{"id":20528,"date":"2025-08-06T13:33:45","date_gmt":"2025-08-06T10:33:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&#038;p=20528"},"modified":"2026-01-14T17:14:45","modified_gmt":"2026-01-14T14:14:45","slug":"usd-abd-dolari-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/usd-abd-dolari-nedir\/","title":{"rendered":"USD (ABD Dolar\u0131) nedir?"},"content":{"rendered":"<p>ABD Dolar&#305; (USD), Amerika Birle&#351;ik Devletleri&rsquo;nin resm&icirc; para birimidir. USD ayn&#305; zamanda k&uuml;resel ekonomide en yayg&#305;n kullan&#305;lan rezerv para birimidir. &ldquo;$&rdquo; sembol&uuml;yle g&ouml;sterilir ve 100 cent&rsquo;e b&ouml;l&uuml;n&uuml;r. Dolar yaln&#305;zca ABD s&#305;n&#305;rlar&#305; i&ccedil;inde de&#287;il, d&uuml;nya genelindeki pek &ccedil;ok &uuml;lkede de &ouml;deme ve yat&#305;r&#305;m arac&#305; olarak kullan&#305;lmaktad&#305;r.<\/p>\n<h2><strong>ABD Dolar&#305; nas&#305;l bulundu?<\/strong><\/h2>\n<p>ABD Dolar&#305;&rsquo;n&#305;n ortaya &ccedil;&#305;k&#305;&#351;&#305;, Amerika&rsquo;n&#305;n kendi paras&#305;n&#305; &uuml;retme ihtiyac&#305;ndan do&#287;mu&#351;tur. 1700&rsquo;l&uuml; y&#305;llarda Amerika&rsquo;da &#304;ngiliz sterlini ve di&#287;er yabanc&#305; paralar yayg&#305;n olarak kullan&#305;l&#305;yordu. Ba&#287;&#305;ms&#305;zl&#305;k sonras&#305; ekonomik istikrar&#305; sa&#287;lamak amac&#305;yla 1792 y&#305;l&#305;nda Coinage Act (Madeni Para Yasas&#305;) &ccedil;&#305;kar&#305;ld&#305; ve ABD&rsquo;nin ilk resm&icirc; para birimi olarak &ldquo;dollar&rdquo; kabul edildi. Bu isim, Avusturya&rsquo;da kullan&#305;lan ve &ldquo;thaler&rdquo; olarak bilinen para biriminden esinlenmi&#351;tir. ABD Dolar&#305; ba&#351;lang&#305;&ccedil;ta alt&#305;n ve g&uuml;m&uuml;&#351;e dayal&#305; &ccedil;ift metalli sistemle destekleniyordu, ancak zamanla bu sistem terk edildi.<\/p>\n<h2><strong>Amerikan Dolar&#305;n&#305;n tarihi<\/strong><\/h2>\n<p>ABD Dolar&#305;&rsquo;n&#305;n tarihi, hem Amerikan ekonomisinin geli&#351;imini hem de k&uuml;resel para sistemindeki de&#287;i&#351;imleri yans&#305;t&#305;r. 1861&rsquo;de i&ccedil; sava&#351; s&#305;ras&#305;nda ilk ka&#287;&#305;t paralar (greenbacks) bas&#305;lm&#305;&#351; ve dola&#351;&#305;ma sokulmu&#351;tur. 20. y&uuml;zy&#305;l&#305;n ortalar&#305;nda dolar, Bretton Woods Anla&#351;mas&#305; ile birlikte k&uuml;resel rezerv para haline gelmi&#351;, alt&#305;n kar&#351;&#305;l&#305;&#287;&#305; sabitlenen tek para birimi olmu&#351;tur. Ancak 1971 y&#305;l&#305;nda Ba&#351;kan Richard Nixon, alt&#305;n standard&#305;n&#305; kald&#305;rarak dolar&#305;n tamamen serbest dalgal&#305; kura ge&ccedil;mesini sa&#287;lam&#305;&#351;t&#305;r. Bu hamleyle birlikte ABD Dolar&#305;, yaln&#305;zca devletin g&uuml;veni ve ekonomik g&uuml;c&uuml;yle desteklenen bir <a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/fiat-para-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Fiat para nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">fiat para<\/span><\/a> birimi haline gelmi&#351;tir. G&uuml;n&uuml;m&uuml;zde ise dijital dolar, merkez bankas&#305; politikalar&#305; ve k&uuml;resel ekonomi &uuml;zerindeki etkileriyle s&uuml;rekli g&uuml;ndemde yer almaktad&#305;r.<\/p>\n<h3><strong>Bretton Woods Anla&#351;mas&#305; nedir?<\/strong><\/h3>\n<p>Bretton Woods Anla&#351;mas&#305;, 1944 y&#305;l&#305;nda ABD&rsquo;nin New Hampshire eyaletindeki Bretton Woods kasabas&#305;nda d&uuml;zenlenen uluslararas&#305; bir konferans sonucunda imzalanm&#305;&#351;t&#305;r. Bu anla&#351;mayla modern k&uuml;resel finans sisteminin temellerini atm&#305;&#351;t&#305;r. II. D&uuml;nya Sava&#351;&#305;&rsquo;n&#305;n sona ermesine yak&#305;n bir d&ouml;nemde yap&#305;lan bu anla&#351;man&#305;n amac&#305;, k&uuml;resel ekonomik istikrar&#305; sa&#287;lamak, d&ouml;viz kurlar&#305;n&#305; d&uuml;zenlemek ve uluslararas&#305; ticareti g&uuml;vence alt&#305;na almakt&#305;. Anla&#351;mayla ABD dolar&#305;, uluslararas&#305; rezerv para birimi olarak belirlenmi&#351; ve 1 ons alt&#305;n&#305;n 35 dolara sabitlendi&#287;i bir sistem olu&#351;turulmu&#351;tur. Di&#287;er t&uuml;m para birimleri de dolara sabitlenerek d&ouml;viz kurlar&#305; kontrol alt&#305;na al&#305;nm&#305;&#351;t&#305;r. Bu sistemle Uluslararas&#305; Para Fonu (IMF) ve D&uuml;nya Bankas&#305; gibi kurumlar da kurulmu&#351;, &uuml;lkeler aras&#305;nda finansal i&#351; birli&#287;i te&#351;vik edilmi&#351;tir. Ancak zamanla ABD&rsquo;nin artan d&#305;&#351; ticaret a&ccedil;&#305;&#287;&#305;, dolar&#305;n a&#351;&#305;r&#305; arz&#305; ve alt&#305;n rezervlerinin yetersiz kalmas&#305; gibi nedenlerle sistem s&uuml;rd&uuml;r&uuml;lemez hale gelmi&#351;tir. 15 A&#287;ustos 1971&rsquo;de Ba&#351;kan Richard Nixon&rsquo;&#305;n dolar&#305;n alt&#305;n kar&#351;&#305;l&#305;&#287;&#305;na son vermesiyle Bretton Woods sistemi sona ermi&#351;, d&uuml;nya serbest dalgal&#305; kur sistemine ge&ccedil;mi&#351;tir. Buna ra&#287;men Bretton Woods, finans tarihinde &ouml;nemli bir d&ouml;n&uuml;m noktas&#305; olarak kabul edilir ve bug&uuml;n h&acirc;l&acirc; etkileri hissedilen bir sistemin temelini olu&#351;turmu&#351;tur.<\/p>\n<h2><strong>ABD Dolar&#305; nerede bas&#305;l&#305;yor?<\/strong><\/h2>\n<p>ABD Dolar&#305;&rsquo;n&#305;n bas&#305;m&#305;, United States Bureau of Engraving and Printing (BEP) adl&#305; devlet kurumu taraf&#305;ndan ger&ccedil;ekle&#351;tirilir. BEP&rsquo;in Washington, D.C. ve Fort Worth, Texas olmak &uuml;zere iki ana &uuml;retim tesisi bulunur. Bu tesislerde ka&#287;&#305;t paralar &uuml;retilirken, madeni paralar ise United States Mint taraf&#305;ndan Philadelphia, Denver, San Francisco ve West Point&rsquo;te bas&#305;l&#305;r. Dolar&#305;n &uuml;retimi, y&uuml;ksek g&uuml;venlikli tesislerde, sahtecili&#287;e kar&#351;&#305; geli&#351;mi&#351; teknolojilerle ger&ccedil;ekle&#351;tirilir. Her banknot benzersiz seri numaras&#305;na, g&uuml;venlik iplerine, su i&#351;aretlerine ve mikro yaz&#305;lara sahiptir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD Dolar&#305; (USD), Amerika Birle&#351;ik Devletleri&rsquo;nin resm&icirc; para birimidir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23434,"menu_order":0,"template":"","meta":{"footnotes":""},"glossary-categories":[226],"glossary-tags":[],"glossary-languages":[],"class_list":["post-20528","glossary","type-glossary","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","glossary-categories-kripto-para"],"post_title":"USD (ABD Dolar\u0131) nedir?","post_content":"ABD Dolar\u0131 (USD), Amerika Birle\u015fik Devletleri'nin resm\u00ee para birimidir. USD ayn\u0131 zamanda k\u00fcresel ekonomide en yayg\u0131n kullan\u0131lan rezerv para birimidir. \u201c$\u201d sembol\u00fcyle g\u00f6sterilir ve 100 cent\u2019e b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. Dolar yaln\u0131zca ABD s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde de\u011fil, d\u00fcnya genelindeki pek \u00e7ok \u00fclkede de \u00f6deme ve yat\u0131r\u0131m arac\u0131 olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.\r\n<h2><strong>ABD Dolar\u0131 nas\u0131l bulundu?<\/strong><\/h2>\r\nABD Dolar\u0131\u2019n\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, Amerika\u2019n\u0131n kendi paras\u0131n\u0131 \u00fcretme ihtiyac\u0131ndan do\u011fmu\u015ftur. 1700\u2019l\u00fc y\u0131llarda Amerika'da \u0130ngiliz sterlini ve di\u011fer yabanc\u0131 paralar yayg\u0131n olarak kullan\u0131l\u0131yordu. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sonras\u0131 ekonomik istikrar\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla 1792 y\u0131l\u0131nda Coinage Act (Madeni Para Yasas\u0131) \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131 ve ABD\u2019nin ilk resm\u00ee para birimi olarak \u201cdollar\u201d kabul edildi. Bu isim, Avusturya\u2019da kullan\u0131lan ve \"thaler\" olarak bilinen para biriminden esinlenmi\u015ftir. ABD Dolar\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7ta alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015fe dayal\u0131 \u00e7ift metalli sistemle destekleniyordu, ancak zamanla bu sistem terk edildi.\r\n<h2><strong>Amerikan Dolar\u0131n\u0131n tarihi<\/strong><\/h2>\r\nABD Dolar\u0131\u2019n\u0131n tarihi, hem Amerikan ekonomisinin geli\u015fimini hem de k\u00fcresel para sistemindeki de\u011fi\u015fimleri yans\u0131t\u0131r. 1861\u2019de i\u00e7 sava\u015f s\u0131ras\u0131nda ilk ka\u011f\u0131t paralar (greenbacks) bas\u0131lm\u0131\u015f ve dola\u015f\u0131ma sokulmu\u015ftur. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131nda dolar, Bretton Woods Anla\u015fmas\u0131 ile birlikte k\u00fcresel rezerv para haline gelmi\u015f, alt\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 sabitlenen tek para birimi olmu\u015ftur. Ancak 1971 y\u0131l\u0131nda Ba\u015fkan Richard Nixon, alt\u0131n standard\u0131n\u0131 kald\u0131rarak dolar\u0131n tamamen serbest dalgal\u0131 kura ge\u00e7mesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu hamleyle birlikte ABD Dolar\u0131, yaln\u0131zca devletin g\u00fcveni ve ekonomik g\u00fcc\u00fcyle desteklenen bir <a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/fiat-para-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">fiat para<\/a> birimi haline gelmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise dijital dolar, merkez bankas\u0131 politikalar\u0131 ve k\u00fcresel ekonomi \u00fczerindeki etkileriyle s\u00fcrekli g\u00fcndemde yer almaktad\u0131r.\r\n<h3><strong>Bretton Woods Anla\u015fmas\u0131 nedir?<\/strong><\/h3>\r\nBretton Woods Anla\u015fmas\u0131, 1944 y\u0131l\u0131nda ABD\u2019nin New Hampshire eyaletindeki Bretton Woods kasabas\u0131nda d\u00fczenlenen uluslararas\u0131 bir konferans sonucunda imzalanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu anla\u015fmayla modern k\u00fcresel finans sisteminin temellerini atm\u0131\u015ft\u0131r. II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131'n\u0131n sona ermesine yak\u0131n bir d\u00f6nemde yap\u0131lan bu anla\u015fman\u0131n amac\u0131, k\u00fcresel ekonomik istikrar\u0131 sa\u011flamak, d\u00f6viz kurlar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemek ve uluslararas\u0131 ticareti g\u00fcvence alt\u0131na almakt\u0131. Anla\u015fmayla ABD dolar\u0131, uluslararas\u0131 rezerv para birimi olarak belirlenmi\u015f ve 1 ons alt\u0131n\u0131n 35 dolara sabitlendi\u011fi bir sistem olu\u015fturulmu\u015ftur. Di\u011fer t\u00fcm para birimleri de dolara sabitlenerek d\u00f6viz kurlar\u0131 kontrol alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sistemle Uluslararas\u0131 Para Fonu (IMF) ve D\u00fcnya Bankas\u0131 gibi kurumlar da kurulmu\u015f, \u00fclkeler aras\u0131nda finansal i\u015f birli\u011fi te\u015fvik edilmi\u015ftir. Ancak zamanla ABD\u2019nin artan d\u0131\u015f ticaret a\u00e7\u0131\u011f\u0131, dolar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 arz\u0131 ve alt\u0131n rezervlerinin yetersiz kalmas\u0131 gibi nedenlerle sistem s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez hale gelmi\u015ftir. 15 A\u011fustos 1971\u2019de Ba\u015fkan Richard Nixon\u2019\u0131n dolar\u0131n alt\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131na son vermesiyle Bretton Woods sistemi sona ermi\u015f, d\u00fcnya serbest dalgal\u0131 kur sistemine ge\u00e7mi\u015ftir. Buna ra\u011fmen Bretton Woods, finans tarihinde \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olarak kabul edilir ve bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 etkileri hissedilen bir sistemin temelini olu\u015fturmu\u015ftur.\r\n<h2><strong>ABD Dolar\u0131 nerede bas\u0131l\u0131yor?<\/strong><\/h2>\r\nABD Dolar\u0131\u2019n\u0131n bas\u0131m\u0131, United States Bureau of Engraving and Printing (BEP) adl\u0131 devlet kurumu taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilir. BEP\u2019in Washington, D.C. ve Fort Worth, Texas olmak \u00fczere iki ana \u00fcretim tesisi bulunur. Bu tesislerde ka\u011f\u0131t paralar \u00fcretilirken, madeni paralar ise United States Mint taraf\u0131ndan Philadelphia, Denver, San Francisco ve West Point\u2019te bas\u0131l\u0131r. Dolar\u0131n \u00fcretimi, y\u00fcksek g\u00fcvenlikli tesislerde, sahtecili\u011fe kar\u015f\u0131 geli\u015fmi\u015f teknolojilerle ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Her banknot benzersiz seri numaras\u0131na, g\u00fcvenlik iplerine, su i\u015faretlerine ve mikro yaz\u0131lara sahiptir.","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/20528","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/glossary"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/20528\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23436,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/20528\/revisions\/23436"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23434"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20528"}],"wp:term":[{"taxonomy":"glossary-categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-categories?post=20528"},{"taxonomy":"glossary-tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-tags?post=20528"},{"taxonomy":"glossary-languages","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-languages?post=20528"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}