{"id":13926,"date":"2024-01-09T15:45:39","date_gmt":"2024-01-09T12:45:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&p=13926"},"modified":"2026-01-15T12:46:31","modified_gmt":"2026-01-15T09:46:31","slug":"0x-protocol-zrx-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/0x-protocol-zrx-nedir\/","title":{"rendered":"0x Protocol (ZRX) nedir?"},"content":{"rendered":"

0x Protocol, Ethereum<\/span> üzerine kurulu dijital varlıkların eşler arası alım satımını sağlayan bir projedir. Mutabakat olara Proof-of-Stake (PoS) kullanır. <\/span><\/p>\n

Ethereum’un<\/span><\/a> güvenliğini emir paylaşımı ve transferi için kendi protokolleriyle birleştirir. Böylece merkeziyetsiz piyasalardaki parçalanmayı azaltmayı hedefler. Burada parçalanma, merkeziyetsiz finansta likiditenin birçok küçük pazara bölünmesini işaret eder. 0x ise bu noktada ortak bir standart sağlar.<\/span><\/p>\n

Projenin temel özelliklerinden biri hibrit tasarımıdır. Maliyet tasarrufu için emirler zincir dışında oluşturulur ve paylaşılır. Ancak transferler güvenlik ve kesinlik için Ethereum akıllı sözleşmeleri aracılığıyla zincir içinde gerçekleştirilir.<\/span><\/p>\n

Geliştiriciler 0x’i merkeziyetsiz uygulamalara (dApp’ler) kolayca entegre edebilir. Böylece izole uygulamalar kurmak yerine paylaşımlı likidite<\/span> havuzlarından yararlanabilirler. Protokol ayrıca relayer adı verilen bir konsepti de kullanır. Relayer’lar emir defterlerini barındırır ve alıcılarla satıcıları birbirine bağlar.  <\/span><\/p>\n

0x Protocol ne zaman ve kim tarafından kuruldu?<\/strong><\/h2>\n

0x Protocol 2017 yılında Will Warren ve Amir Bandeali tarafından kurulmuştur. <\/span><\/p>\n

0x Protocol nasıl çalışır?<\/strong><\/h2>\n

0x Protocol varlık transfer sürecini iki katmana ayırarak çalışır. Bunlar zincir dışı emir aktarımı ve zincir içi uzlaşmadır. Emirler <\/span>piyasa yapıcılar<\/span><\/a> tarafından zincir dışında oluşturulur ve imzalanır. Bu emirler token<\/span> adresleri, tutarlar, fiyat ve son kullanma tarihi gibi ayrıntılar içerir. Bu adımın zincir dışında tutulması kullanıcıların teklif vermek veya iptal etmek için gas ücreti ödemekten kaçınmasını sağlar.<\/span><\/p>\n

Piyasa alıcı<\/span> bir emri kabul etmeye karar verdiğinde emir Ethereum üzerindeki 0x akıllı sözleşmesine iletilir. Burada işlem<\/span> doğrulanır ve güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesi sağlanır. Akıllı sözleşme<\/span> yeterli bakiyenin olduğundan, emrin süresinin dolmadığından ve herhangi bir iptal durumu olmadığından emin olur.  <\/span><\/p>\n

Protokol, emir keşfini kolaylaştırmak için defterleri barındıran ve yayınlayan birimler olan relayer’ları kullanıma sunar. Relayer’lar token’ların sorumluluğunu üstlenmez. Yalnızca imzalı emirleri dağıtarak alıcıları ve satıcıları birbirine bağlar. Karşılığında ZRX üzerinden ücret talep edebilirler. <\/span><\/p>\n

ZRX’in temel özellikleri<\/strong><\/h2>\n

ZRX, 0x Protocol’ün çalışma sürecini destekler ve kullanıcılara çeşitli imkanlar sunar. Bu sebeple bazı temel özelliklerine dikkat etmek gerekir. <\/span><\/p>\n