{"id":2420,"date":"2020-09-09T12:47:06","date_gmt":"2020-09-09T09:47:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&#038;p=2420"},"modified":"2026-01-15T15:35:44","modified_gmt":"2026-01-15T12:35:44","slug":"kripto-para-cuzdani-wallet-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/kripto-para-cuzdani-wallet-nedir\/","title":{"rendered":"Kripto para c\u00fczdan\u0131 (wallet) nedir?"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\"><span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Kripto para nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Kripto para<\/span> c&uuml;zdan&#305;, <span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Bitcoin (BTC) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Bitcoin<\/span> ve <span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Ethereum (ETH) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Ethereum<\/span> gibi kripto paralar&#305; saklaman&#305;za, g&ouml;ndermenize ya da alman&#305;za olanak tan&#305;yan ara&ccedil;t&#305;r. Bir banka hesab&#305; gibi d&uuml;&#351;&uuml;n&uuml;lebilir. Ancak banka hesab&#305;nda do&#287;rudan fiat (itibari) paray&#305; saklars&#305;n&#305;z. Kripto para c&uuml;zdanlar&#305;nda ise teknik olarak kripto paralar&#305;n kendisi saklanmaz.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kripto varl&#305;klar&#305;n&#305;z blokzincirde bulunur. Kripto c&uuml;zdan&#305;n&#305;z ise &ouml;zel anahtar&#305;n&#305;z&#305; (<span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Private key nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">private key<\/span>) saklar. Private key&rsquo;ler dijital bir imza gibi d&uuml;&#351;&uuml;n&uuml;lebilir. B&ouml;ylece blokzincirdeki varl&#305;klar&#305;n&#305;z &uuml;zerinde kontrol sahibi olursunuz.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/span><\/p>\n<h2><strong>Kripto para c&uuml;zdanlar&#305;yla ilgili temel terimler<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kripto para c&uuml;zdanlar&#305;n&#305; daha iyi anlayabilmek i&ccedil;in baz&#305; temel terimleri de bilmek gerekir.&nbsp;<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/private-key-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><b>Private key<\/b><\/a><b> (<span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Public key nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">&ouml;zel anahtar<\/span>): <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Kripto paralar&#305;n&#305;zla <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: &#304;&#351;lem (transaction) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">i&#351;lem<\/span> yapman&#305;za olanak tan&#305;yan gizli dijital imza olarak bilinir.&nbsp;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/public-key-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><b>Public key<\/b><\/a><b> (genel anahtar): <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">&Ouml;zel anahtar&#305;n&#305;za ba&#287;l&#305; kriptografik bir koddur. Kripto c&uuml;zdan adresinizi olu&#351;turmak i&ccedil;in kullan&#305;l&#305;r.&nbsp;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>C&uuml;zdan adresi: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Kripto para almak i&ccedil;in payla&#351;abilece&#287;iniz harf ve say&#305;lardan olu&#351;an bir dizidir. Bankalardaki hesap numaralar&#305;na benzetilebilir.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Seed phrase (kurtarma c&uuml;mlesi): <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">12 ya da 24 kelimeden olu&#351;an kurtarma ifadesidir. C&uuml;zdan&#305;n&#305;z&#305;n kaybolmas&#305; durumunda geri y&uuml;klenmesini sa&#287;lar.&nbsp;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Custodial c&uuml;zdan:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> &Uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; bir taraf, &ouml;zel anahtarlar&#305;n&#305;z&#305; sizin i&ccedil;in y&ouml;netir.&nbsp;&nbsp;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b><span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Non-custodial nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Non-custodial<\/span> c&uuml;zdan:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Anahtarlar&#305;n&#305;z&#305;n ve kripto paralar&#305;n&#305;z&#305;n g&uuml;venli&#287;i &uuml;zerinde tam kontrole sahip olursunuz. &Ouml;rne&#287;in <\/span><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/self\/tr\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Paribu Self<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, bu s&uuml;reci self custodial olarak adland&#305;r&#305;r. Yani Paribu&rsquo;nun g&uuml;venli&#287;inden yararlan&#305;rken ayn&#305; zamanda varl&#305;klar&#305;n&#305;z&#305; tamamen kendiniz y&ouml;netebilirsiniz.&nbsp;&nbsp;<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h2><strong>Kripto c&uuml;zdan t&uuml;rleri<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kripto para c&uuml;zdanlar&#305; s&#305;cak ve so&#287;uk c&uuml;zdan olarak iki temel ba&#351;l&#305;kta toplan&#305;r. Bir c&uuml;zdan&#305;n so&#287;uk ya da s&#305;cak olmas&#305;n&#305; internete ba&#287;l&#305; olup olmamas&#305; belirler. S&#305;cak c&uuml;zdanlar internete ba&#287;l&#305;yken so&#287;uk c&uuml;zdanlar&#305;n internet ba&#287;lant&#305;s&#305; bulunmaz. Ayr&#305;ca s&#305;cak c&uuml;zdanlar g&uuml;nl&uuml;k i&#351;lemler gibi daha s&#305;k kullan&#305;mlar i&ccedil;in tercih edilirken so&#287;uk c&uuml;zdanlar uzun s&uuml;reli saklamalar i&ccedil;in daha &ccedil;ok kullan&#305;labilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Her iki c&uuml;zdan tipinin de kendi i&ccedil;inde &ccedil;e&#351;itleri bulunur. Donan&#305;m c&uuml;zdanlar&#305; ve paper c&uuml;zdanlar so&#287;uk c&uuml;zdan &ccedil;e&#351;ididir. Masa&uuml;st&uuml;, mobil ve web c&uuml;zdanlar&#305; ise s&#305;cak c&uuml;zdan t&uuml;r&uuml; olarak bilinir.&nbsp;<\/span><\/p>\n<h3><strong>Donan&#305;m c&uuml;zdanlar&#305; (hardware wallet)&nbsp;&nbsp;<\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Donan&#305;m c&uuml;zdanlar&#305;, &ouml;zel anahtarlar&#305;n&#305;z&#305; &ccedil;evrimd&#305;&#351;&#305; saklayan k&uuml;&ccedil;&uuml;k bir fiziksel cihazd&#305;r. Bir USB gibi g&ouml;r&uuml;n&uuml;r. Kullan&#305;m&#305; da ayn&#305; &#351;ekilde bilgisayara USB gibi tak&#305;larak ger&ccedil;ekle&#351;tirilir. Di&#287;er c&uuml;zdan &ccedil;e&#351;itlerine g&ouml;re daha pahal&#305; bir se&ccedil;enek olarak kullan&#305;c&#305; kar&#351;&#305;s&#305;na &ccedil;&#305;kar. Ancak internet ba&#287;lant&#305;s&#305; olmad&#305;&#287;&#305; i&ccedil;in daha g&uuml;venli oldu&#287;u d&uuml;&#351;&uuml;n&uuml;l&uuml;r.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Di&#287;er c&uuml;zdan t&uuml;rleriyle kar&#351;&#305;la&#351;t&#305;r&#305;ld&#305;&#287;&#305;nda paper c&uuml;zdanlardan daha &ccedil;ok ama web ve masa&uuml;st&uuml; c&uuml;zdanlardan daha az kullan&#305;c&#305; dostu oldu&#287;u s&ouml;ylenir. &Ouml;zellikle yeni ba&#351;layanlar i&ccedil;in kullan&#305;m&#305; zor olabilir.&nbsp;&nbsp;<\/span><\/p>\n<h3><strong><span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Paper wallet (ka&#287;&#305;t c&uuml;zdan) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Ka&#287;&#305;t c&uuml;zdan<\/span> (paper wallet)<\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Paper wallet, fiziksel olarak bas&#305;lm&#305;&#351; genellikle QR kod formunda olan bir c&uuml;zdand&#305;r. Bir kripto para adresinin genel ve &ouml;zel anahtarlar&#305;n&#305;n ka&#287;&#305;t &uuml;zerinde saklanan hali olarak da d&uuml;&#351;&uuml;n&uuml;lebilir. 2016&rsquo;dan sonra pop&uuml;lerliklerinde ciddi azalma g&ouml;r&uuml;lm&uuml;&#351;t&uuml;r. Bunun sebebi ise ka&#287;&#305;tlar&#305;n &ccedil;ok kolay kaybolabilmesi ya da y&#305;rt&#305;labilmesidir.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/span><\/p>\n<h3><strong>Masa&uuml;st&uuml; c&uuml;zdanlar (desktop wallet)<\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Masa&uuml;st&uuml; c&uuml;zdanlar, ki&#351;isel bilgisayarlara y&uuml;klenen yaz&#305;l&#305;m uygulamalar&#305;d&#305;r. Yani &ouml;zel anahtarlar&#305;n&#305;z bilgisayar&#305;n&#305;zda depolan&#305;r. B&ouml;ylece fonlar&#305;n&#305;z &uuml;zerinde kontrol sahibi olursunuz. Masa&uuml;st&uuml; c&uuml;zdan&#305; kullanan kripto para sahiplerine antivir&uuml;s sistemi kullanmalar&#305; &ouml;nerilir.&nbsp;<\/span><\/p>\n<h3><strong>Mobil c&uuml;zdanlar<\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Mobil c&uuml;zdanlar masa&uuml;st&uuml; c&uuml;zdanlar&#305;n&#305;n ak&#305;ll&#305; telefonlar i&ccedil;in geli&#351;tirilmi&#351; hali gibi d&uuml;&#351;&uuml;n&uuml;lebilir. G&uuml;nl&uuml;k i&#351;lemler i&ccedil;in uygun bir kripto c&uuml;zdan t&uuml;r&uuml;d&uuml;r. Ancak telefona bula&#351;abilecek herhangi bir vir&uuml;se kar&#351;&#305; da dikkatli olunmas&#305; gerekir.&nbsp;&nbsp;<\/span><\/p>\n<h3><strong>Web c&uuml;zdanlar&#305;<\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Web c&uuml;zdanlar&#305;, internet taray&#305;c&#305;lar&#305; &uuml;zerinden eri&#351;ilebilen c&uuml;zdanlard&#305;r. Genellikle bir web sitesi ya da taray&#305;c&#305; uzant&#305;s&#305; olarak &ccedil;al&#305;&#351;&#305;rlar. Custodial ya da non-custodial olabilirler. &Ouml;zellikle yeni ba&#351;layanlar&#305;n ve &ccedil;ok s&#305;k i&#351;lem ger&ccedil;ekle&#351;tirenlerin tercih etti&#287;i bir c&uuml;zdan t&uuml;r&uuml;d&uuml;r. Ancak g&uuml;venlik &ouml;nlemlerinin yeterli olmas&#305;na dikkat edilmelidir.&nbsp;<\/span><\/p>\n<h2><strong>Kripto para c&uuml;zdanlar&#305; nas&#305;l korunur?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kripto para c&uuml;zdanlar&#305;n&#305;z&#305; korumak i&ccedil;in &ouml;ncelikle &ouml;zel anahtar&#305;n&#305;z&#305; ve kurtarma ifadenizi kimseyle payla&#351;mamaya dikkat etmelisiniz. C&uuml;zdan sa&#287;lay&#305;c&#305;lar&#305;n&#305;n da sizden &ouml;zel anahtarlar&#305;n&#305;z&#305; payla&#351;man&#305;z&#305; talep etmeyece&#287;ini akl&#305;n&#305;zda tutman&#305;z gerekir. Kurtarma ifadenizi bir ka&#287;&#305;da yaz&#305;p g&uuml;venli bir yerde saklaman&#305;z &ouml;nerilir. &Ccedil;evrimi&ccedil;i olarak saklaman&#305;z durumunda kurtarma ifadeniz &ccedil;al&#305;nabilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bilgisayarda ya da telefonunuzda kripto varl&#305;klar&#305;n&#305;z&#305; sakl&#305;yorsan&#305;z antivir&uuml;s sistemlerinin kurulu oldu&#287;undan emin olmal&#305;s&#305;n&#305;z. Bunun yan&#305; s&#305;ra ekstra g&uuml;venlik &ouml;nlemleri de alabilirsiniz. &Ouml;rne&#287;in iki fakt&ouml;rl&uuml; kimlik do&#287;rulaman&#305;n (2FA) aktif olmas&#305; &ouml;nemlidir. Belirtilen bu &ouml;nlemler d&#305;&#351;&#305;nda c&uuml;zdan sa&#287;lay&#305;c&#305;n&#305;z&#305;n &ouml;nerdi&#287;i di&#287;er g&uuml;venlik &ouml;nlemlerini de sa&#287;laman&#305;z kripto paralar&#305;n&#305;z&#305; koruman&#305;za yard&#305;mc&#305; olabilir.&nbsp;<\/span><\/p>\n<h2><strong>Kripto para c&uuml;zdan&#305; nas&#305;l olu&#351;turulur?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bir kripto para c&uuml;zdan&#305; olu&#351;turmak i&ccedil;in &ouml;ncelikle hangi c&uuml;zdan t&uuml;r&uuml;n&uuml; se&ccedil;ece&#287;inize karar vermelisiniz. Kurulumu en kolay olan c&uuml;zdan t&uuml;r&uuml; mobil ve masa&uuml;st&uuml; c&uuml;zdanlard&#305;r. Yeni ba&#351;layanlar i&ccedil;in de kullan&#305;m&#305; olduk&ccedil;a basittir. Karar&#305;n&#305;z&#305; verdikten sonra se&ccedil;ti&#287;iniz c&uuml;zdan sa&#287;lay&#305;c&#305;s&#305;n&#305;n resmi web sitesini ziyaret etmeniz gerekir.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Uygulamay&#305; ya da uzant&#305;y&#305; indirdikten sonra yeni c&uuml;zdan olu&#351;tur se&ccedil;ene&#287;ini g&ouml;receksiniz. Bu se&ccedil;enek hemen hemen her c&uuml;zdan sa&#287;lay&#305;c&#305;s&#305;nda ayn&#305; &#351;ekilde kar&#351;&#305;n&#305;za &ccedil;&#305;kacakt&#305;r. &#304;lgili butona t&#305;klad&#305;ktan sonra sizin i&ccedil;in bir &ouml;zel ve genel anahtar &uuml;retilir. Kurtarma ifadesini de bu ad&#305;mda alabilirsiniz. Bu ifadeyi bir kenara yaz&#305;p g&uuml;venli bir &#351;ekilde saklaman&#305;z &ouml;nerilir. Daha sonra c&uuml;zdan adresinizi kullanarak kripto al&#305;p g&ouml;ndermeye ba&#351;layabilirsiniz.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/span><\/p>\n<h2><strong>Kripto c&uuml;zdan adresi sorgulama nas&#305;l yap&#305;l&#305;r?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">T&uuml;m blokzincirler genel defterler oldu&#287;u i&ccedil;in kripto c&uuml;zdan adresi sorgulayarak zincir &uuml;zerindeki faaliyetlere eri&#351;im sa&#287;lanabilir. Bu noktada her blokzincirin kendi explorer&rsquo;&#305; vard&#305;r. &Ouml;rne&#287;in <\/span><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/bitcoin-cuzdani-bitcoin-wallet-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bitcoin c&uuml;zdanlar&#305;<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> i&ccedil;in <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Blokzincir (blockchain) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">blockchain<\/span> explorer kullan&#305;l&#305;rken Ethereum i&ccedil;in etherscan tercih edilir. Burada yapman&#305;z gereken tek &#351;ey c&uuml;zdan&#305;n genel anahtar&#305;n&#305; web sitesinin arama k&#305;sm&#305;na yap&#305;&#351;t&#305;rmakt&#305;r. B&ouml;ylece yap&#305;lan i&#351;lemlerin hepsini ve bu i&#351;lemlere ait daha fazla detay&#305; g&ouml;r&uuml;nt&uuml;leyebilirsiniz.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kullan&#305;c&#305;lar&#305;n c&uuml;zdan adreslerini sorgulama sebepleri aras&#305;nda &#351;unlar bulunur:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">C&uuml;zdan bakiyesini kontrol etme<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">&#304;&#351;lemleri takip etme<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kripto paralar&#305;n ve ak&#305;ll&#305; s&ouml;zle&#351;melerin detaylar&#305;n&#305; inceleme<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Saniyede ger&ccedil;ekle&#351;tirilen i&#351;lem say&#305;s&#305; gibi istatistiksel verilere eri&#351;me<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Balina hareketlerini izleme<\/span><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir kripto para c&uuml;zdan&#305;, kripto para kullan&#305;c&#305;lar&#305;n&#305;n dijital varl&#305;klar&#305;n&#305; depolamas&#305;na ve almas&#305;na izin veren bir uygulamad&#305;r. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24303,"menu_order":0,"template":"","meta":{"footnotes":""},"glossary-categories":[],"glossary-tags":[],"glossary-languages":[],"class_list":["post-2420","glossary","type-glossary","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"post_title":"Kripto para c\u00fczdan\u0131 (wallet) nedir?","post_content":"<span style=\"font-weight: 400;\">Kripto para c\u00fczdan\u0131, Bitcoin ve Ethereum gibi kripto paralar\u0131 saklaman\u0131za, g\u00f6ndermenize ya da alman\u0131za olanak tan\u0131yan ara\u00e7t\u0131r. Bir banka hesab\u0131 gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ancak banka hesab\u0131nda do\u011frudan fiat (itibari) paray\u0131 saklars\u0131n\u0131z. Kripto para c\u00fczdanlar\u0131nda ise teknik olarak kripto paralar\u0131n kendisi saklanmaz.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Kripto varl\u0131klar\u0131n\u0131z blokzincirde bulunur. Kripto c\u00fczdan\u0131n\u0131z ise \u00f6zel anahtar\u0131n\u0131z\u0131 (private key) saklar. Private key\u2019ler dijital bir imza gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. B\u00f6ylece blokzincirdeki varl\u0131klar\u0131n\u0131z \u00fczerinde kontrol sahibi olursunuz.\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<h2><strong>Kripto para c\u00fczdanlar\u0131yla ilgili temel terimler<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Kripto para c\u00fczdanlar\u0131n\u0131 daha iyi anlayabilmek i\u00e7in baz\u0131 temel terimleri de bilmek gerekir.\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/private-key-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><b>Private key<\/b><\/a><b> (\u00f6zel anahtar): <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Kripto paralar\u0131n\u0131zla i\u015flem yapman\u0131za olanak tan\u0131yan gizli dijital imza olarak bilinir.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/public-key-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><b>Public key<\/b><\/a><b> (genel anahtar): <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6zel anahtar\u0131n\u0131za ba\u011fl\u0131 kriptografik bir koddur. Kripto c\u00fczdan adresinizi olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>C\u00fczdan adresi: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Kripto para almak i\u00e7in payla\u015fabilece\u011finiz harf ve say\u0131lardan olu\u015fan bir dizidir. Bankalardaki hesap numaralar\u0131na benzetilebilir.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Seed phrase (kurtarma c\u00fcmlesi): <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">12 ya da 24 kelimeden olu\u015fan kurtarma ifadesidir. C\u00fczdan\u0131n\u0131z\u0131n kaybolmas\u0131 durumunda geri y\u00fcklenmesini sa\u011flar.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Custodial c\u00fczdan:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir taraf, \u00f6zel anahtarlar\u0131n\u0131z\u0131 sizin i\u00e7in y\u00f6netir.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Non-custodial c\u00fczdan:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Anahtarlar\u0131n\u0131z\u0131n ve kripto paralar\u0131n\u0131z\u0131n g\u00fcvenli\u011fi \u00fczerinde tam kontrole sahip olursunuz. \u00d6rne\u011fin <\/span><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/self\/tr\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Paribu Self<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, bu s\u00fcreci self custodial olarak adland\u0131r\u0131r. Yani Paribu\u2019nun g\u00fcvenli\u011finden yararlan\u0131rken ayn\u0131 zamanda varl\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 tamamen kendiniz y\u00f6netebilirsiniz.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><strong>Kripto c\u00fczdan t\u00fcrleri<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Kripto para c\u00fczdanlar\u0131 s\u0131cak ve so\u011fuk c\u00fczdan olarak iki temel ba\u015fl\u0131kta toplan\u0131r. Bir c\u00fczdan\u0131n so\u011fuk ya da s\u0131cak olmas\u0131n\u0131 internete ba\u011fl\u0131 olup olmamas\u0131 belirler. S\u0131cak c\u00fczdanlar internete ba\u011fl\u0131yken so\u011fuk c\u00fczdanlar\u0131n internet ba\u011flant\u0131s\u0131 bulunmaz. Ayr\u0131ca s\u0131cak c\u00fczdanlar g\u00fcnl\u00fck i\u015flemler gibi daha s\u0131k kullan\u0131mlar i\u00e7in tercih edilirken so\u011fuk c\u00fczdanlar uzun s\u00fcreli saklamalar i\u00e7in daha \u00e7ok kullan\u0131labilir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Her iki c\u00fczdan tipinin de kendi i\u00e7inde \u00e7e\u015fitleri bulunur. Donan\u0131m c\u00fczdanlar\u0131 ve paper c\u00fczdanlar so\u011fuk c\u00fczdan \u00e7e\u015fididir. Masa\u00fcst\u00fc, mobil ve web c\u00fczdanlar\u0131 ise s\u0131cak c\u00fczdan t\u00fcr\u00fc olarak bilinir.\u00a0<\/span>\r\n<h3><strong>Donan\u0131m c\u00fczdanlar\u0131 (hardware wallet)\u00a0\u00a0<\/strong><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Donan\u0131m c\u00fczdanlar\u0131, \u00f6zel anahtarlar\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7evrimd\u0131\u015f\u0131 saklayan k\u00fc\u00e7\u00fck bir fiziksel cihazd\u0131r. Bir USB gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Kullan\u0131m\u0131 da ayn\u0131 \u015fekilde bilgisayara USB gibi tak\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Di\u011fer c\u00fczdan \u00e7e\u015fitlerine g\u00f6re daha pahal\u0131 bir se\u00e7enek olarak kullan\u0131c\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kar. Ancak internet ba\u011flant\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in daha g\u00fcvenli oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Di\u011fer c\u00fczdan t\u00fcrleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda paper c\u00fczdanlardan daha \u00e7ok ama web ve masa\u00fcst\u00fc c\u00fczdanlardan daha az kullan\u0131c\u0131 dostu oldu\u011fu s\u00f6ylenir. \u00d6zellikle yeni ba\u015flayanlar i\u00e7in kullan\u0131m\u0131 zor olabilir.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<h3><strong>Ka\u011f\u0131t c\u00fczdan (paper wallet)<\/strong><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Paper wallet, fiziksel olarak bas\u0131lm\u0131\u015f genellikle QR kod formunda olan bir c\u00fczdand\u0131r. Bir kripto para adresinin genel ve \u00f6zel anahtarlar\u0131n\u0131n ka\u011f\u0131t \u00fczerinde saklanan hali olarak da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. 2016\u2019dan sonra pop\u00fclerliklerinde ciddi azalma g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bunun sebebi ise ka\u011f\u0131tlar\u0131n \u00e7ok kolay kaybolabilmesi ya da y\u0131rt\u0131labilmesidir.\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<h3><strong>Masa\u00fcst\u00fc c\u00fczdanlar (desktop wallet)<\/strong><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Masa\u00fcst\u00fc c\u00fczdanlar, ki\u015fisel bilgisayarlara y\u00fcklenen yaz\u0131l\u0131m uygulamalar\u0131d\u0131r. Yani \u00f6zel anahtarlar\u0131n\u0131z bilgisayar\u0131n\u0131zda depolan\u0131r. B\u00f6ylece fonlar\u0131n\u0131z \u00fczerinde kontrol sahibi olursunuz. Masa\u00fcst\u00fc c\u00fczdan\u0131 kullanan kripto para sahiplerine antivir\u00fcs sistemi kullanmalar\u0131 \u00f6nerilir.\u00a0<\/span>\r\n<h3><strong>Mobil c\u00fczdanlar<\/strong><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Mobil c\u00fczdanlar masa\u00fcst\u00fc c\u00fczdanlar\u0131n\u0131n ak\u0131ll\u0131 telefonlar i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015f hali gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. G\u00fcnl\u00fck i\u015flemler i\u00e7in uygun bir kripto c\u00fczdan t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Ancak telefona bula\u015fabilecek herhangi bir vir\u00fcse kar\u015f\u0131 da dikkatli olunmas\u0131 gerekir.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<h3><strong>Web c\u00fczdanlar\u0131<\/strong><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Web c\u00fczdanlar\u0131, internet taray\u0131c\u0131lar\u0131 \u00fczerinden eri\u015filebilen c\u00fczdanlard\u0131r. Genellikle bir web sitesi ya da taray\u0131c\u0131 uzant\u0131s\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Custodial ya da non-custodial olabilirler. \u00d6zellikle yeni ba\u015flayanlar\u0131n ve \u00e7ok s\u0131k i\u015flem ger\u00e7ekle\u015ftirenlerin tercih etti\u011fi bir c\u00fczdan t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Ancak g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerinin yeterli olmas\u0131na dikkat edilmelidir.\u00a0<\/span>\r\n<h2><strong>Kripto para c\u00fczdanlar\u0131 nas\u0131l korunur?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Kripto para c\u00fczdanlar\u0131n\u0131z\u0131 korumak i\u00e7in \u00f6ncelikle \u00f6zel anahtar\u0131n\u0131z\u0131 ve kurtarma ifadenizi kimseyle payla\u015fmamaya dikkat etmelisiniz. C\u00fczdan sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n da sizden \u00f6zel anahtarlar\u0131n\u0131z\u0131 payla\u015fman\u0131z\u0131 talep etmeyece\u011fini akl\u0131n\u0131zda tutman\u0131z gerekir. Kurtarma ifadenizi bir ka\u011f\u0131da yaz\u0131p g\u00fcvenli bir yerde saklaman\u0131z \u00f6nerilir. \u00c7evrimi\u00e7i olarak saklaman\u0131z durumunda kurtarma ifadeniz \u00e7al\u0131nabilir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Bilgisayarda ya da telefonunuzda kripto varl\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 sakl\u0131yorsan\u0131z antivir\u00fcs sistemlerinin kurulu oldu\u011fundan emin olmal\u0131s\u0131n\u0131z. Bunun yan\u0131 s\u0131ra ekstra g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri de alabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin iki fakt\u00f6rl\u00fc kimlik do\u011frulaman\u0131n (2FA) aktif olmas\u0131 \u00f6nemlidir. Belirtilen bu \u00f6nlemler d\u0131\u015f\u0131nda c\u00fczdan sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131z\u0131n \u00f6nerdi\u011fi di\u011fer g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerini de sa\u011flaman\u0131z kripto paralar\u0131n\u0131z\u0131 koruman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olabilir.\u00a0<\/span>\r\n<h2><strong>Kripto para c\u00fczdan\u0131 nas\u0131l olu\u015fturulur?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Bir kripto para c\u00fczdan\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in \u00f6ncelikle hangi c\u00fczdan t\u00fcr\u00fcn\u00fc se\u00e7ece\u011finize karar vermelisiniz. Kurulumu en kolay olan c\u00fczdan t\u00fcr\u00fc mobil ve masa\u00fcst\u00fc c\u00fczdanlard\u0131r. Yeni ba\u015flayanlar i\u00e7in de kullan\u0131m\u0131 olduk\u00e7a basittir. Karar\u0131n\u0131z\u0131 verdikten sonra se\u00e7ti\u011finiz c\u00fczdan sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n resmi web sitesini ziyaret etmeniz gerekir.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Uygulamay\u0131 ya da uzant\u0131y\u0131 indirdikten sonra yeni c\u00fczdan olu\u015ftur se\u00e7ene\u011fini g\u00f6receksiniz. Bu se\u00e7enek hemen hemen her c\u00fczdan sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131nda ayn\u0131 \u015fekilde kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131kacakt\u0131r. \u0130lgili butona t\u0131klad\u0131ktan sonra sizin i\u00e7in bir \u00f6zel ve genel anahtar \u00fcretilir. Kurtarma ifadesini de bu ad\u0131mda alabilirsiniz. Bu ifadeyi bir kenara yaz\u0131p g\u00fcvenli bir \u015fekilde saklaman\u0131z \u00f6nerilir. Daha sonra c\u00fczdan adresinizi kullanarak kripto al\u0131p g\u00f6ndermeye ba\u015flayabilirsiniz.\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<h2><strong>Kripto c\u00fczdan adresi sorgulama nas\u0131l yap\u0131l\u0131r?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">T\u00fcm blokzincirler genel defterler oldu\u011fu i\u00e7in kripto c\u00fczdan adresi sorgulayarak zincir \u00fczerindeki faaliyetlere eri\u015fim sa\u011flanabilir. Bu noktada her blokzincirin kendi explorer\u2019\u0131 vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin <\/span><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/bitcoin-cuzdani-bitcoin-wallet-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bitcoin c\u00fczdanlar\u0131<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> i\u00e7in blockchain explorer kullan\u0131l\u0131rken Ethereum i\u00e7in etherscan tercih edilir. Burada yapman\u0131z gereken tek \u015fey c\u00fczdan\u0131n genel anahtar\u0131n\u0131 web sitesinin arama k\u0131sm\u0131na yap\u0131\u015ft\u0131rmakt\u0131r. B\u00f6ylece yap\u0131lan i\u015flemlerin hepsini ve bu i\u015flemlere ait daha fazla detay\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyebilirsiniz.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n c\u00fczdan adreslerini sorgulama sebepleri aras\u0131nda \u015funlar bulunur:<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">C\u00fczdan bakiyesini kontrol etme<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130\u015flemleri takip etme<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kripto paralar\u0131n ve ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin detaylar\u0131n\u0131 inceleme<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Saniyede ger\u00e7ekle\u015ftirilen i\u015flem say\u0131s\u0131 gibi istatistiksel verilere eri\u015fme<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Balina hareketlerini izleme<\/span><\/li>\r\n<\/ul>","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/2420","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/glossary"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/2420\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24305,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/2420\/revisions\/24305"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2420"}],"wp:term":[{"taxonomy":"glossary-categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-categories?post=2420"},{"taxonomy":"glossary-tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-tags?post=2420"},{"taxonomy":"glossary-languages","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-languages?post=2420"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}