{"id":2434,"date":"2020-09-09T12:23:48","date_gmt":"2020-09-09T09:23:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&#038;p=2434"},"modified":"2026-09-02T16:21:56","modified_gmt":"2026-09-02T13:21:56","slug":"likidite-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/likidite-nedir\/","title":{"rendered":"Likidite nedir?"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Likidite, kripto paralar gibi finansal &uuml;r&uuml;nlerin fiat (itibari) paraya &ccedil;evrilebilme kolayl&#305;&#287;&#305;n&#305; &ouml;l&ccedil;mek i&ccedil;in kullan&#305;lan bir kavramd&#305;r. Geleneksel piyasalarda da likidite kavram&#305;na yer verilir.<\/span><\/p>\n<p><iframe title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/CEhVkef4QzQ\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Kripto para nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Kripto para<\/span> piyasalar&#305;nda likidite ne kadar al&#305;c&#305; ve sat&#305;c&#305;n&#305;n oldu&#287;una ba&#287;l&#305;d&#305;r. &#304;&#351;lemlerin ne kadar kolay tamamlanabildi&#287;inden de etkilenir. B&ouml;ylece al&#305;m veya sat&#305;m yapmak isteyen kullan&#305;c&#305;lar o anki piyasa fiyat&#305;na yak&#305;n i&#351;lemler ger&ccedil;ekle&#351;tirebilirler. Genel &ccedil;er&ccedil;evede <span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Bitcoin (BTC) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Bitcoin<\/span> ve <span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Ethereum (ETH) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Ethereum<\/span> gibi piyasa de&#287;eri ve <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: &#304;&#351;lem (transaction) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">i&#351;lem<\/span> <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Kripto para i&#351;lem hacmi nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">hacmi<\/span> y&uuml;ksek olan kripto paralar&#305;n likiditesi de y&uuml;ksektir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Buradaki mant&#305;k olduk&ccedil;a basittir. Bir kripto para piyasas&#305;nda ne kadar &ccedil;ok al&#305;c&#305; ve sat&#305;c&#305; varsa onlar&#305; birbirleriyle e&#351;le&#351;tirmek de o kadar kolay olacakt&#305;r. Emirlerin e&#351;le&#351;mesinin kolayl&#305;&#287;&#305; da i&#351;lemlerin kolay sonu&ccedil;land&#305;r&#305;lmas&#305;na yard&#305;mc&#305; olur.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/span><\/p>\n<h2><strong>Kripto piyasas&#305;nda likidite nas&#305;l i&#351;ler?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kripto piyasas&#305;nda likiditeyi merkezi borsalarda emir defteri, merkeziyetsiz borsalarda ise likidite havuzlar&#305; sa&#287;lar. Emir defterinde al&#305;m (bid) ve sat&#305;m (ask) emirleri e&#351;le&#351;ir. Bu emirler aras&#305;ndaki fark spread olarak adland&#305;r&#305;l&#305;r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Merkezi borsalarda (CEX) likiditeyi emir defteri sa&#287;lar. Al&#305;c&#305;lar bid, sat&#305;c&#305;lar ise ask fiyat&#305; &uuml;zerinden emir girer. Bu emirler e&#351;le&#351;ti&#287;inde i&#351;lem ger&ccedil;ekle&#351;ir. Emir defterinin farkl&#305; fiyat seviyelerindeki emir yo&#287;unlu&#287;una piyasa derinli&#287;i denir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Piyasa derinli&#287;i artt&#305;k&ccedil;a b&uuml;y&uuml;k emirler bile fiyat&#305; &ccedil;ok az etkiler. S&#305;&#287; bir emir defterinde ise orta b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kteki bir emir dahi fiyat&#305; s&#305;&ccedil;ratabilir. BTC\/<span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Tether (USDT) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">USDT<\/span> gibi y&uuml;ksek hacimli i&#351;lem &ccedil;iftlerinde derinlik genellikle g&uuml;&ccedil;l&uuml;d&uuml;r.&nbsp;<\/span><\/p>\n<h2><strong>D&uuml;&#351;&uuml;k likidite&nbsp;<\/strong><\/h2>\n<p><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/market-cap-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Piyasa de&#287;eri<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> ve i&#351;lem hacmi y&uuml;ksek olmayan kripto paralar&#305;n d&uuml;&#351;&uuml;k likiditesi oldu&#287;u s&ouml;ylenir. Bu kripto paralarda y&uuml;ksek fiyat dalgalanmalar&#305; g&ouml;r&uuml;lebilir. Bunun sebebi ise &ccedil;ok fazla al&#305;m sat&#305;m yapan olmad&#305;&#287;&#305; i&ccedil;in en ufak bir i&#351;lemin fiyata &ccedil;ok daha fazla etki edebilecek olmas&#305;d&#305;r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">&Ouml;rne&#287;in g&uuml;nl&uuml;k 20.000 dolarl&#305;k i&#351;lem hacmi olan bir kripto paran&#305;n kullan&#305;c&#305;s&#305; 5.000 dolar de&#287;erinde varl&#305;k sat&#305;&#351;&#305; ger&ccedil;ekle&#351;tirmek isterse fiyat bundan y&uuml;ksek likidite olan piyasalara g&ouml;re &ccedil;ok daha fazla etkilenir. Bu da fiyatta d&uuml;&#351;&uuml;&#351;e sebep olur.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/span><\/p>\n<h2><strong>Y&uuml;ksek likidite&nbsp;<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">&#304;&#351;lem hacmi ve piyasa de&#287;eri y&uuml;ksek olan kripto paralar y&uuml;ksek likiditeye sahiptir. Bir ba&#351;ka deyi&#351;le o kripto parada aktif olarak al&#305;m sat&#305;m yap&#305;l&#305;yordur. Bu emir defterinin derinli&#287;inden de g&ouml;zlemlenebilir. Emirler h&#305;zl&#305;ca a&ccedil;&#305;l&#305;p kapat&#305;labildi&#287;i i&ccedil;in varl&#305;&#287;&#305;n piyasa fiyat&#305;na yak&#305;n i&#351;lem yapabilmek de d&uuml;&#351;&uuml;k likiditeli piyasalara g&ouml;re daha m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">D&uuml;&#351;&uuml;k likiditesi olan varl&#305;klar&#305;n aksine 5.000 dolarl&#305;k bir sat&#305;&#351; fiyat&#305; o kadar ciddi etkilemeyebilir. Genelde y&uuml;ksek likiditesi olan kripto paralar&#305;n fiyatlar&#305;n&#305; balinalar&#305;n i&#351;lemleri etkiler.&nbsp;<\/span><\/p>\n<h2><strong>Kripto paralarda likiditenin &ouml;nemi<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kripto paralarda likiditenin &ouml;nemi &uuml;&ccedil; ana ba&#351;l&#305;k alt&#305;nda &ouml;zetlenebilir.&nbsp;&nbsp;<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Kolay ve h&#305;zl&#305; al&#305;m sat&#305;m:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Likiditenin y&uuml;ksek oldu&#287;u varl&#305;klarda i&#351;lemler h&#305;zl&#305;ca kapat&#305;labilir. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; emirlerin e&#351;le&#351;tirilebilmesi i&ccedil;in piyasada yeterli al&#305;c&#305; ve sat&#305;c&#305; bulunur. Ayn&#305; zamanda i&#351;lemin h&#305;zl&#305; ger&ccedil;ekle&#351;tirilebilmesi sayesinde varl&#305;&#287;&#305;n o anki fiyat&#305;na yak&#305;n i&#351;lemler ger&ccedil;ekle&#351;tirilebilir.&nbsp;&nbsp;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b><span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Volatilite nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Volatilite<\/span>: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Y&uuml;ksek likiditenin olmas&#305; i&#351;lem hacminin de y&uuml;ksek oldu&#287;u anlam&#305;na gelir. &#304;&#351;lem hacminin y&uuml;ksek oldu&#287;u piyasalarda daha az volatilite g&ouml;r&uuml;l&uuml;r. Yani kripto para al&#305;m sat&#305;mlardan y&uuml;ksek volatiliteli piyasalarda oldu&#287;u kadar &ccedil;ok etkilenmez.&nbsp;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Spread&rsquo;ler:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Spread kavram&#305; bid (al&#305;&#351;) ve ask (sat&#305;&#351;) aras&#305;ndaki farkla hesaplan&#305;r. En y&uuml;ksek al&#305;&#351; fiyat&#305;yla en d&uuml;&#351;&uuml;k sat&#305;&#351; fiyat&#305; aras&#305;ndaki fark bid-ask spread&rsquo;ini g&ouml;sterir. Likidite y&uuml;ksek oldu&#287;unda spread daha dard&#305;r. B&ouml;ylece al&#305;&#351; ve sat&#305;&#351; aras&#305;ndaki u&ccedil;urum daha azd&#305;r.&nbsp;<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h2><strong>Liq olmak ne demek?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">&#304;ngilizce ayr&#305;m&#305;na bak&#305;ld&#305;&#287;&#305;nda likiditasyon ve likidite anlam olarak biraz daha farkl&#305; yorumlanabilir. Likidite fiat paraya &ccedil;evrilebilme kolayl&#305;&#287;&#305;d&#305;r. Bir varl&#305;&#287;&#305;n emir defteri ne kadar derinse ve al&#305;c&#305;lar&#305;n ve sat&#305;c&#305;lar&#305;n say&#305;s&#305; birbirine ne kadar yak&#305;nsa likidite de o kadar iyi durumda demektir.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Likiditasyon ise fiyat&#305;n kullan&#305;c&#305;ya kar&#351;&#305; hareket etmesi olarak d&uuml;&#351;&uuml;n&uuml;lebilir. Genellikle vadeli i&#351;lem piyasalar&#305;nda g&ouml;zlemlenir ancak spot piyasalarda da kar&#351;&#305;la&#351;mak m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Likidite nas&#305;l &ouml;l&ccedil;&uuml;l&uuml;r?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Likiditeyi &ouml;l&ccedil;mek i&ccedil;in birka&ccedil; farkl&#305; g&ouml;sterge birlikte de&#287;erlendirilir. A&#351;a&#287;&#305;daki unsurlar en yayg&#305;n kullan&#305;lan &ouml;l&ccedil;&uuml;tlerdir:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>&#304;&#351;lem hacmi:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Belirli bir s&uuml;rede ger&ccedil;ekle&#351;en toplam al&#305;m sat&#305;m miktar&#305;d&#305;r.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Bid-ask spread: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Al&#305;&#351; ve sat&#305;&#351; fiyatlar&#305; aras&#305;ndaki farkt&#305;r; dar spread y&uuml;ksek likidite g&ouml;stergesidir.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Emir defteri derinli&#287;i: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Farkl&#305; fiyat seviyelerindeki emir yo&#287;unlu&#287;unu g&ouml;sterir.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Fiyat etkisi: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Belirli b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kteki bir emrin piyasa fiyat&#305;n&#305; ne kadar hareket ettirdi&#287;ini &ouml;l&ccedil;er.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Y&uuml;ksek i&#351;lem hacmi genellikle likiditenin bir g&ouml;stergesidir ancak tek ba&#351;&#305;na yeterli de&#287;ildir. Hacim y&uuml;ksek olsa bile emir defteri s&#305;&#287; olabilir ve b&uuml;y&uuml;k emirler yine de fiyat&#305; hareket ettirebilir. Bu y&uuml;zden i&#351;lem hacmi ile likidite ayn&#305; &#351;ey de&#287;ildir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Piyasa mikroyap&#305;s&#305; &uuml;zerine yap&#305;lan bir illikidite ara&#351;t&#305;rmas&#305;na g&ouml;re fiyat hareketi ile i&#351;lem hacmi aras&#305;ndaki oran, likiditeyi &ouml;l&ccedil;mek i&ccedil;in kullan&#305;labilir. Bu orana dayal&#305; &ouml;l&ccedil;&uuml;tler, likiditeyi tek bir say&#305;ya indirgemek i&ccedil;in geli&#351;tirilmi&#351;tir. Bu t&uuml;r &ouml;l&ccedil;&uuml;tler, bir varl&#305;&#287;&#305;n belirli bir i&#351;lem hacmi kar&#351;&#305;s&#305;nda fiyat&#305;n&#305;n ne kadar hareket etti&#287;ini g&ouml;sterir. Oran ne kadar d&uuml;&#351;&uuml;kse likidite o kadar y&uuml;ksek kabul edilir.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Likidite havuzu (Liquidity pool) nedir?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Likidite havuzu (Liquidity pool), merkeziyetsiz borsalarda emir defteri yerine kullan&#305;lan, kullan&#305;c&#305;lar&#305;n kripto varl&#305;klar&#305;n&#305; kilitleyerek olu&#351;turdu&#287;u bir fon havuzudur. Fiyatlar otomatik <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Piyasa yap&#305;c&#305;lar (maker) ve piyasa al&#305;c&#305;lar (taker) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">piyasa yap&#305;c&#305;<\/span> (AMM) ad&#305; verilen bir algoritma taraf&#305;ndan belirlenir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kullan&#305;c&#305;lar bir i&#351;lem &ccedil;iftindeki iki varl&#305;&#287;&#305; belirli bir oranda havuza yat&#305;rarak likidite sa&#287;lay&#305;c&#305;s&#305; (Liquidity provider) olur. LP&rsquo;ler kar&#351;&#305;l&#305;&#287;&#305;nda i&#351;lem &uuml;cretlerinden pay al&#305;r. Ge&ccedil;ici kay&#305;p ara&#351;t&#305;rmas&#305;na g&ouml;re LP&rsquo;ler bu gelirin kar&#351;&#305;l&#305;&#287;&#305;nda varl&#305;k fiyatlar&#305; havuz d&#305;&#351;&#305;ndaki piyasadan sapt&#305;&#287;&#305;nda ge&ccedil;ici kay&#305;p (Impermanent loss) riskiyle kar&#351;&#305;la&#351;abilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">AMM modeli merkezi bir emir defteri gerektirmez. Bunun yerine matematiksel bir form&uuml;l, havuzdaki varl&#305;k miktar&#305;na g&ouml;re fiyat&#305; otomatik olarak ayarlar. Bu sayede likidite hi&ccedil;bir zaman tamamen t&uuml;kenmez ancak fiyat, havuzdaki arz-talep dengesine g&ouml;re de&#287;i&#351;ebilir.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Likidite, bir finansal &uuml;r&uuml;n, gayrimenkul ya da menkul k&#305;ymetin nakde &ccedil;evrilebilme kolayl&#305;&#287;&#305;n&#305; &ouml;l&ccedil;mek i&ccedil;in kullan&#305;lan bir kavramd&#305;r.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24312,"menu_order":0,"template":"","meta":{"footnotes":""},"glossary-categories":[],"glossary-tags":[],"glossary-languages":[],"class_list":["post-2434","glossary","type-glossary","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"post_title":"Likidite nedir?","post_content":"<span style=\"font-weight: 400;\">Likidite, kripto paralar gibi finansal \u00fcr\u00fcnlerin fiat (itibari) paraya \u00e7evrilebilme kolayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in kullan\u0131lan bir kavramd\u0131r. Geleneksel piyasalarda da likidite kavram\u0131na yer verilir.<\/span>\r\n\r\n<iframe title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/CEhVkef4QzQ\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Kripto para piyasalar\u0131nda likidite ne kadar al\u0131c\u0131 ve sat\u0131c\u0131n\u0131n oldu\u011funa ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130\u015flemlerin ne kadar kolay tamamlanabildi\u011finden de etkilenir. B\u00f6ylece al\u0131m veya sat\u0131m yapmak isteyen kullan\u0131c\u0131lar o anki piyasa fiyat\u0131na yak\u0131n i\u015flemler ger\u00e7ekle\u015ftirebilirler. Genel \u00e7er\u00e7evede Bitcoin ve Ethereum gibi piyasa de\u011feri ve i\u015flem hacmi y\u00fcksek olan kripto paralar\u0131n likiditesi de y\u00fcksektir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Buradaki mant\u0131k olduk\u00e7a basittir. Bir kripto para piyasas\u0131nda ne kadar \u00e7ok al\u0131c\u0131 ve sat\u0131c\u0131 varsa onlar\u0131 birbirleriyle e\u015fle\u015ftirmek de o kadar kolay olacakt\u0131r. Emirlerin e\u015fle\u015fmesinin kolayl\u0131\u011f\u0131 da i\u015flemlerin kolay sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur.\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<h2><strong>Kripto piyasas\u0131nda likidite nas\u0131l i\u015fler?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Kripto piyasas\u0131nda likiditeyi merkezi borsalarda emir defteri, merkeziyetsiz borsalarda ise likidite havuzlar\u0131 sa\u011flar. Emir defterinde al\u0131m (bid) ve sat\u0131m (ask) emirleri e\u015fle\u015fir. Bu emirler aras\u0131ndaki fark spread olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Merkezi borsalarda (CEX) likiditeyi emir defteri sa\u011flar. Al\u0131c\u0131lar bid, sat\u0131c\u0131lar ise ask fiyat\u0131 \u00fczerinden emir girer. Bu emirler e\u015fle\u015fti\u011finde i\u015flem ger\u00e7ekle\u015fir. Emir defterinin farkl\u0131 fiyat seviyelerindeki emir yo\u011funlu\u011funa piyasa derinli\u011fi denir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Piyasa derinli\u011fi artt\u0131k\u00e7a b\u00fcy\u00fck emirler bile fiyat\u0131 \u00e7ok az etkiler. S\u0131\u011f bir emir defterinde ise orta b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki bir emir dahi fiyat\u0131 s\u0131\u00e7ratabilir. BTC\/USDT gibi y\u00fcksek hacimli i\u015flem \u00e7iftlerinde derinlik genellikle g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr.\u00a0<\/span>\r\n<h2><strong>D\u00fc\u015f\u00fck likidite\u00a0<\/strong><\/h2>\r\n<a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/market-cap-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Piyasa de\u011feri<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> ve i\u015flem hacmi y\u00fcksek olmayan kripto paralar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck likiditesi oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Bu kripto paralarda y\u00fcksek fiyat dalgalanmalar\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir. Bunun sebebi ise \u00e7ok fazla al\u0131m sat\u0131m yapan olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in en ufak bir i\u015flemin fiyata \u00e7ok daha fazla etki edebilecek olmas\u0131d\u0131r.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6rne\u011fin g\u00fcnl\u00fck 20.000 dolarl\u0131k i\u015flem hacmi olan bir kripto paran\u0131n kullan\u0131c\u0131s\u0131 5.000 dolar de\u011ferinde varl\u0131k sat\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek isterse fiyat bundan y\u00fcksek likidite olan piyasalara g\u00f6re \u00e7ok daha fazla etkilenir. Bu da fiyatta d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe sebep olur.\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<h2><strong>Y\u00fcksek likidite\u00a0<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">\u0130\u015flem hacmi ve piyasa de\u011feri y\u00fcksek olan kripto paralar y\u00fcksek likiditeye sahiptir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle o kripto parada aktif olarak al\u0131m sat\u0131m yap\u0131l\u0131yordur. Bu emir defterinin derinli\u011finden de g\u00f6zlemlenebilir. Emirler h\u0131zl\u0131ca a\u00e7\u0131l\u0131p kapat\u0131labildi\u011fi i\u00e7in varl\u0131\u011f\u0131n piyasa fiyat\u0131na yak\u0131n i\u015flem yapabilmek de d\u00fc\u015f\u00fck likiditeli piyasalara g\u00f6re daha m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">D\u00fc\u015f\u00fck likiditesi olan varl\u0131klar\u0131n aksine 5.000 dolarl\u0131k bir sat\u0131\u015f fiyat\u0131 o kadar ciddi etkilemeyebilir. Genelde y\u00fcksek likiditesi olan kripto paralar\u0131n fiyatlar\u0131n\u0131 balinalar\u0131n i\u015flemleri etkiler.\u00a0<\/span>\r\n<h2><strong>Kripto paralarda likiditenin \u00f6nemi<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Kripto paralarda likiditenin \u00f6nemi \u00fc\u00e7 ana ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda \u00f6zetlenebilir.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Kolay ve h\u0131zl\u0131 al\u0131m sat\u0131m:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Likiditenin y\u00fcksek oldu\u011fu varl\u0131klarda i\u015flemler h\u0131zl\u0131ca kapat\u0131labilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc emirlerin e\u015fle\u015ftirilebilmesi i\u00e7in piyasada yeterli al\u0131c\u0131 ve sat\u0131c\u0131 bulunur. Ayn\u0131 zamanda i\u015flemin h\u0131zl\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmesi sayesinde varl\u0131\u011f\u0131n o anki fiyat\u0131na yak\u0131n i\u015flemler ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Volatilite: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Y\u00fcksek likiditenin olmas\u0131 i\u015flem hacminin de y\u00fcksek oldu\u011fu anlam\u0131na gelir. \u0130\u015flem hacminin y\u00fcksek oldu\u011fu piyasalarda daha az volatilite g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Yani kripto para al\u0131m sat\u0131mlardan y\u00fcksek volatiliteli piyasalarda oldu\u011fu kadar \u00e7ok etkilenmez.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Spread\u2019ler:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Spread kavram\u0131 bid (al\u0131\u015f) ve ask (sat\u0131\u015f) aras\u0131ndaki farkla hesaplan\u0131r. En y\u00fcksek al\u0131\u015f fiyat\u0131yla en d\u00fc\u015f\u00fck sat\u0131\u015f fiyat\u0131 aras\u0131ndaki fark bid-ask spread\u2019ini g\u00f6sterir. Likidite y\u00fcksek oldu\u011funda spread daha dard\u0131r. B\u00f6ylece al\u0131\u015f ve sat\u0131\u015f aras\u0131ndaki u\u00e7urum daha azd\u0131r.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><strong>Liq olmak ne demek?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">\u0130ngilizce ayr\u0131m\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda likiditasyon ve likidite anlam olarak biraz daha farkl\u0131 yorumlanabilir. Likidite fiat paraya \u00e7evrilebilme kolayl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bir varl\u0131\u011f\u0131n emir defteri ne kadar derinse ve al\u0131c\u0131lar\u0131n ve sat\u0131c\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131 birbirine ne kadar yak\u0131nsa likidite de o kadar iyi durumda demektir.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Likiditasyon ise fiyat\u0131n kullan\u0131c\u0131ya kar\u015f\u0131 hareket etmesi olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Genellikle vadeli i\u015flem piyasalar\u0131nda g\u00f6zlemlenir ancak spot piyasalarda da kar\u015f\u0131la\u015fmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/span>\r\n<h2><strong>Likidite nas\u0131l \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Likiditeyi \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in birka\u00e7 farkl\u0131 g\u00f6sterge birlikte de\u011ferlendirilir. A\u015fa\u011f\u0131daki unsurlar en yayg\u0131n kullan\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fctlerdir:<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>\u0130\u015flem hacmi:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Belirli bir s\u00fcrede ger\u00e7ekle\u015fen toplam al\u0131m sat\u0131m miktar\u0131d\u0131r.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Bid-ask spread: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Al\u0131\u015f ve sat\u0131\u015f fiyatlar\u0131 aras\u0131ndaki farkt\u0131r; dar spread y\u00fcksek likidite g\u00f6stergesidir.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Emir defteri derinli\u011fi: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Farkl\u0131 fiyat seviyelerindeki emir yo\u011funlu\u011funu g\u00f6sterir.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Fiyat etkisi: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Belirli b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki bir emrin piyasa fiyat\u0131n\u0131 ne kadar hareket ettirdi\u011fini \u00f6l\u00e7er.<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Y\u00fcksek i\u015flem hacmi genellikle likiditenin bir g\u00f6stergesidir ancak tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir. Hacim y\u00fcksek olsa bile emir defteri s\u0131\u011f olabilir ve b\u00fcy\u00fck emirler yine de fiyat\u0131 hareket ettirebilir. Bu y\u00fczden i\u015flem hacmi ile likidite ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Piyasa mikroyap\u0131s\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan bir illikidite ara\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re fiyat hareketi ile i\u015flem hacmi aras\u0131ndaki oran, likiditeyi \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in kullan\u0131labilir. Bu orana dayal\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fctler, likiditeyi tek bir say\u0131ya indirgemek i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015ftir. Bu t\u00fcr \u00f6l\u00e7\u00fctler, bir varl\u0131\u011f\u0131n belirli bir i\u015flem hacmi kar\u015f\u0131s\u0131nda fiyat\u0131n\u0131n ne kadar hareket etti\u011fini g\u00f6sterir. Oran ne kadar d\u00fc\u015f\u00fckse likidite o kadar y\u00fcksek kabul edilir.<\/span>\r\n<h2><strong>Likidite havuzu (Liquidity pool) nedir?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Likidite havuzu (Liquidity pool), merkeziyetsiz borsalarda emir defteri yerine kullan\u0131lan, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kripto varl\u0131klar\u0131n\u0131 kilitleyerek olu\u015fturdu\u011fu bir fon havuzudur. Fiyatlar otomatik piyasa yap\u0131c\u0131 (AMM) ad\u0131 verilen bir algoritma taraf\u0131ndan belirlenir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Kullan\u0131c\u0131lar bir i\u015flem \u00e7iftindeki iki varl\u0131\u011f\u0131 belirli bir oranda havuza yat\u0131rarak likidite sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 (Liquidity provider) olur. LP'ler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda i\u015flem \u00fccretlerinden pay al\u0131r. Ge\u00e7ici kay\u0131p ara\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re LP'ler bu gelirin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda varl\u0131k fiyatlar\u0131 havuz d\u0131\u015f\u0131ndaki piyasadan sapt\u0131\u011f\u0131nda ge\u00e7ici kay\u0131p (Impermanent loss) riskiyle kar\u015f\u0131la\u015fabilir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">AMM modeli merkezi bir emir defteri gerektirmez. Bunun yerine matematiksel bir form\u00fcl, havuzdaki varl\u0131k miktar\u0131na g\u00f6re fiyat\u0131 otomatik olarak ayarlar. Bu sayede likidite hi\u00e7bir zaman tamamen t\u00fckenmez ancak fiyat, havuzdaki arz-talep dengesine g\u00f6re de\u011fi\u015febilir.<\/span>","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/2434","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/glossary"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/2434\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26573,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/2434\/revisions\/26573"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24312"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2434"}],"wp:term":[{"taxonomy":"glossary-categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-categories?post=2434"},{"taxonomy":"glossary-tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-tags?post=2434"},{"taxonomy":"glossary-languages","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-languages?post=2434"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}