{"id":17566,"date":"2024-12-30T14:29:09","date_gmt":"2024-12-30T11:29:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&p=17566"},"modified":"2026-02-24T13:17:57","modified_gmt":"2026-02-24T10:17:57","slug":"movement-move-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/movement-move-nedir\/","title":{"rendered":"Movement (MOVE) nedir?"},"content":{"rendered":"

Movement (MOVE); geliştiricilerin güvenli, yüksek performanslı ve birlikte çalışabilir blokzincir<\/span> uygulamaları oluşturmasını sağlayan modüler bir platformdur. <\/span>Movement projesi, Ethereum<\/span> için ilk Move-EVM uyumlu Katman-2 çözümünü sunar. Yönetişim token<\/span>’ı ise MOVE’dur.<\/span><\/p>\n

Move, başlangıçta Meta’nın Diem projesi için geliştirilmiştir. Günümüzde güvenliği ve kaynak odaklı tasarımı nedeniyle yeni nesil blokzincirlerde yaygın olarak kullanılan akıllı sözleşme<\/span> dillerinden biridir. Move-EVM uyumu, hem Move Virtual Machine’in hem de Ethereum Virtual Machine’in birlikte çalışmasına olanak tanır. Böylece Solidity ve Move akıllı sözleşmelerinin bir arada var olması sağlanır.<\/span><\/p>\n

Merkeziyetsiz uygulamalar (dApp’ler) için verimliliği ve yürütme etkinliğini artırmak amacıyla modüler bir mimari ve merkeziyetsiz sıralayıcılar kullanır. Ayrıca geliştirici odaklı bir ekosisteme sahiptir. Böylece geliştiricilerin özel rollup’lar veya uygulamaya özgü zincirler başlatmaları için SDK’lar sunar.  <\/span><\/p>\n

MOVE coin nedir?<\/strong><\/h2>\n

MOVE coin, Movement ağının Ethereum ERC-20<\/span> standardına sahip kripto parasıdır. Ağda hem utility (hizmet) hem de yönetişim token’ı olarak görev alır. Bu sayede ağın güvenliğini sağlarken işlemleri de destekler. Kendi blokzinciri olmadığı için teknik olarak bir token’dır. <\/span><\/p>\n

Kullanıcılar ağdaki gas ücretleri için MOVE kullanır. Doğrulayıcılar ağın güvenliğinin sağlanması için MOVE coin stake edebilirler. Ayrıca MOVE sahipleri protokol güncellemeleri gibi konularda oy kullanma hakkına sahip olurlar.  <\/span><\/p>\n

MOVE’un bir diğer önemli rolü ise Move Arena’ya sağladığı likiditedir. Öncelikle Move Arena, Move tabanlı birden fazla Katman-2 blokzincirinin birbirine bağlanıp likidite<\/span> ile kaynakları paylaştığı bir ekosistem merkezidir. <\/span><\/p>\n

MOVE coin’in buradaki başlıca rolü MOVE tabanlı zincirlerin işlev görmesine ve etkileşimine yardımcı olan likidite havuzlarını desteklemektir. Bu, arena içindeki varlık transferlerinin ve zincir içi faaliyetlerin daha sorunsuz gerçekleşmesine yardımcı olabilir.  <\/span><\/p>\n

Movement ne zaman ve kim tarafından kuruldu?<\/strong><\/h2>\n

Movement projesini, 2022 yılında Cooper Scanlon ve Rushi Manche tarafından kurulan Movement Labs geliştirmiştir. Movement, ABD merkezli bir girişim olup projenin geliştirilmesi ve lansmanı San Francisco’da gerçekleşmiştir. MOVE, 2024 yılında piyasaya sürülmüştür. <\/span>MOVE coin’in ilk çıkış fiyatı 0,8 dolar civarındadır.  <\/span><\/p>\n

Movement, 2025 yılı ortalarında yaşanan büyük bir kriz sonucu yeniden markalaşma sürecine girdi. Kuruculardan Rushi Manche’nin market yapıcı<\/a> ilişkileriyle ilgili ortaya çıkan skandal, MOVE fiyatında ciddi bir çöküşe yol açtı. Bu gelişmelerin ardından bazı kripto para<\/span> borsaları, MOVE işlemlerini askıya aldı.<\/span><\/p>\n

Krizi yönetmek isteyen ekip, Move Industries adıyla yeniden markalaşma kararı aldı. Bu süreçte yeni yönetim oluşturuldu. Topluluk güvenini yeniden kazanmak amacıyla yaklaşık 38 milyon dolarlık token geri alım programı başlatıldı. Ayrıca bağımsız denetim firması Groom Lake ile işbirliği yapılarak olayın kapsamlı bir şekilde incelenmesi sağlandı.<\/span><\/p>\n

Movement nasıl çalışır?<\/strong><\/h2>\n

Movement, Ethereum ekosistemine Move Virtual Machine’i (MoveVM) entegre eden ve Ethereum üzerinde çalışan modüler bir Katman-2 ağıdır. Diğer Katman-2 sağlayıcıları gibi işlemleri zincir dışında gerçekleştirir. Sonucunda oluşan kanıtları ve verileri Ethereum’a gönderir.<\/span><\/p>\n

Movement’ın EVM’ye ekledikleri akıllı sözleşme yürütmek için MoveVM ve kaynak odaklı programlama için Move dilidir. Bu yeniliklerin Solidity tabanlı sözleşmelere göre güvenliği arttırması amaçlanır.<\/span><\/p>\n

Movement, bir rollup modeli olarak çalışır. Yani işlemler L2 katmanında yürütülür. Sonrasında işlem<\/span> verileri veya kanıtları Ethereum’a gönderilir. Bu noktada Ethereum, nihai doğruluğu onaylamakla görevlidir. Projenin mimarisi şu şekilde özetlenebilir:<\/span><\/p>\n