{"id":25800,"date":"2026-06-17T15:31:12","date_gmt":"2026-06-17T12:31:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&p=25800"},"modified":"2026-06-17T15:31:12","modified_gmt":"2026-06-17T12:31:12","slug":"orca-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/orca-nedir\/","title":{"rendered":"Orca (ORCA) nedir?"},"content":{"rendered":"

Orca, Solana<\/span> ağı üzerinde çalışan bir merkeziyetsiz borsa<\/span> (DEX) ve otomatik piyasa yapıcıdır (AMM). Platformun kripto parası ORCA olarak bilinir. Proje, Whirlpools adlı yoğunlaştırılmış likidite<\/span> sistemiyle öne çıkar.<\/span><\/p>\n

Orca, DeFi’ı (Merkeziyetsiz finans) yalnızca deneyimli kullanıcılar için değil, herkes için anlaşılır kılmayı hedefler. Kurucular düşük işlem<\/span> ücretleri ve hız gibi avantajlardan dolayı altyapı olarak Solana tercih etmişlerdir. <\/span><\/p>\n

Orca ne zaman ve kim tarafından kuruldu?<\/strong><\/h2>\n

Orca Şubat 2021’de Grace “Ori” Kwan ve Yutaro Mori tarafından kurulmuştur. Solana ağında çıkan ilk uygulamalar arasında yer almıştır. Proje başlangıçta Solana Foundation hibesiyle desteklenmiştir. ORCA token<\/span> ise altı ay sonra Ağustos 2021’de tanıtılmıştır.<\/span><\/p>\n

Orca nasıl çalışır?<\/strong><\/h2>\n

Orca, geleneksel emir defteri yerine likidite havuzlarını kullanır. Yani emirlerin tamamlanması için alıcı ve satıcının direkt olarak eşleşmesi beklenmez. Bunun yerine kullanıcı, akıllı sözleşmelerle yönetilen bir token havuzuna karşı işlem yapar. Böylece ikinci uygun bir kişi beklenmediği için işlemlerin eşleşmesi hızlandırılmış olur.<\/span><\/p>\n

Havuzlardaki token’ları likidite sağlayıcılar yatırır. Bir kullanıcı takas yaptığında küçük bir işlem ücreti öder. Bu ücretin büyük bölümü, havuza varlık ekleyen likidite sağlayıcılara dağıtılır.<\/span><\/p>\n

Bu sistem otomatik piyasa yapıcı<\/span> modeli olarak bilinir. Fiyatlar, havuzdaki iki token’ın oranına göre matematiksel bir formülle belirlenir. Alım ve satım baskısı arttıkça oran ve dolayısıyla fiyat değişir. <\/span><\/p>\n

Orca altyapısı ve teknik özellikleri<\/strong><\/h2>\n

Orca’nın en bilinen özelliği Whirlpools adlı yoğunlaştırılmış likidite (concentrated liquidity) sistemidir. Klasik havuzlarda likidite sağlayıcılar sermayelerini sıfırdan sonsuza kadar tüm fiyat aralığına yayar. Whirlpools ise sermayeyi belirli bir aralığa odaklar. Bu yaklaşım sermaye verimliliğini arttırmayı amaçlar.<\/span><\/p>\n

Whirlpools’ta işlem ücretleri havuz türüne göre dört kademeye ayrılır:<\/span><\/p>\n