{"id":14341,"date":"2024-02-23T14:59:58","date_gmt":"2024-02-23T11:59:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&p=14341"},"modified":"2026-01-07T16:58:46","modified_gmt":"2026-01-07T13:58:46","slug":"xai-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/xai-nedir\/","title":{"rendered":"Xai (XAI) nedir?"},"content":{"rendered":"

Xai, oyuncuları Web3 oyunlarına dahil etmek için tasarlanmış Arbitrum<\/span> ekosistemindeki ilk katman-3 blokzincirdir. Platformun kripto parası XAI’dir. <\/span><\/p>\n

Geleneksel yapay zeka modelleri genellikle kara kutu sistemi olarak adlandırılır. Kullanıcılar bir yapay zekadan sonuç alabilir ancak bu sonucun nasıl üretildiğini, hangi parametrelerin dikkate alındığını veya hangi süreçlerin çalıştığını anlamakta zorlanabilir. Xai tam da bu noktada devreye girerek yapay zeka kararlarının arka planını açıklanabilir hale getirir. <\/span><\/p>\n

Yapay zeka teknolojileri özellikle finans, sağlık ve hukuk gibi kritik sektörlerde yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu alanlarda verilen kararların şeffaf olması etik ve yasal sorumlulukların yerine getirilmesi için de hayati bir rol oynar. XAI, geliştirdiği blokzincir<\/span> tabanlı altyapı sayesinde yapay zeka süreçlerini doğrulanabilir, izlenebilir ve açıklanabilir hale getirir. <\/span><\/p>\n

Blokzincir teknolojisinin sunduğu güvenlik, merkeziyetsizlik ve değiştirilemezlik özellikleri token<\/span>’ın vizyonunu destekler. Bu sayede yapay zeka modellerinin eğitim süreci, karar verme mekanizmaları ve veri kaynakları kayıt altına alınarak herkes tarafından doğrulanabilir olur. Kullanıcılar yapay zeka sisteminden alınan yanıtın hangi verilere dayandığını öğrenebilir, gerekirse sistemi sorgulayabilir ve daha bilinçli kararlar verebilir.<\/span><\/p>\n

Xai ne zaman ve kim tarafından kuruldu? <\/strong><\/h2>\n

Xai Offchain Labs tarafından 2024 yılında kuruldu ve XAI token aynı yıl piyasaya sürüldü. Proje, açıklanabilir yapay zeka (explainable artificial intelligence<\/span>) kavramını blokzincir dünyasına entegre etmek isteyen bir ekip tarafından hayata geçirildi. <\/span><\/p>\n

Xai blokzinciri nasıl çalışır? <\/strong><\/h2>\n

Geleneksel blokzincirlerde olduğu gibi Xai de merkeziyetsiz bir yapıya dayanır. Aralarındaki temel fark, Xai’nin yapay zeka karar süreçlerini de kayıt altına alabilmesidir. Böylece bir yapay zeka modeli sonuç ürettiğinde bu sürece etki eden veriler, kullanılan algoritmalar ve karar mantığı zincir üzerinde saklanır. Bu kayıtlar değiştirilmez, silinemez ve herkes tarafından doğrulanabilir şekilde korunur.<\/span><\/p>\n

Xai blokzincirinde her işlem<\/span>, yapay zekanın ürettiği bir kararın açıklaması da olabilir. Bir sağlık uygulamasında kullanılan AI bir teşhis önerdiğinde bu teşhisin hangi verilere dayandığı blokzincir üzerinde şeffaf biçimde depolanır. Bu sayede hem doktorlar hem de hastalar sürecin nasıl işlediğini öğrenebilir. Gelişmiş yapı, yapay zekanın güvenilirliğini artırırken olası hataların da daha hızlı fark edilmesini sağlar.<\/span><\/p>\n

Blokzincirin<\/span><\/a> çalışma prensibinde madenciler veya validatorlar, Xai’nin özel konsensüs mekanizması aracılığıyla işlemleri onaylar. Yapay zeka verilerinin güvenliği en üst düzeyde korunur. Xai blokzinciri kullanıcı gizliliğini ihlal etmeden veri işleyebilir. Bu da finans ve sağlık gibi hassas sektörlerde büyük bir avantaj sağlar.<\/span><\/p>\n

Ekosistemin merkezinde XAI token bulunur. Token, yapay zeka açıklamalarına erişim ve özel hizmetlerden faydalanma konusunda da kullanılır. Kullanıcılar XAI token aracılığıyla yapay zeka modellerini değerlendirebilir, geliştirme süreçlerine katkı sağlayabilir ve yönetişim mekanizmalarında oy kullanabilir.<\/span><\/p>\n

XAI coin altyapısı ve teknik özellikleri <\/strong><\/h2>\n

Xai, <\/span>Arbitrum<\/span><\/a> ağı üzerinde inşa edilmiştir. Proje, kullanıcıların yapay zeka algoritmalarının nasıl karar verdiğini anlamasına yardımcı olacak açıklanabilirlik mekanizmalarını entegre etmiştir. Bu sayede XAI coin altyapısı, klasik kripto paralardan ayrılarak teknik ve işlevsel anlamda özgün bir ekosistem sunar. <\/span><\/p>\n

Altyapısında dikkat çeken özelliklerden biri akıllı sözleşmelerdir. Bu sözleşmeler, yapay zeka modelleriyle doğrudan etkileşime girebilir ve karar süreçlerinin şeffaf bir biçimde raporlanmasını sağlar. Kullanıcılar, yaptığı işlemin neden ve nasıl gerçekleştirildiğine dair açıklamalara erişebilir. Böylece blokzincir, güvenilir bir kayıt defteri<\/span> işlevinin ötesine geçerek yapay zeka kararlarını da doğrulayan bir sistem haline gelir.<\/span><\/p>\n

Token, yüksek ölçeklenebilirliğe sahip bir ağ üzerine kuruludur. Bu sayede saniyeler içinde çok sayıda işlem gerçekleştirilebilir. Yapay zeka tabanlı analizler, kullanıcıların işlem hızını etkilemeden çalışır ve kullanıcı deneyimi olumsuz etkilenmez. <\/span><\/p>\n

Teknik özellikler açısından XAI, güçlü güvenlik protokollerine sahiptir. Kriptografik algoritmalar, hem kullanıcı verilerini hem de yapay zeka modellerini koruma altına alır. Merkeziyetsiz yapısı, tek bir otoritenin kontrolü dışında çalışmasını mümkün kılar. Bu durum, kullanıcıların fonlarını kendi ellerinde tutmasına olanak tanır.<\/span><\/p>\n

Token’ın altyapısında yer alan en önemli unsurlardan biri de çok katmanlı veri doğrulama sistemidir. Yapay zeka modelleri tarafından üretilen her karar, blokzincir üzerinde kayıt altına alınarak doğrulanır. Hatalı, önyargılı veya şüpheli kararların fark edilmesi kolaylaşır. <\/span><\/p>\n

XAI madenciliği yapılıyor mu?<\/strong><\/h3>\n

XAI madenciliği yapılan bir kripto para<\/span> türü değildir. Geleneksel kripto paralardan farklı bir yapıya sahip olduğu için klasik madencilik<\/span> yöntemleriyle üretilmez. Kullanıcılar, bilgisayar donanımları veya özel madencilik ekipmanlarıyla token çıkaramazlar. Bunun yerine proje, blokzincir tabanlı işlemler ve ağ faaliyetleri üzerinden token dağıtımını gerçekleştirir.<\/span><\/p>\n

En düşük fiyat ile en yüksek fiyat ve toplam arz<\/strong><\/h2>\n

XAI, bugüne dek en yüksek fiyatını 1,60 dolarla 11 Mart 2024’te görürken en düşük fiyatını 0,01026 dolarla 11 Ekim 2025’te gördü. Toplam XAI coin arzı<\/span> 2.026.739.497 XAI olan kripto paranın dolaşımdaki arzı ise 1.825.187.893,95 XAI’dir.<\/span><\/p>\n

XAI nasıl alınır? <\/strong><\/h2>\n

XAI işlemlerini<\/span><\/a> blokzincir tabanlı yenilikçi ürün ve hizmetler geliştiren Paribu üzerinden yapabilirsiniz. Bunun için öncelikle bir Paribu hesabı açmanız ve KYC<\/span> (müşterini tanı) sürecini tamamlamanız gerekir. Hesabınızı açtıktan sonra XAI piyasa sayfasını ziyaret ederek standart ya da gelişmiş görüntüleme seçeneklerini kullanabilirsiniz. Her iki seçenekte de XAI alımı yapmak için Limit, Piyasa ve Koşul emirlerinden birini seçebilirsiniz. Fiyat kısmından token’ı aldığınız fiyatı görürsünüz. Daha sonra almak istediğiniz XAI miktarını girip alım işleminizi tamamlayabilirsiniz. <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

XAI, oyuncuları Web3 oyunlarına dahil etmek için tasarlanmış Arbitrum ekosistemindeki ilk katman3’tür. Yönetişim token’ı ise XAI’dir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23267,"menu_order":0,"template":"","meta":{"footnotes":""},"glossary-categories":[226],"glossary-tags":[],"glossary-languages":[],"class_list":["post-14341","glossary","type-glossary","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","glossary-categories-kripto-para"],"post_title":"Xai (XAI) nedir?","post_content":"Xai, oyuncular\u0131 Web3 oyunlar\u0131na dahil etmek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f Arbitrum ekosistemindeki ilk katman-3 blokzincirdir. Platformun kripto paras\u0131 XAI\u2019dir.\u00a0<\/span>\r\n\r\nGeleneksel yapay zeka modelleri genellikle kara kutu sistemi olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Kullan\u0131c\u0131lar bir yapay zekadan sonu\u00e7 alabilir ancak bu sonucun nas\u0131l \u00fcretildi\u011fini, hangi parametrelerin dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya hangi s\u00fcre\u00e7lerin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamakta zorlanabilir. Xai tam da bu noktada devreye girerek yapay zeka kararlar\u0131n\u0131n arka plan\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klanabilir hale getirir.\u00a0<\/span>\r\n\r\nYapay zeka teknolojileri \u00f6zellikle finans, sa\u011fl\u0131k ve hukuk gibi kritik sekt\u00f6rlerde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu alanlarda verilen kararlar\u0131n \u015feffaf olmas\u0131 etik ve yasal sorumluluklar\u0131n yerine getirilmesi i\u00e7in de hayati bir rol oynar. XAI, geli\u015ftirdi\u011fi blokzincir tabanl\u0131 altyap\u0131 sayesinde yapay zeka s\u00fcre\u00e7lerini do\u011frulanabilir, izlenebilir ve a\u00e7\u0131klanabilir hale getirir.\u00a0<\/span>\r\n\r\nBlokzincir teknolojisinin sundu\u011fu g\u00fcvenlik, merkeziyetsizlik ve de\u011fi\u015ftirilemezlik \u00f6zellikleri token\u2019\u0131n vizyonunu destekler. Bu sayede yapay zeka modellerinin e\u011fitim s\u00fcreci, karar verme mekanizmalar\u0131 ve veri kaynaklar\u0131 kay\u0131t alt\u0131na al\u0131narak herkes taraf\u0131ndan do\u011frulanabilir olur. Kullan\u0131c\u0131lar yapay zeka sisteminden al\u0131nan yan\u0131t\u0131n hangi verilere dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenebilir, gerekirse sistemi sorgulayabilir ve daha bilin\u00e7li kararlar verebilir.<\/span>\r\n

Xai ne zaman ve kim taraf\u0131ndan kuruldu?\u00a0<\/strong><\/h2>\r\nXai Offchain Labs taraf\u0131ndan 2024 y\u0131l\u0131nda kuruldu ve XAI token ayn\u0131 y\u0131l piyasaya s\u00fcr\u00fcld\u00fc. Proje, a\u00e7\u0131klanabilir yapay zeka (explainable artificial intelligence) kavram\u0131n\u0131 blokzincir d\u00fcnyas\u0131na entegre etmek isteyen bir ekip taraf\u0131ndan hayata ge\u00e7irildi.\u00a0<\/span>\r\n

Xai blokzinciri nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?\u00a0<\/strong><\/h2>\r\nGeleneksel blokzincirlerde oldu\u011fu gibi Xai de merkeziyetsiz bir yap\u0131ya dayan\u0131r. Aralar\u0131ndaki temel fark, Xai\u2019nin yapay zeka karar s\u00fcre\u00e7lerini de kay\u0131t alt\u0131na alabilmesidir. B\u00f6ylece bir yapay zeka modeli sonu\u00e7 \u00fcretti\u011finde bu s\u00fcrece etki eden veriler, kullan\u0131lan algoritmalar ve karar mant\u0131\u011f\u0131 zincir \u00fczerinde saklan\u0131r. Bu kay\u0131tlar de\u011fi\u015ftirilmez, silinemez ve herkes taraf\u0131ndan do\u011frulanabilir \u015fekilde korunur.<\/span>\r\n\r\nXai blokzincirinde her i\u015flem, yapay zekan\u0131n \u00fcretti\u011fi bir karar\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 da olabilir. Bir sa\u011fl\u0131k uygulamas\u0131nda kullan\u0131lan AI bir te\u015fhis \u00f6nerdi\u011finde bu te\u015fhisin hangi verilere dayand\u0131\u011f\u0131 blokzincir \u00fczerinde \u015feffaf bi\u00e7imde depolan\u0131r. Bu sayede hem doktorlar hem de hastalar s\u00fcrecin nas\u0131l i\u015fledi\u011fini \u00f6\u011frenebilir. Geli\u015fmi\u015f yap\u0131, yapay zekan\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fini art\u0131r\u0131rken olas\u0131 hatalar\u0131n da daha h\u0131zl\u0131 fark edilmesini sa\u011flar.<\/span>\r\n\r\nBlokzincirin<\/span><\/a> \u00e7al\u0131\u015fma prensibinde madenciler veya validatorlar, Xai\u2019nin \u00f6zel konsens\u00fcs mekanizmas\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015flemleri onaylar. Yapay zeka verilerinin g\u00fcvenli\u011fi en \u00fcst d\u00fczeyde korunur. Xai blokzinciri kullan\u0131c\u0131 gizlili\u011fini ihlal etmeden veri i\u015fleyebilir. Bu da finans ve sa\u011fl\u0131k gibi hassas sekt\u00f6rlerde b\u00fcy\u00fck bir avantaj sa\u011flar.<\/span>\r\n\r\nEkosistemin merkezinde XAI token bulunur. Token, yapay zeka a\u00e7\u0131klamalar\u0131na eri\u015fim ve \u00f6zel hizmetlerden faydalanma konusunda da kullan\u0131l\u0131r. Kullan\u0131c\u0131lar XAI token arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yapay zeka modellerini de\u011ferlendirebilir, geli\u015ftirme s\u00fcre\u00e7lerine katk\u0131 sa\u011flayabilir ve y\u00f6neti\u015fim mekanizmalar\u0131nda oy kullanabilir.<\/span>\r\n

XAI coin altyap\u0131s\u0131 ve teknik \u00f6zellikleri\u00a0<\/strong><\/h2>\r\nXai, <\/span>Arbitrum<\/span><\/a> a\u011f\u0131 \u00fczerinde in\u015fa edilmi\u015ftir. Proje, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n yapay zeka algoritmalar\u0131n\u0131n nas\u0131l karar verdi\u011fini anlamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacak a\u00e7\u0131klanabilirlik mekanizmalar\u0131n\u0131 entegre etmi\u015ftir. Bu sayede XAI coin altyap\u0131s\u0131, klasik kripto paralardan ayr\u0131larak teknik ve i\u015flevsel anlamda \u00f6zg\u00fcn bir ekosistem sunar.\u00a0<\/span>\r\n\r\nAltyap\u0131s\u0131nda dikkat \u00e7eken \u00f6zelliklerden biri ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerdir. Bu s\u00f6zle\u015fmeler, yapay zeka modelleriyle do\u011frudan etkile\u015fime girebilir ve karar s\u00fcre\u00e7lerinin \u015feffaf bir bi\u00e7imde raporlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Kullan\u0131c\u0131lar, yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015flemin neden ve nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fine dair a\u00e7\u0131klamalara eri\u015febilir. B\u00f6ylece blokzincir, g\u00fcvenilir bir kay\u0131t defteri i\u015flevinin \u00f6tesine ge\u00e7erek yapay zeka kararlar\u0131n\u0131 da do\u011frulayan bir sistem haline gelir.<\/span>\r\n\r\nToken, y\u00fcksek \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fe sahip bir a\u011f \u00fczerine kuruludur. Bu sayede saniyeler i\u00e7inde \u00e7ok say\u0131da i\u015flem ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Yapay zeka tabanl\u0131 analizler, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n i\u015flem h\u0131z\u0131n\u0131 etkilemeden \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve kullan\u0131c\u0131 deneyimi olumsuz etkilenmez.\u00a0<\/span>\r\n\r\nTeknik \u00f6zellikler a\u00e7\u0131s\u0131ndan XAI, g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00fcvenlik protokollerine sahiptir. Kriptografik algoritmalar, hem kullan\u0131c\u0131 verilerini hem de yapay zeka modellerini koruma alt\u0131na al\u0131r. Merkeziyetsiz yap\u0131s\u0131, tek bir otoritenin kontrol\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. Bu durum, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n fonlar\u0131n\u0131 kendi ellerinde tutmas\u0131na olanak tan\u0131r.<\/span>\r\n\r\nToken\u2019\u0131n altyap\u0131s\u0131nda yer alan en \u00f6nemli unsurlardan biri de \u00e7ok katmanl\u0131 veri do\u011frulama sistemidir. Yapay zeka modelleri taraf\u0131ndan \u00fcretilen her karar, blokzincir \u00fczerinde kay\u0131t alt\u0131na al\u0131narak do\u011frulan\u0131r. Hatal\u0131, \u00f6nyarg\u0131l\u0131 veya \u015f\u00fcpheli kararlar\u0131n fark edilmesi kolayla\u015f\u0131r.\u00a0<\/span>\r\n

XAI madencili\u011fi yap\u0131l\u0131yor mu?<\/strong><\/h3>\r\nXAI madencili\u011fi yap\u0131lan bir kripto para t\u00fcr\u00fc de\u011fildir. Geleneksel kripto paralardan farkl\u0131 bir yap\u0131ya sahip oldu\u011fu i\u00e7in klasik madencilik y\u00f6ntemleriyle \u00fcretilmez. Kullan\u0131c\u0131lar, bilgisayar donan\u0131mlar\u0131 veya \u00f6zel madencilik ekipmanlar\u0131yla token \u00e7\u0131karamazlar. Bunun yerine proje, blokzincir tabanl\u0131 i\u015flemler ve a\u011f faaliyetleri \u00fczerinden token da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirir.<\/span>\r\n

En d\u00fc\u015f\u00fck fiyat ile en y\u00fcksek fiyat ve toplam arz<\/strong><\/h2>\r\nXAI, bug\u00fcne dek en y\u00fcksek fiyat\u0131n\u0131 1,60 dolarla 11 Mart 2024\u2019te g\u00f6r\u00fcrken en d\u00fc\u015f\u00fck fiyat\u0131n\u0131 0,01026 dolarla 11 Ekim 2025\u2019te g\u00f6rd\u00fc. Toplam XAI coin arz\u0131<\/span> 2.026.739.497 XAI olan kripto paran\u0131n dola\u015f\u0131mdaki arz\u0131 ise 1.825.187.893,95 XAI\u2019dir.<\/span>\r\n

XAI nas\u0131l al\u0131n\u0131r?\u00a0<\/strong><\/h2>\r\nXAI i\u015flemlerini<\/span><\/a> blokzincir tabanl\u0131 yenilik\u00e7i \u00fcr\u00fcn ve hizmetler geli\u015ftiren Paribu \u00fczerinden yapabilirsiniz. Bunun i\u00e7in \u00f6ncelikle bir Paribu hesab\u0131 a\u00e7man\u0131z ve KYC (m\u00fc\u015fterini tan\u0131) s\u00fcrecini tamamlaman\u0131z gerekir. Hesab\u0131n\u0131z\u0131 a\u00e7t\u0131ktan sonra XAI piyasa sayfas\u0131n\u0131 ziyaret ederek standart ya da geli\u015fmi\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme se\u00e7eneklerini kullanabilirsiniz. Her iki se\u00e7enekte de XAI al\u0131m\u0131 yapmak i\u00e7in Limit, Piyasa ve Ko\u015ful emirlerinden birini se\u00e7ebilirsiniz. Fiyat k\u0131sm\u0131ndan token\u2019\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z fiyat\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Daha sonra almak istedi\u011finiz XAI miktar\u0131n\u0131 girip al\u0131m i\u015fleminizi tamamlayabilirsiniz.\u00a0<\/span>","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/14341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/glossary"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/14341\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22508,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/14341\/revisions\/22508"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23267"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"glossary-categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-categories?post=14341"},{"taxonomy":"glossary-tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-tags?post=14341"},{"taxonomy":"glossary-languages","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-languages?post=14341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}