/span> Proof of Work&rsquo;te ne i&#351;e yarar?<\/strong><\/h2>\n<p>Madencilik, Proof-of-Work a&#287;lar&#305;nda hem yeni bloklar&#305;n eklenmesini hem de a&#287;&#305;n g&uuml;venli&#287;ini sa&#287;lar. Madenciler hesaplama g&uuml;&ccedil;lerini kullanarak i&#351;lemleri do&#287;rular ve bloklar&#305; olu&#351;turur. Kar&#351;&#305;l&#305;&#287;&#305;nda blok &ouml;d&uuml;l&uuml; ve <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: &#304;&#351;lem (transaction) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">i&#351;lem<\/span> &uuml;cretleri kazan&#305;r. Bu s&uuml;re&ccedil;, yeni kripto paralar&#305;n dola&#351;&#305;ma girmesinin de tek yoludur.<\/p>\n<p>A&#287;a kat&#305;lan toplam hesaplama g&uuml;c&uuml;ne hashrate denir. Hashrate y&uuml;kseldik&ccedil;e a&#287; daha g&uuml;venli h&acirc;le gelir, &ccedil;&uuml;nk&uuml; sald&#305;rman&#305;n maliyeti de o oranda artar. Madencilik donan&#305;m&#305; zamanla geli&#351;mi&#351;tir; s&#305;radan i&#351;lemcilerden &ouml;zel &uuml;retim cihazlara kadar uzan&#305;r.<\/p>\n<p>Madenciler gelirlerini daha &ouml;ng&ouml;r&uuml;lebilir k&#305;lmak i&ccedil;in &ccedil;o&#287;u zaman g&uuml;&ccedil;lerini bir havuzda birle&#351;tirir. Bu havuzlar, bulunan &ouml;d&uuml;l&uuml; katk&#305; oran&#305;na g&ouml;re payla&#351;t&#305;r&#305;r. B&ouml;ylece k&uuml;&ccedil;&uuml;k madenciler de s&uuml;rece kat&#305;labilir.<\/p>\n<h2><strong>%51 sald&#305;r&#305;s&#305; nedir ve PoW bunu nas&#305;l &ouml;nler?<\/strong><\/h2>\n<p>%51 sald&#305;r&#305;s&#305;, bir taraf&#305;n a&#287;daki hesaplama g&uuml;c&uuml;n&uuml;n yar&#305;s&#305;ndan fazlas&#305;n&#305; ele ge&ccedil;irmesiyle ortaya &ccedil;&#305;kar. Bu g&uuml;ce ula&#351;an bir sald&#305;rgan, teorik olarak baz&#305; i&#351;lemleri geri &ccedil;evirebilir veya &ccedil;ift harcama yapabilir. Ancak b&ouml;yle bir g&uuml;ce ula&#351;mak ve s&uuml;rd&uuml;rmek son derece pahal&#305;d&#305;r. Bu maliyet, sald&#305;r&#305;y&#305; b&uuml;y&uuml;k a&#287;larda &ccedil;o&#287;u zaman anlams&#305;z k&#305;lar.<\/p>\n<p>Proof-of-Work bu sald&#305;r&#305;y&#305; ekonomik olarak cayd&#305;r&#305;r. Zinciri de&#287;i&#351;tirmek isteyen bir sald&#305;rgan&#305;n, hedef blo&#287;un ve sonras&#305;ndaki t&uuml;m bloklar&#305;n i&#351;ini yeniden yapmas&#305; gerekir. Ayn&#305; anda d&uuml;r&uuml;st madencilerin h&#305;z&#305;n&#305; da ge&ccedil;mesi gerekir. <a href=\"https:\/\/csrc.nist.gov\/pubs\/ir\/8202\/final\">NIST blokzincir raporu<\/a>, zorluk ayar&#305;n&#305;n hi&ccedil;bir taraf&#305;n blok &uuml;retimini tek ba&#351;&#305;na ele ge&ccedil;irmesine izin vermedi&#287;ini belirtir.<\/p>\n<p>Hesaplama g&uuml;c&uuml; a&#287;a yay&#305;ld&#305;k&ccedil;a sald&#305;r&#305; daha da zorla&#351;&#305;r. Bu y&uuml;zden geni&#351; ve da&#287;&#305;t&#305;k bir madenci a&#287;&#305;, g&uuml;venli&#287;in en &ouml;nemli g&uuml;vencesidir.<\/p>\n<h2><strong>Proof of Work ile Proof of Stake aras&#305;ndaki fark nedir?<\/strong><\/h2>\n<p>Temel fark, blok ekleme hakk&#305;n&#305;n nas&#305;l kazan&#305;ld&#305;&#287;&#305;d&#305;r. Proof-of-Work&rsquo;te bu hak, harcanan hesaplama g&uuml;c&uuml;yle elde edilir. Proof-of-Stake&rsquo;te ise kat&#305;l&#305;mc&#305;lar, kilitledikleri <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Kripto para nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">kripto para<\/span> miktar&#305;na g&ouml;re se&ccedil;ilir. &#304;lki donan&#305;m ve enerji gerektirir, ikincisi ise yat&#305;r&#305;lan sermayeye dayan&#305;r.<\/p>\n<p>&#304;ki mekanizma aras&#305;ndaki en bilinen &ouml;rnek <span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Ethereum (ETH) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Ethereum<\/span>&rsquo;dur. Ethereum, uzun s&uuml;re Proof-of-Work kulland&#305;ktan sonra The Merge ad&#305; verilen ge&ccedil;i&#351;le Proof-of-Stake&rsquo;e ta&#351;&#305;nm&#305;&#351;t&#305;r. <a href=\"https:\/\/ethereum.org\/roadmap\/merge\/\">Ethereum&rsquo;un ge&ccedil;i&#351; s&uuml;reci<\/a>, bu de&#287;i&#351;imin 15 Eyl&uuml;l 2022&rsquo;de tamamland&#305;&#287;&#305;n&#305; ve enerji t&uuml;ketimini yakla&#351;&#305;k y&uuml;zde 99,95 azaltt&#305;&#287;&#305;n&#305; belirtir. Bitcoin ise hala Proof-of-Work kullan&#305;r.<\/p>\n<p>G&uuml;venlik a&ccedil;&#305;s&#305;ndan da yakla&#351;&#305;mlar&#305; farkl&#305;d&#305;r. <a href=\"https:\/\/arxiv.org\/abs\/2401.14527\">Akademik bir inceleme<\/a>, en g&uuml;&ccedil;l&uuml; resmi g&uuml;venlik garantilerini Proof-of-Work&rsquo;&uuml;n en uzun zincir kural&#305;n&#305;n sundu&#287;unu, Proof-of-Stake&rsquo;in ise enerji verimlili&#287;inde &ouml;ne &ccedil;&#305;kt&#305;&#287;&#305;n&#305; ortaya koyar. &#304;ki model aras&#305;ndaki se&ccedil;im, g&uuml;venlik ile verimlilik aras&#305;nda bir denge meselesidir.<\/p>\n<h2><strong>Proof of Work neden &ccedil;ok enerji harcar?<\/strong><\/h2>\n<p>Proof-of-Work, g&uuml;venli&#287;ini do&#287;rudan harcanan enerjiye dayand&#305;rd&#305;&#287;&#305; i&ccedil;in y&uuml;ksek elektrik t&uuml;ketir. Madenciler do&#287;ru hash&rsquo;i bulmak i&ccedil;in aral&#305;ks&#305;z hesaplama yapar ve bu i&#351;lem b&uuml;y&uuml;k miktarda enerji gerektirir. Harcanan enerji, a&#287;&#305; sald&#305;r&#305;lara kar&#351;&#305; pahal&#305; bir hedef h&acirc;line getirir. Ele&#351;tiriler de &ccedil;o&#287;unlukla bu t&uuml;ketim &uuml;zerinedir.<\/p>\n<p>Bu enerji tart&#305;&#351;mas&#305;, kripto d&uuml;nyas&#305;n&#305;n en &ccedil;ok konu&#351;ulan konular&#305;ndan biridir. <a href=\"https:\/\/ethereum.org\/energy-consumption\/\">Enerji t&uuml;ketimi verileri<\/a>, Ethereum&rsquo;un Proof-of-Stake&rsquo;e ge&ccedil;i&#351;le enerji kullan&#305;m&#305;n&#305; neredeyse tamamen d&uuml;&#351;&uuml;rd&uuml;&#287;&uuml;n&uuml; g&ouml;sterir. Ayn&#305; kaynak, tart&#305;&#351;man&#305;n yaln&#305;zca t&uuml;ketilen miktarla de&#287;il enerjinin kayna&#287;&#305;yla da ilgili oldu&#287;unu vurgular.<\/p>\n<p>Savunucular ise farkl&#305; bir noktaya i&#351;aret eder. Enerjinin yenilenebilir kaynaklardan gelmesi durumunda karbon ayak izinin &ouml;nemli &ouml;l&ccedil;&uuml;de azald&#305;&#287;&#305;n&#305; belirtir. Bu nedenle tart&#305;&#351;ma, enerji miktar&#305; kadar enerjinin nereden geldi&#287;i &uuml;zerinde de d&ouml;ner.<\/p>\n<h2><strong>Hangi kripto paralar Proof of Work kullan&#305;r?<\/strong><\/h2>\n<p>Proof-of-Work, kripto paralar&#305;n &ouml;nemli bir b&ouml;l&uuml;m&uuml;nde hala aktif olarak kullan&#305;l&#305;r. En bilinen &ouml;rnek, mekanizmay&#305; ilk uygulayan a&#287; olan Bitcoin&rsquo;dir. Bitcoin&rsquo;in yan&#305;nda ba&#351;ka bir&ccedil;ok a&#287; da bu y&ouml;ntemi tercih eder.<\/p>\n<p>Proof-of-Work kullanan baz&#305; bilinen kripto paralar &#351;unlard&#305;r:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Bitcoin (BTC):<\/strong> SHA-256 algoritmas&#305;n&#305; kullan&#305;r ve mekanizman&#305;n &ouml;nc&uuml;s&uuml;d&uuml;r.<\/li>\n<li><strong><span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Litecoin (LTC) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Litecoin<\/span> (LTC):<\/strong> Scrypt algoritmas&#305;na dayan&#305;r.<\/li>\n<li><strong><span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Dogecoin nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Dogecoin<\/span> (<span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Dogecoin (DOGE) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">DOGE<\/span>):<\/strong> Litecoin ile birlikte madencilik yap&#305;labilen Scrypt tabanl&#305; bir a&#287;d&#305;r.<\/li>\n<li><strong>Monero (XMR):<\/strong> &#304;&#351;lemci dostu ve &ouml;zel donan&#305;ma diren&ccedil;li RandomX algoritmas&#305;n&#305; kullan&#305;r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Buna kar&#351;&#305;l&#305;k bir&ccedil;ok yeni a&#287;, enerji verimlili&#287;i i&ccedil;in Proof-of-Stake veya ba&#351;ka mekanizmalar&#305; se&ccedil;mi&#351;tir. <strong><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/fiyat\/ethereum\">Ethereum<\/a><\/strong>&lsquo;un 2022&rsquo;deki ge&ccedil;i&#351;i bu e&#287;ilimin en belirgin &ouml;rne&#287;idir. Yine de Proof-of-Work, en uzun s&uuml;redir s&#305;nanm&#305;&#351; ve en k&ouml;kl&uuml; mekanizma olma &ouml;zelli&#287;ini korur.<\/p>\n<h2><strong>S&#305;k&ccedil;a Sorulan Sorular<\/strong><\/h2>\n<h3><strong>Proof of Work k&#305;saca nedir? <\/strong><\/h3>\n<p>Proof of Work, bir blokzincir a&#287;&#305;nda i&#351;lemleri do&#287;rulayan ve yeni bloklar&#305; ekleyen konsens&uuml;s mekanizmas&#305;d&#305;r. Madenciler bunun i&ccedil;in zor bir matematik problemini &ccedil;&ouml;zmek &uuml;zere yar&#305;&#351;&#305;r. &Ccedil;&ouml;z&uuml;m&uuml; bulan blok ekler ve &ouml;d&uuml;l kazan&#305;r.<\/p>\n<h3><strong>Bitcoin Proof of Work mu kullan&#305;r?<\/strong><\/h3>\n<p>Evet. Bitcoin, Proof of Work mekanizmas&#305;n&#305; kullanan ilk ve en b&uuml;y&uuml;k a&#287;d&#305;r. &#304;&#351;lemleri SHA-256 algoritmas&#305;na dayal&#305; madencilikle do&#287;rular.<\/p>\n<h3><strong>Ethereum hala Proof of Work mu kullan&#305;r?<\/strong><\/h3>\n<p>Hay&#305;r. Ethereum, 15 Eyl&uuml;l 2022&rsquo;de The Merge adl&#305; ge&ccedil;i&#351;le Proof-of-Stake mekanizmas&#305;na ta&#351;&#305;nm&#305;&#351;t&#305;r. Bu ge&ccedil;i&#351;, a&#287;&#305;n enerji t&uuml;ketimini neredeyse tamamen azaltm&#305;&#351;t&#305;r.<\/p>\n<h3><strong>Proof of Work ile Proof of Stake aras&#305;ndaki fark nedir?<\/strong><\/h3>\n<p>Proof of Work&rsquo;te blok ekleme hakk&#305; hesaplama g&uuml;c&uuml;yle kazan&#305;l&#305;r. Proof of Stake&rsquo;te ise bu hak, kilitlenen kripto para miktar&#305;na g&ouml;re da&#287;&#305;t&#305;l&#305;r. &#304;lki enerji, ikincisi sermaye gerektirir.<\/p>\n<h3><strong>Proof of Work neden bu kadar enerji harcar?<\/strong><\/h3>\n<p>Proof of Work g&uuml;venli&#287;ini harcanan hesaplama g&uuml;c&uuml;ne dayand&#305;r&#305;r. Madenciler do&#287;ru sonucu bulmak i&ccedil;in s&uuml;rekli i&#351;lem yapt&#305;&#287;&#305; i&ccedil;in y&uuml;ksek elektrik t&uuml;ketilir. Bu t&uuml;ketim, a&#287;&#305; sald&#305;r&#305;lara kar&#351;&#305; pahal&#305; bir hedef haline getirir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Proof of Work, blokzincir a&#287;lar&#305;nda i&#351;lemlerin do&#287;rulanmas&#305;n&#305; ve yeni bloklar&#305;n eklenmesini sa&#287;layan bir konsens&uuml;s mekanizmas&#305;d&#305;r. Madenciler, karma&#351;&#305;k bir matematik problemini ilk &ccedil;&ouml;zmek i&ccedil;in yar&#305;&#351;&#305;r. &Ccedil;&ouml;z&uuml;m&uuml; bulan, yeni blo&#287;u ekler ve &ouml;d&uuml;l kazan&#305;r. Bu y&ouml;ntem a&#287;&#305; sald&#305;r&#305;lara kar&#351;&#305; korur ve &ccedil;ift harcamay&#305; engeller. Bitcoin bug&uuml;n hala bu mekanizmay&#305; kullan&#305;r. Proof of Work, kripto paralar&#305;n temelindeki en [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25910,"menu_order":0,"template":"","meta":{"footnotes":""},"glossary-categories":[],"glossary-tags":[],"glossary-languages":[],"class_list":["post-25909","glossary","type-glossary","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"post_title":"Proof of Work (PoW) nedir?","post_content":"Proof of Work, blokzincir a\u011flar\u0131nda i\u015flemlerin do\u011frulanmas\u0131n\u0131 ve yeni bloklar\u0131n eklenmesini sa\u011flayan bir konsens\u00fcs mekanizmas\u0131d\u0131r. Madenciler, karma\u015f\u0131k bir matematik problemini ilk \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in yar\u0131\u015f\u0131r. \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc bulan, yeni blo\u011fu ekler ve \u00f6d\u00fcl kazan\u0131r. Bu y\u00f6ntem a\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 korur ve \u00e7ift harcamay\u0131 engeller. Bitcoin bug\u00fcn hala bu mekanizmay\u0131 kullan\u0131r.\r\n\r\nProof of Work, kripto paralar\u0131n temelindeki en eski ve en bilinen konsens\u00fcs mekanizmas\u0131d\u0131r. T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye i\u015f ispat\u0131 olarak \u00e7evrilir ve bir a\u011f\u0131n merkezi bir otorite olmadan nas\u0131l anla\u015fmaya vard\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Bitcoin'i ortaya \u00e7\u0131karan teknik belge de g\u00fcvenli\u011fini bu y\u00f6nteme dayand\u0131r\u0131r.\r\n\r\nBir blokzincir a\u011f\u0131nda binlerce kat\u0131l\u0131mc\u0131 bulunur. Bu kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n hangi i\u015flemlerin ge\u00e7erli oldu\u011fu konusunda anla\u015fmas\u0131 gerekir. Proof-of-Work bu anla\u015fmay\u0131, ger\u00e7ek bir hesaplama g\u00fcc\u00fc harcanmas\u0131n\u0131 \u015fart ko\u015farak sa\u011flar. Yani bir blo\u011fu eklemek i\u00e7in ciddi bir i\u015f yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir.\r\n\r\nBu mekanizmada madenciler, \u00e7\u00f6zmesi zor ama do\u011frulamas\u0131 kolay bir problemi \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u0130lk \u00e7\u00f6zen, yeni i\u015flemleri i\u00e7eren blo\u011fu zincire ekler ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00f6d\u00fcl al\u0131r. Harcanan bu hesaplama g\u00fcc\u00fc, a\u011f\u0131 sahte i\u015flemlere kar\u015f\u0131 pahal\u0131 bir hedef haline getirir. Bu sayede d\u00fcr\u00fcst davranmak, sald\u0131rmaktan \u00e7ok daha mant\u0131kl\u0131 olur.\r\n<h2><strong>Proof of Work nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?<\/strong><\/h2>\r\nProof-of-Work, madencilerin bir blo\u011fu eklemek i\u00e7in zor bir matematik problemini \u00e7\u00f6zmesine dayan\u0131r. Madenciler, blok verisini tekrar tekrar hash'leyerek belirli bir hedefin alt\u0131nda bir sonu\u00e7 arar. Do\u011fru sonucu ilk bulan madenci blo\u011fu ekler ve \u00f6d\u00fcl kazan\u0131r. Di\u011fer kat\u0131l\u0131mc\u0131lar bu sonucu saniyeler i\u00e7inde do\u011frular.\r\n\r\nS\u00fcrecin temel kavramlar\u0131 \u015f\u00f6yledir:\r\n<ul>\r\n \t<li><strong>Hash:<\/strong> Blok verisinden \u00fcretilen, sabit uzunlukta benzersiz bir \u00f6zettir.<\/li>\r\n \t<li><strong>Nonce:<\/strong> Madencinin s\u00fcrekli de\u011fi\u015ftirerek do\u011fru hash'i arad\u0131\u011f\u0131 say\u0131d\u0131r.<\/li>\r\n \t<li><strong>Zorluk (difficulty):<\/strong> Problemin ne kadar zor oldu\u011funu belirler ve a\u011f g\u00fcc\u00fcne g\u00f6re ayarlan\u0131r.<\/li>\r\n \t<li><strong>Blok \u00f6d\u00fcl\u00fc:<\/strong> Blo\u011fu ekleyen madencinin kazand\u0131\u011f\u0131 yeni kripto parad\u0131r.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nBitcoin'de zorluk, blok s\u00fcresini ortalama on dakikada tutacak bi\u00e7imde yakla\u015f\u0131k iki haftada bir yeniden ayarlan\u0131r. <a href=\"https:\/\/bitcoin.org\/bitcoin.pdf\">Bitcoin'in teknik belgesi<\/a> bu mekanizmay\u0131, hash'in belirli say\u0131da s\u0131f\u0131rla ba\u015flamas\u0131n\u0131 gerektiren bir aray\u0131\u015f olarak tan\u0131mlar. \u00c7\u00f6z\u00fcm bulunduktan sonra blo\u011fu de\u011fi\u015ftirmek, harcanan t\u00fcm i\u015fi yeniden yapmay\u0131 gerektirir.\r\n<h2><strong>Madencilik Proof of Work'te ne i\u015fe yarar?<\/strong><\/h2>\r\nMadencilik, Proof-of-Work a\u011flar\u0131nda hem yeni bloklar\u0131n eklenmesini hem de a\u011f\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flar. Madenciler hesaplama g\u00fc\u00e7lerini kullanarak i\u015flemleri do\u011frular ve bloklar\u0131 olu\u015fturur. Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda blok \u00f6d\u00fcl\u00fc ve i\u015flem \u00fccretleri kazan\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7, yeni kripto paralar\u0131n dola\u015f\u0131ma girmesinin de tek yoludur.\r\n\r\nA\u011fa kat\u0131lan toplam hesaplama g\u00fcc\u00fcne hashrate denir. Hashrate y\u00fckseldik\u00e7e a\u011f daha g\u00fcvenli h\u00e2le gelir, \u00e7\u00fcnk\u00fc sald\u0131rman\u0131n maliyeti de o oranda artar. Madencilik donan\u0131m\u0131 zamanla geli\u015fmi\u015ftir; s\u0131radan i\u015flemcilerden \u00f6zel \u00fcretim cihazlara kadar uzan\u0131r.\r\n\r\nMadenciler gelirlerini daha \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir k\u0131lmak i\u00e7in \u00e7o\u011fu zaman g\u00fc\u00e7lerini bir havuzda birle\u015ftirir. Bu havuzlar, bulunan \u00f6d\u00fcl\u00fc katk\u0131 oran\u0131na g\u00f6re payla\u015ft\u0131r\u0131r. B\u00f6ylece k\u00fc\u00e7\u00fck madenciler de s\u00fcrece kat\u0131labilir.\r\n<h2><strong>%51 sald\u0131r\u0131s\u0131 nedir ve PoW bunu nas\u0131l \u00f6nler?<\/strong><\/h2>\r\n%51 sald\u0131r\u0131s\u0131, bir taraf\u0131n a\u011fdaki hesaplama g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmesiyle ortaya \u00e7\u0131kar. Bu g\u00fcce ula\u015fan bir sald\u0131rgan, teorik olarak baz\u0131 i\u015flemleri geri \u00e7evirebilir veya \u00e7ift harcama yapabilir. Ancak b\u00f6yle bir g\u00fcce ula\u015fmak ve s\u00fcrd\u00fcrmek son derece pahal\u0131d\u0131r. Bu maliyet, sald\u0131r\u0131y\u0131 b\u00fcy\u00fck a\u011flarda \u00e7o\u011fu zaman anlams\u0131z k\u0131lar.\r\n\r\nProof-of-Work bu sald\u0131r\u0131y\u0131 ekonomik olarak cayd\u0131r\u0131r. Zinciri de\u011fi\u015ftirmek isteyen bir sald\u0131rgan\u0131n, hedef blo\u011fun ve sonras\u0131ndaki t\u00fcm bloklar\u0131n i\u015fini yeniden yapmas\u0131 gerekir. Ayn\u0131 anda d\u00fcr\u00fcst madencilerin h\u0131z\u0131n\u0131 da ge\u00e7mesi gerekir. <a href=\"https:\/\/csrc.nist.gov\/pubs\/ir\/8202\/final\">NIST blokzincir raporu<\/a>, zorluk ayar\u0131n\u0131n hi\u00e7bir taraf\u0131n blok \u00fcretimini tek ba\u015f\u0131na ele ge\u00e7irmesine izin vermedi\u011fini belirtir.\r\n\r\nHesaplama g\u00fcc\u00fc a\u011fa yay\u0131ld\u0131k\u00e7a sald\u0131r\u0131 daha da zorla\u015f\u0131r. Bu y\u00fczden geni\u015f ve da\u011f\u0131t\u0131k bir madenci a\u011f\u0131, g\u00fcvenli\u011fin en \u00f6nemli g\u00fcvencesidir.\r\n<h2><strong>Proof of Work ile Proof of Stake aras\u0131ndaki fark nedir?<\/strong><\/h2>\r\nTemel fark, blok ekleme hakk\u0131n\u0131n nas\u0131l kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Proof-of-Work'te bu hak, harcanan hesaplama g\u00fcc\u00fcyle elde edilir. Proof-of-Stake'te ise kat\u0131l\u0131mc\u0131lar, kilitledikleri kripto para miktar\u0131na g\u00f6re se\u00e7ilir. \u0130lki donan\u0131m ve enerji gerektirir, ikincisi ise yat\u0131r\u0131lan sermayeye dayan\u0131r.\r\n\r\n\u0130ki mekanizma aras\u0131ndaki en bilinen \u00f6rnek Ethereum'dur. Ethereum, uzun s\u00fcre Proof-of-Work kulland\u0131ktan sonra The Merge ad\u0131 verilen ge\u00e7i\u015fle Proof-of-Stake'e ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. <a href=\"https:\/\/ethereum.org\/roadmap\/merge\/\">Ethereum'un ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci<\/a>, bu de\u011fi\u015fimin 15 Eyl\u00fcl 2022'de tamamland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve enerji t\u00fcketimini yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 99,95 azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bitcoin ise hala Proof-of-Work kullan\u0131r.\r\n\r\nG\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan da yakla\u015f\u0131mlar\u0131 farkl\u0131d\u0131r. <a href=\"https:\/\/arxiv.org\/abs\/2401.14527\">Akademik bir inceleme<\/a>, en g\u00fc\u00e7l\u00fc resmi g\u00fcvenlik garantilerini Proof-of-Work'\u00fcn en uzun zincir kural\u0131n\u0131n sundu\u011funu, Proof-of-Stake'in ise enerji verimlili\u011finde \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyar. \u0130ki model aras\u0131ndaki se\u00e7im, g\u00fcvenlik ile verimlilik aras\u0131nda bir denge meselesidir.\r\n<h2><strong>Proof of Work neden \u00e7ok enerji harcar?<\/strong><\/h2>\r\nProof-of-Work, g\u00fcvenli\u011fini do\u011frudan harcanan enerjiye dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in y\u00fcksek elektrik t\u00fcketir. Madenciler do\u011fru hash'i bulmak i\u00e7in aral\u0131ks\u0131z hesaplama yapar ve bu i\u015flem b\u00fcy\u00fck miktarda enerji gerektirir. Harcanan enerji, a\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 pahal\u0131 bir hedef h\u00e2line getirir. Ele\u015ftiriler de \u00e7o\u011funlukla bu t\u00fcketim \u00fczerinedir.\r\n\r\nBu enerji tart\u0131\u015fmas\u0131, kripto d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en \u00e7ok konu\u015fulan konular\u0131ndan biridir. <a href=\"https:\/\/ethereum.org\/energy-consumption\/\">Enerji t\u00fcketimi verileri<\/a>, Ethereum'un Proof-of-Stake'e ge\u00e7i\u015fle enerji kullan\u0131m\u0131n\u0131 neredeyse tamamen d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6sterir. Ayn\u0131 kaynak, tart\u0131\u015fman\u0131n yaln\u0131zca t\u00fcketilen miktarla de\u011fil enerjinin kayna\u011f\u0131yla da ilgili oldu\u011funu vurgular.\r\n\r\nSavunucular ise farkl\u0131 bir noktaya i\u015faret eder. Enerjinin yenilenebilir kaynaklardan gelmesi durumunda karbon ayak izinin \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu nedenle tart\u0131\u015fma, enerji miktar\u0131 kadar enerjinin nereden geldi\u011fi \u00fczerinde de d\u00f6ner.\r\n<h2><strong>Hangi kripto paralar Proof of Work kullan\u0131r?<\/strong><\/h2>\r\nProof-of-Work, kripto paralar\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde hala aktif olarak kullan\u0131l\u0131r. En bilinen \u00f6rnek, mekanizmay\u0131 ilk uygulayan a\u011f olan Bitcoin'dir. Bitcoin'in yan\u0131nda ba\u015fka bir\u00e7ok a\u011f da bu y\u00f6ntemi tercih eder.\r\n\r\nProof-of-Work kullanan baz\u0131 bilinen kripto paralar \u015funlard\u0131r:\r\n<ul>\r\n \t<li><strong>Bitcoin (BTC):<\/strong> SHA-256 algoritmas\u0131n\u0131 kullan\u0131r ve mekanizman\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fcd\u00fcr.<\/li>\r\n \t<li><strong>Litecoin (LTC):<\/strong> Scrypt algoritmas\u0131na dayan\u0131r.<\/li>\r\n \t<li><strong>Dogecoin (DOGE):<\/strong> Litecoin ile birlikte madencilik yap\u0131labilen Scrypt tabanl\u0131 bir a\u011fd\u0131r.<\/li>\r\n \t<li><strong>Monero (XMR):<\/strong> \u0130\u015flemci dostu ve \u00f6zel donan\u0131ma diren\u00e7li RandomX algoritmas\u0131n\u0131 kullan\u0131r.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nBuna kar\u015f\u0131l\u0131k bir\u00e7ok yeni a\u011f, enerji verimlili\u011fi i\u00e7in Proof-of-Stake veya ba\u015fka mekanizmalar\u0131 se\u00e7mi\u015ftir. <strong><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/fiyat\/ethereum\">Ethereum<\/a><\/strong>'un 2022'deki ge\u00e7i\u015fi bu e\u011filimin en belirgin \u00f6rne\u011fidir. Yine de Proof-of-Work, en uzun s\u00fcredir s\u0131nanm\u0131\u015f ve en k\u00f6kl\u00fc mekanizma olma \u00f6zelli\u011fini korur.\r\n<h2><strong>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/strong><\/h2>\r\n<h3><strong>Proof of Work k\u0131saca nedir? <\/strong><\/h3>\r\nProof of Work, bir blokzincir a\u011f\u0131nda i\u015flemleri do\u011frulayan ve yeni bloklar\u0131 ekleyen konsens\u00fcs mekanizmas\u0131d\u0131r. Madenciler bunun i\u00e7in zor bir matematik problemini \u00e7\u00f6zmek \u00fczere yar\u0131\u015f\u0131r. \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc bulan blok ekler ve \u00f6d\u00fcl kazan\u0131r.\r\n<h3><strong>Bitcoin Proof of Work mu kullan\u0131r?<\/strong><\/h3>\r\nEvet. Bitcoin, Proof of Work mekanizmas\u0131n\u0131 kullanan ilk ve en b\u00fcy\u00fck a\u011fd\u0131r. \u0130\u015flemleri SHA-256 algoritmas\u0131na dayal\u0131 madencilikle do\u011frular.\r\n<h3><strong>Ethereum hala Proof of Work mu kullan\u0131r?<\/strong><\/h3>\r\nHay\u0131r. Ethereum, 15 Eyl\u00fcl 2022'de The Merge adl\u0131 ge\u00e7i\u015fle Proof-of-Stake mekanizmas\u0131na ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ge\u00e7i\u015f, a\u011f\u0131n enerji t\u00fcketimini neredeyse tamamen azaltm\u0131\u015ft\u0131r.\r\n<h3><strong>Proof of Work ile Proof of Stake aras\u0131ndaki fark nedir?<\/strong><\/h3>\r\nProof of Work'te blok ekleme hakk\u0131 hesaplama g\u00fcc\u00fcyle kazan\u0131l\u0131r. Proof of Stake'te ise bu hak, kilitlenen kripto para miktar\u0131na g\u00f6re da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r. \u0130lki enerji, ikincisi sermaye gerektirir.\r\n<h3><strong>Proof of Work neden bu kadar enerji harcar?<\/strong><\/h3>\r\nProof of Work g\u00fcvenli\u011fini harcanan hesaplama g\u00fcc\u00fcne dayand\u0131r\u0131r. Madenciler do\u011fru sonucu bulmak i\u00e7in s\u00fcrekli i\u015flem yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in y\u00fcksek elektrik t\u00fcketilir. Bu t\u00fcketim, a\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 pahal\u0131 bir hedef haline getirir.","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/25909","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/glossary"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/25909\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25913,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/25909\/revisions\/25913"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25910"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25909"}],"wp:term":[{"taxonomy":"glossary-categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-categories?post=25909"},{"taxonomy":"glossary-tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-tags?post=25909"},{"taxonomy":"glossary-languages","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-languages?post=25909"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}