{"id":2448,"date":"2020-09-09T12:12:21","date_gmt":"2020-09-09T09:12:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&#038;p=2448"},"modified":"2026-05-15T09:20:30","modified_gmt":"2026-05-15T06:20:30","slug":"public-key-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/public-key-nedir\/","title":{"rendered":"Public key nedir?"},"content":{"rendered":"<p>Genel anahtar (public key), kullan&#305;c&#305;n&#305;n hesab&#305;na <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Kripto para nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">kripto para<\/span> transfer edilebilmesini m&uuml;mk&uuml;n k&#305;lan bir t&uuml;r &#351;ifreleme kodudur. &Ouml;zel anahtar (<span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Private key nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">private key<\/span>) ile birlikte genel anahtar, kripto ekonomisinin g&uuml;venli&#287;ini sa&#287;lamak i&ccedil;in gerekli ara&ccedil;lard&#305;r.<\/p>\n<p><iframe title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/ISDRJ1aw1pE\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>Bir kullan&#305;c&#305; <span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Bitcoin (BTC) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Bitcoin<\/span> ya da <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Altcoin nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">altcoin<\/span>&rsquo;lerle ilk i&#351;lemini ba&#351;latt&#305;&#287;&#305;nda, benzersiz bir ortak anahtar ve &ouml;zel anahtar &ccedil;ifti olu&#351;turulur. Anahtarlar&#305;n her biri, kullan&#305;c&#305;n&#305;n varl&#305;klar&#305;n&#305; dijital ekosistemde g&uuml;vende tutmaya yard&#305;mc&#305; olan uzun bir alfan&uuml;merik karakter dizisidir.<\/p>\n<p>&Ouml;zel anahtar yaln&#305;zca kullan&#305;c&#305; taraf&#305;ndan bilinir ve kullan&#305;c&#305;n&#305;n dijital kimli&#287;i olarak i&#351;lev g&ouml;r&uuml;r. &Ouml;zel anahtar, kullan&#305;c&#305;ya hesab&#305;ndan ba&#351;ka bir <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: &#304;&#351;lem (transaction) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">i&#351;lem<\/span> yapmas&#305;, geri &ccedil;ekmesi, aktarmas&#305; veya ger&ccedil;ekle&#351;tirmesi i&ccedil;in yetki verir. Genel anahtar&#305; olu&#351;turmak i&ccedil;in &ouml;zel anahtara karma&#351;&#305;k bir algoritma uygulan&#305;r ve her iki anahtar da dijital bir c&uuml;zdanda saklan&#305;r.<\/p>\n<p>&Ouml;zel anahtar&#305;n imzas&#305; &ouml;zel anahtar&#305;n sahipli&#287;ini kan&#305;tlar. Ortak anahtar &ouml;zel anahtar kullan&#305;larak olu&#351;turuldu&#287;undan, dijital imzan&#305;n &ouml;zel anahtar&#305;ndan geldi&#287;ini kan&#305;tlamak i&ccedil;in kullan&#305;c&#305;n&#305;n ortak anahtar&#305; kullan&#305;l&#305;r. &#304;&#351;lem ge&ccedil;erli olarak do&#287;ruland&#305;ktan sonra, transfer edilecek tutar al&#305;c&#305;n&#305;n genel adresine g&ouml;nderilir.<\/p>\n<p>Genel adres, genel anahtar&#305;n karma bir s&uuml;r&uuml;m&uuml;d&uuml;r. Ortak anahtar son derece uzun bir say&#305; dizesinden olu&#351;tu&#287;undan, genel adresi olu&#351;turmak i&ccedil;in s&#305;k&#305;&#351;t&#305;r&#305;l&#305;r ve k&#305;salt&#305;l&#305;r. Ger&ccedil;ekte, &ouml;zel anahtar, genel adresi olu&#351;turan genel anahtar&#305; olu&#351;turur. &#304;ki ki&#351;i, bir kripto para transferi i&ccedil;in bir anla&#351;maya vard&#305;ktan sonra, genel adreslerini birbirlerine g&ouml;sterirler.<\/p>\n<p>Genel adres bir banka hesap numaras&#305; gibidir. G&ouml;nderenin paray&#305; al&#305;c&#305;ya g&ouml;nderebilmesi i&ccedil;in bu numaraya ihtiyac&#305; vard&#305;r. B&ouml;ylelikle al&#305;c&#305; daha sonra &ouml;zel anahtar&#305;yla g&ouml;nderilen kripto paray&#305; harcayabilir veya &ccedil;ekebilir.<\/p>\n<h2><strong>Public key nas&#305;l olu&#351;turulur?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Public key, private key&rsquo;den tek y&ouml;nl&uuml; matematiksel i&#351;lemle &uuml;retilir. Sonu&ccedil;tan ba&#351;lang&#305;ca geri d&ouml;nmek hesaplama a&ccedil;&#305;s&#305;ndan imkans&#305;zd&#305;r. Bu da sistemi g&uuml;venli k&#305;lan temel &ouml;zelliktir. Olu&#351;turma zinciri &#351;&ouml;yledir: Private key &rarr; Public key &rarr; C&uuml;zdan adresi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bitcoin ve <span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Ethereum (ETH) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Ethereum<\/span>, bu i&#351;lem i&ccedil;in Eliptik E&#287;ri Kriptografisi (Elliptic Curve <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Kriptografi (cryptography) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Cryptography<\/span>, ECC) kullan&#305;r. &Ouml;zelde ise secp256k1 adl&#305; e&#287;ri tercih edilir. <a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/private-key-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Private key<\/a>, bu e&#287;ri &uuml;zerindeki bir noktayla &ccedil;arp&#305;larak public key elde edilir. Matematikteki Ayr&#305;k Logaritma Problemi (Discrete Logarithm Problem) nedeniyle bu i&#351;lemin tersi, mevcut bilgisayarlar&#305;n g&uuml;c&uuml;yle &ccedil;&ouml;z&uuml;lemez.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sonu&ccedil; olarak private key&rsquo;iniz 256 bitlik b&uuml;y&uuml;k bir say&#305;d&#305;r. Public key ise secp256k1 e&#287;risi &uuml;zerinde bu say&#305;ya kar&#351;&#305;l&#305;k gelen bir noktad&#305;r.&nbsp;<\/span><\/p>\n<h2><strong>C&uuml;zdan adresi ile public key ayn&#305; &#351;ey mi?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Hay&#305;r, ayn&#305; &#351;ey de&#287;ildir. C&uuml;zdan adresi, public key&rsquo;in &ouml;zetlenmi&#351; ve k&#305;salt&#305;lm&#305;&#351; halidir. Public key uzun bir karakter dizisi oldu&#287;undan payla&#351;&#305;m&#305; kolayla&#351;t&#305;rmak i&ccedil;in &ouml;nce SHA256 + RIPEMD160 i&#351;lemleriyle hash&rsquo;lenir. Ard&#305;ndan Base58Check kodlamas&#305;ndan ge&ccedil;irilerek c&uuml;zdan adresine d&ouml;n&uuml;&#351;t&uuml;r&uuml;l&uuml;r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu s&uuml;re&ccedil; bir &ouml;rnek &uuml;zerinden daha iyi anla&#351;&#305;labilir. Public key y&uuml;z haneli bir telefon numaras&#305;, c&uuml;zdan adresi ise o numaran&#305;n k&#305;salt&#305;lm&#305;&#351; h&#305;z aramas&#305;d&#305;r. &#304;kisi ayn&#305; hedefe ula&#351;&#305;r; ancak format farkl&#305;d&#305;r.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bir di&#287;er &#351;ekilde MetaMask gibi c&uuml;zdan uygulamalar&#305;nda &ldquo;Receive&rdquo; (Al) butonuna bast&#305;&#287;&#305;n&#305;zda g&ouml;r&uuml;nen adres, asl&#305;nda public key&rsquo;inizin hash&rsquo;lenmi&#351; t&uuml;revidir. Birine bu adresi vermek, public key bilgisi payla&#351;makla e&#351;de&#287;erdir.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Public key&rsquo;i payla&#351;mak g&uuml;venli mi?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Evet, public key payla&#351;mak g&uuml;venlidir. Bunu yapabilmek, asimetrik &#351;ifrelemenin tasar&#305;m gere&#287;idir. Public key yaln&#305;zca iki &#351;ey i&ccedil;in kullan&#305;l&#305;r: kripto para g&ouml;nderilmesi ve dijital imzalar&#305;n do&#287;rulanmas&#305;. C&uuml;zdan&#305; kontrol etmek veya para harcamak i&ccedil;in private key gerekir; public key bu yetkiyi vermez.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ayn&#305; &#351;ekilde Public key &ccedil;al&#305;n&#305;rsa para kayb&#305; olmaz. Public key&rsquo;i bilen biri yaln&#305;zca para g&ouml;nderebilir ancak hesaba eri&#351;emez, i&#351;lem ba&#351;latamaz, para harcayamaz. Tehlike, her zaman private key ve seed phrase taraf&#305;ndad&#305;r.&nbsp;<\/span><\/p>\n<h2><strong>Public key ile private key fark&#305; nedir?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">&#304;ki anahtar ayn&#305; matematiksel k&ouml;kten gelse de g&ouml;revleri ve g&uuml;venlik gereksinimleri tamamen farkl&#305;d&#305;r. Payla&#351;&#305;m a&ccedil;&#305;s&#305;ndan public key serbest&ccedil;e herkesle payla&#351;&#305;labilirken private key asla payla&#351;&#305;lmamal&#305;d&#305;r. G&ouml;rev olarak public key transfer almak ve dijital imzalar&#305; do&#287;rulamak i&ccedil;in kullan&#305;l&#305;r. Private key ise i&#351;lem imzalamak ve c&uuml;zdan&#305; kontrol etmek i&ccedil;in gereklidir.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Benzerlik bak&#305;m&#305;ndan public key bir IBAN numaras&#305;na, private key ise banka &#351;ifresine ya da kasa anahtar&#305;na benzetilebilir. Kay&#305;p durumunda ise fark daha da belirginle&#351;ir. Public key&rsquo;i kaybeden biri, private key&rsquo;den her zaman yeniden &uuml;retebilir. Ancak private key kaybolursa c&uuml;zdandaki varl&#305;klara bir daha eri&#351;mek m&uuml;mk&uuml;n olmaz.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Kripto para transferi nas&#305;l ger&ccedil;ekle&#351;ir?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bir kripto para transferinde public key ve private key birbirini tamamlayan roller &uuml;stlenir. Asimetrik &#351;ifreleme sayesinde bu s&uuml;re&ccedil;, merkezi bir otoriteye ihtiya&ccedil; duymadan &ccedil;al&#305;&#351;&#305;r ve a&#287;daki herkes i&#351;lemi do&#287;rulayabilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">&#304;&#351;lemin ad&#305;mlar&#305; &#351;&ouml;yle &ouml;zetlenebilir:<\/span><\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>G&ouml;nderici i&#351;lemi haz&#305;rlar: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Al&#305;c&#305;n&#305;n c&uuml;zdan adresini ve miktar&#305; belirler.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Private key ile imzalama: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">G&ouml;nderici, kendi private key&rsquo;ini kullanarak i&#351;lemi dijital olarak imzalar. Bu imza, private key&rsquo;in i&ccedil;eri&#287;ini a&ccedil;&#305;klamadan sahipli&#287;i kan&#305;tlar.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>A&#287;a yay&#305;n:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> &#304;mzalanan i&#351;lem <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Blokzincir (blockchain) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">blokzincir<\/span> a&#287;&#305;na iletilir.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Public key ile do&#287;rulama: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">A&#287;daki d&uuml;&#287;&uuml;mler (node&rsquo;lar), g&ouml;ndericinin public key&rsquo;ini kullanarak imzan&#305;n do&#287;rulu&#287;unu denetler.&nbsp;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Onay ve kay&#305;t: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Do&#287;rulama ba&#351;ar&#305;l&#305; olursa i&#351;lem blok denilen yap&#305;ya eklenir ve kal&#305;c&#305; hale gelir.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<h2><strong>Public key nerede g&ouml;r&uuml;n&uuml;r?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">G&uuml;nl&uuml;k kullan&#305;mda public key&rsquo;e do&#287;rudan de&#287;il, ondan t&uuml;retilen c&uuml;zdan adresi &uuml;zerinden ula&#351;&#305;l&#305;r. &Ccedil;o&#287;u c&uuml;zdan uygulamas&#305; bu s&uuml;reci otomatik y&ouml;netir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">MetaMask gibi web c&uuml;zdanlar&#305;nda hesap ad&#305;na t&#305;klad&#305;&#287;&#305;n&#305;zda kopyalad&#305;&#287;&#305;n&#305;z uzun karakter dizisi, public key&rsquo;inizin hash&rsquo;lenmi&#351; halidir. Donan&#305;m c&uuml;zdan&#305; kullananlar i&ccedil;in de ayn&#305; durum ge&ccedil;erlidir. Cihaz ekran&#305;nda veya y&ouml;netim aray&uuml;z&uuml;nde g&ouml;r&uuml;nen adres, public key&rsquo;in t&uuml;revi olan c&uuml;zdan adresidir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Baz&#305; geli&#351;mi&#351; c&uuml;zdan uygulamalar&#305; &ldquo;Extended Public Key&rdquo; (xPub) format&#305;n&#305; da g&ouml;sterir. Bu format, birden fazla c&uuml;zdan adresini tek bir public key&rsquo;den &uuml;retme imk&acirc;n&#305; tan&#305;r ve &ouml;zellikle donan&#305;m c&uuml;zdanlar&#305;nda izleme ama&ccedil;l&#305; kullan&#305;l&#305;r.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Genel anahtar (public key), kullan&#305;c&#305;n&#305;n hesab&#305;na kripto para transfer edilebilmesini m&uuml;mk&uuml;n k&#305;lan bir t&uuml;r &#351;ifreleme kodudur. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24321,"menu_order":0,"template":"","meta":{"footnotes":""},"glossary-categories":[],"glossary-tags":[],"glossary-languages":[],"class_list":["post-2448","glossary","type-glossary","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"post_title":"Public key nedir?","post_content":"Genel anahtar (public key), kullan\u0131c\u0131n\u0131n hesab\u0131na kripto para transfer edilebilmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan bir t\u00fcr \u015fifreleme kodudur. \u00d6zel anahtar (private key) ile birlikte genel anahtar, kripto ekonomisinin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in gerekli ara\u00e7lard\u0131r.\r\n\r\n<iframe title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/ISDRJ1aw1pE\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe>\r\n\r\nBir kullan\u0131c\u0131 Bitcoin ya da altcoin\u2019lerle ilk i\u015flemini ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131nda, benzersiz bir ortak anahtar ve \u00f6zel anahtar \u00e7ifti olu\u015fturulur. Anahtarlar\u0131n her biri, kullan\u0131c\u0131n\u0131n varl\u0131klar\u0131n\u0131 dijital ekosistemde g\u00fcvende tutmaya yard\u0131mc\u0131 olan uzun bir alfan\u00fcmerik karakter dizisidir.\r\n\r\n\u00d6zel anahtar yaln\u0131zca kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan bilinir ve kullan\u0131c\u0131n\u0131n dijital kimli\u011fi olarak i\u015flev g\u00f6r\u00fcr. \u00d6zel anahtar, kullan\u0131c\u0131ya hesab\u0131ndan ba\u015fka bir i\u015flem yapmas\u0131, geri \u00e7ekmesi, aktarmas\u0131 veya ger\u00e7ekle\u015ftirmesi i\u00e7in yetki verir. Genel anahtar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in \u00f6zel anahtara karma\u015f\u0131k bir algoritma uygulan\u0131r ve her iki anahtar da dijital bir c\u00fczdanda saklan\u0131r.\r\n\r\n\u00d6zel anahtar\u0131n imzas\u0131 \u00f6zel anahtar\u0131n sahipli\u011fini kan\u0131tlar. Ortak anahtar \u00f6zel anahtar kullan\u0131larak olu\u015fturuldu\u011fundan, dijital imzan\u0131n \u00f6zel anahtar\u0131ndan geldi\u011fini kan\u0131tlamak i\u00e7in kullan\u0131c\u0131n\u0131n ortak anahtar\u0131 kullan\u0131l\u0131r. \u0130\u015flem ge\u00e7erli olarak do\u011fruland\u0131ktan sonra, transfer edilecek tutar al\u0131c\u0131n\u0131n genel adresine g\u00f6nderilir.\r\n\r\nGenel adres, genel anahtar\u0131n karma bir s\u00fcr\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Ortak anahtar son derece uzun bir say\u0131 dizesinden olu\u015ftu\u011fundan, genel adresi olu\u015fturmak i\u00e7in s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r ve k\u0131salt\u0131l\u0131r. Ger\u00e7ekte, \u00f6zel anahtar, genel adresi olu\u015fturan genel anahtar\u0131 olu\u015fturur. \u0130ki ki\u015fi, bir kripto para transferi i\u00e7in bir anla\u015fmaya vard\u0131ktan sonra, genel adreslerini birbirlerine g\u00f6sterirler.\r\n\r\nGenel adres bir banka hesap numaras\u0131 gibidir. G\u00f6nderenin paray\u0131 al\u0131c\u0131ya g\u00f6nderebilmesi i\u00e7in bu numaraya ihtiyac\u0131 vard\u0131r. B\u00f6ylelikle al\u0131c\u0131 daha sonra \u00f6zel anahtar\u0131yla g\u00f6nderilen kripto paray\u0131 harcayabilir veya \u00e7ekebilir.\r\n<h2><strong>Public key nas\u0131l olu\u015fturulur?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Public key, private key'den tek y\u00f6nl\u00fc matematiksel i\u015flemle \u00fcretilir. Sonu\u00e7tan ba\u015flang\u0131ca geri d\u00f6nmek hesaplama a\u00e7\u0131s\u0131ndan imkans\u0131zd\u0131r. Bu da sistemi g\u00fcvenli k\u0131lan temel \u00f6zelliktir. Olu\u015fturma zinciri \u015f\u00f6yledir: Private key \u2192 Public key \u2192 C\u00fczdan adresi.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Bitcoin ve Ethereum, bu i\u015flem i\u00e7in Eliptik E\u011fri Kriptografisi (Elliptic Curve Cryptography, ECC) kullan\u0131r. \u00d6zelde ise secp256k1 adl\u0131 e\u011fri tercih edilir. <a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/private-key-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Private key<\/a>, bu e\u011fri \u00fczerindeki bir noktayla \u00e7arp\u0131larak public key elde edilir. Matematikteki Ayr\u0131k Logaritma Problemi (Discrete Logarithm Problem) nedeniyle bu i\u015flemin tersi, mevcut bilgisayarlar\u0131n g\u00fcc\u00fcyle \u00e7\u00f6z\u00fclemez.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Sonu\u00e7 olarak private key'iniz 256 bitlik b\u00fcy\u00fck bir say\u0131d\u0131r. Public key ise secp256k1 e\u011frisi \u00fczerinde bu say\u0131ya kar\u015f\u0131l\u0131k gelen bir noktad\u0131r.\u00a0<\/span>\r\n<h2><strong>C\u00fczdan adresi ile public key ayn\u0131 \u015fey mi?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Hay\u0131r, ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir. C\u00fczdan adresi, public key'in \u00f6zetlenmi\u015f ve k\u0131salt\u0131lm\u0131\u015f halidir. Public key uzun bir karakter dizisi oldu\u011fundan payla\u015f\u0131m\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u00f6nce SHA256 + RIPEMD160 i\u015flemleriyle hash'lenir. Ard\u0131ndan Base58Check kodlamas\u0131ndan ge\u00e7irilerek c\u00fczdan adresine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Bu s\u00fcre\u00e7 bir \u00f6rnek \u00fczerinden daha iyi anla\u015f\u0131labilir. Public key y\u00fcz haneli bir telefon numaras\u0131, c\u00fczdan adresi ise o numaran\u0131n k\u0131salt\u0131lm\u0131\u015f h\u0131z aramas\u0131d\u0131r. \u0130kisi ayn\u0131 hedefe ula\u015f\u0131r; ancak format farkl\u0131d\u0131r.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Bir di\u011fer \u015fekilde MetaMask gibi c\u00fczdan uygulamalar\u0131nda \"Receive\" (Al) butonuna bast\u0131\u011f\u0131n\u0131zda g\u00f6r\u00fcnen adres, asl\u0131nda public key'inizin hash'lenmi\u015f t\u00fcrevidir. Birine bu adresi vermek, public key bilgisi payla\u015fmakla e\u015fde\u011ferdir.<\/span>\r\n<h2><strong>Public key'i payla\u015fmak g\u00fcvenli mi?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Evet, public key payla\u015fmak g\u00fcvenlidir. Bunu yapabilmek, asimetrik \u015fifrelemenin tasar\u0131m gere\u011fidir. Public key yaln\u0131zca iki \u015fey i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r: kripto para g\u00f6nderilmesi ve dijital imzalar\u0131n do\u011frulanmas\u0131. C\u00fczdan\u0131 kontrol etmek veya para harcamak i\u00e7in private key gerekir; public key bu yetkiyi vermez.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Ayn\u0131 \u015fekilde Public key \u00e7al\u0131n\u0131rsa para kayb\u0131 olmaz. Public key'i bilen biri yaln\u0131zca para g\u00f6nderebilir ancak hesaba eri\u015femez, i\u015flem ba\u015flatamaz, para harcayamaz. Tehlike, her zaman private key ve seed phrase taraf\u0131ndad\u0131r.\u00a0<\/span>\r\n<h2><strong>Public key ile private key fark\u0131 nedir?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">\u0130ki anahtar ayn\u0131 matematiksel k\u00f6kten gelse de g\u00f6revleri ve g\u00fcvenlik gereksinimleri tamamen farkl\u0131d\u0131r. Payla\u015f\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan public key serbest\u00e7e herkesle payla\u015f\u0131labilirken private key asla payla\u015f\u0131lmamal\u0131d\u0131r. G\u00f6rev olarak public key transfer almak ve dijital imzalar\u0131 do\u011frulamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Private key ise i\u015flem imzalamak ve c\u00fczdan\u0131 kontrol etmek i\u00e7in gereklidir.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Benzerlik bak\u0131m\u0131ndan public key bir IBAN numaras\u0131na, private key ise banka \u015fifresine ya da kasa anahtar\u0131na benzetilebilir. Kay\u0131p durumunda ise fark daha da belirginle\u015fir. Public key'i kaybeden biri, private key'den her zaman yeniden \u00fcretebilir. Ancak private key kaybolursa c\u00fczdandaki varl\u0131klara bir daha eri\u015fmek m\u00fcmk\u00fcn olmaz.<\/span>\r\n<h2><strong>Kripto para transferi nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fir?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Bir kripto para transferinde public key ve private key birbirini tamamlayan roller \u00fcstlenir. Asimetrik \u015fifreleme sayesinde bu s\u00fcre\u00e7, merkezi bir otoriteye ihtiya\u00e7 duymadan \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve a\u011fdaki herkes i\u015flemi do\u011frulayabilir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">\u0130\u015flemin ad\u0131mlar\u0131 \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir:<\/span>\r\n<ol>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>G\u00f6nderici i\u015flemi haz\u0131rlar: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Al\u0131c\u0131n\u0131n c\u00fczdan adresini ve miktar\u0131 belirler.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Private key ile imzalama: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00f6nderici, kendi private key'ini kullanarak i\u015flemi dijital olarak imzalar. Bu imza, private key'in i\u00e7eri\u011fini a\u00e7\u0131klamadan sahipli\u011fi kan\u0131tlar.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>A\u011fa yay\u0131n:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u0130mzalanan i\u015flem blokzincir a\u011f\u0131na iletilir.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Public key ile do\u011frulama: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">A\u011fdaki d\u00fc\u011f\u00fcmler (node'lar), g\u00f6ndericinin public key'ini kullanarak imzan\u0131n do\u011frulu\u011funu denetler.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Onay ve kay\u0131t: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Do\u011frulama ba\u015far\u0131l\u0131 olursa i\u015flem blok denilen yap\u0131ya eklenir ve kal\u0131c\u0131 hale gelir.<\/span><\/li>\r\n<\/ol>\r\n<h2><strong>Public key nerede g\u00f6r\u00fcn\u00fcr?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">G\u00fcnl\u00fck kullan\u0131mda public key'e do\u011frudan de\u011fil, ondan t\u00fcretilen c\u00fczdan adresi \u00fczerinden ula\u015f\u0131l\u0131r. \u00c7o\u011fu c\u00fczdan uygulamas\u0131 bu s\u00fcreci otomatik y\u00f6netir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">MetaMask gibi web c\u00fczdanlar\u0131nda hesap ad\u0131na t\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda kopyalad\u0131\u011f\u0131n\u0131z uzun karakter dizisi, public key'inizin hash'lenmi\u015f halidir. Donan\u0131m c\u00fczdan\u0131 kullananlar i\u00e7in de ayn\u0131 durum ge\u00e7erlidir. Cihaz ekran\u0131nda veya y\u00f6netim aray\u00fcz\u00fcnde g\u00f6r\u00fcnen adres, public key'in t\u00fcrevi olan c\u00fczdan adresidir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Baz\u0131 geli\u015fmi\u015f c\u00fczdan uygulamalar\u0131 \"Extended Public Key\" (xPub) format\u0131n\u0131 da g\u00f6sterir. Bu format, birden fazla c\u00fczdan adresini tek bir public key'den \u00fcretme imk\u00e2n\u0131 tan\u0131r ve \u00f6zellikle donan\u0131m c\u00fczdanlar\u0131nda izleme ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131l\u0131r.<\/span>","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/2448","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/glossary"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/2448\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25595,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/2448\/revisions\/25595"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24321"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2448"}],"wp:term":[{"taxonomy":"glossary-categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-categories?post=2448"},{"taxonomy":"glossary-tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-tags?post=2448"},{"taxonomy":"glossary-languages","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-languages?post=2448"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}