{"id":22580,"date":"2025-11-19T15:34:50","date_gmt":"2025-11-19T12:34:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&p=22580"},"modified":"2025-11-19T15:35:20","modified_gmt":"2025-11-19T12:35:20","slug":"plasma-xpl-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/plasma-xpl-nedir\/","title":{"rendered":"Plasma (XPL) nedir?"},"content":{"rendered":"

Plasma, stablecoin<\/span> ekosistemi için tasarlanmış ve ödemeleri kolaylaştırmak için oluşturulmuş bir blokzincir<\/span> protokolüdür. Proje aynı zamanda Bitcoin<\/span>’in güvenlik modelini, Ethereum<\/span>’un akıllı sözleşme<\/span> esnekliğini tek çatı altında toplamayı hedefler. Protokolün kripto parası XPL’dir.<\/span><\/p>\n

Plasma ne zaman ve kim tarafından kuruldu?<\/strong><\/h2>\n

Plasma’nın mainnet beta lansmanı 1 Eylül 2025’te yapılmıştır. Projede öne çıkan isimlerden biri de Paul Faecks ’dur. Protokolün kripto parası XPL ise 25 Eylül 2025’te piyasaya sürülmüştür. Plasma’nın yatırımcıları arasında Founders Fund ve Framework Ventures gibi yatırım şirketleri bulunur. <\/span><\/p>\n

Plasma projesi ve amacı<\/strong><\/h2>\n

Plasma projesi temel olarak stablecoin işlemleri için yüksek hızlı, güvenli ve düşük maliyetli bir blokzincir sunmayı hedefler. Bu yaklaşımıyla geleneksel zincirlerde yaşanan; yüksek işlem<\/span> ücretleri, düşük hız, güvenlik riskler ve stablecoin transferlerinde yaşanan verimsizlik problemlerini çözmeye odaklanır. <\/span><\/p>\n

Plasma nasıl çalışır?<\/strong><\/h2>\n

Plasma, PlasmaBFT adında hızlı sonuçlar sağlayan özel bir BFT konsensüs protokolü ile çalışır. Reth tabanlı EVM (Ethereum sanal makinesi) uyumluluğu sayesinde tüm Ethereum akıllı sözleşmelerinin çalışabilmesini sağlar. Yerleşik Bitcoin köprüsü özelliğiyle Bitcoin ile düzenli durum senkronizasyonu ve zincirler arası aktarım sağlar. Stablecoin odaklı özellikleri arasında ise sıfıra yakın ücretli USDT<\/span> transferleri, özel gas token<\/span> sistemi, yüksek TPS kapasitesi bulunur.<\/span><\/p>\n

XPL kullanım alanları<\/strong><\/h2>\n

XPL, Plasma ağının yerel kripto parasıdır. Ağ üzerinde staking, işlem ücretleri ve yönetim gibi çeşitli kullanım alanlarına sahiptir.<\/span><\/p>\n