{"id":13808,"date":"2023-12-22T16:54:04","date_gmt":"2023-12-22T13:54:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&p=13808"},"modified":"2026-02-20T14:05:45","modified_gmt":"2026-02-20T11:05:45","slug":"jito-jto-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/jito-jto-nedir\/","title":{"rendered":"Jito (JTO) nedir?"},"content":{"rendered":"

Jito, Solana<\/span> blokzinciri üzerine kurulu bir likit staking platformudur. Proof-of-Stake (PoS) ve Proof-of-History (PoH) mutabakatlarını kullanır. Proje kullanıcıların JitoSOL adlı bir likit staking token<\/span>’ı aracılığıyla likiditeyi korurken SOL stake etmelerine olanak tanır. <\/span><\/p>\n

Staking sürecine MEV (Maximum Extractable Value) ödülleri entegre edilir. MEV, ağ katılımcılarının bir blok içindeki işlemleri yeniden sıralayarak, dahil ederek veya hariç tutarak elde edebilecekleri ekstra kardır. <\/span><\/p>\n

Jito’nun özel istemcisini çalıştıran doğrulayıcılar ağdaki zararlı spam’leri azaltan ve genel verimliliği artıran MEV açık artırma sistemine katılır. Ekstra ödül katmanı sunan bu sistemle Solana’nın sağlığına ve merkeziyetsizliğine de katkıda bulunulur.<\/span><\/p>\n

Jito coin nedir?<\/strong><\/h2>\n

Jito coin (JTO), Solana blokzinciri üzerinde çalışan Jito Network’ün kripto parasıdır. Yaygın şekilde coin olarak adlandırılsa da kendi blokzincirine sahip olmadığı için aslında bir token’dır.<\/span><\/p>\n

Jito, SOL stake eden kullanıcılara likit staking imkanı sunan bir protokoldür. Kullanıcılar SOL yatırarak karşılığında JitoSOL adlı likit token alırlar. JTO token ise bu sistemin karar alma mekanizmasında rol oynar. Token sahipleri protokol ücretleri, stake havuzu parametreleri, hazine kullanımı ve delegasyon stratejileri gibi konularda oy kullanabilir.<\/span><\/p>\n

Jito coin’in öne çıkan özelliklerinden biri staking getirilerini MEV optimizasyonu ile destekleyen bir yapıya bağlı olmasıdır. Teknik olarak JTO, Solana üzerinde çalışan bir token’dır. <\/span><\/p>\n

Jito ne zaman ve kim tarafından kuruldu?<\/strong><\/h2>\n

Jito 2021 yılında Lucas Bruder ve Zano Sherwani tarafından kurulmuştur. <\/span>Likit staking özelliği 2022 yılında başlatılmıştır. Jito coin ise 2023 yılında piyasaya sürülmüştür. Token’ın ilk çıkış fiyatı yaklaşık 3 dolar olarak kaydedilmiştir.<\/span><\/p>\n

Jito ekosistemi DAO (Merkezi olmayan otonom organizasyon<\/span>) yapısını benimser. Bu sebeple belirli bir sahibi yoktur. Aynı zamanda operasyonel ve hukuki çerçeveyi desteklemek adına Jito Foundation da bulunur. <\/span><\/p>\n

Jito nasıl çalışır?<\/strong><\/h2>\n

Jito, Solana’nın<\/a> stake havuzu programı üzerinde çalışır. MEV ödüllerini entegre ederek geleneksel staking anlayışını geliştirmeyi amaçlayan bir likit staking platformudur. Kullanıcılar Jito havuzuna <\/span>SOL<\/span><\/a> yatırdıklarında token’ları yüksek performanslı doğrulayıcılardan oluşan özel bir grup arasında dağıtılır. <\/span><\/p>\n

Karşılığında stake ödülleri ve MEV gelirleri biriktikçe değeri otomatik olarak artan likit staking token’ı JitoSOL alırlar. Yaygın olarak bilinen kilitleme mekanizmasının aksine JitoSOL likit kalır. Böylece merkeziyetsiz finans (DeFi) protokollerinde alım satımı yapılabilir. Platform temel doğrulayıcı<\/span> performansını sürekli değerlendiren süreci şeffaf bir şekilde yürüten StakeNet’i kullanır. Doğrulayıcılar, Jito-Solana istemcisini çalıştırmalıdır. <\/span><\/p>\n

Jito’nun temel özellikleri<\/strong><\/h2>\n

Jito’nun çalışma mantığını anlamaya yardımcı olabilecek bazı temel özellikleri bulunur.<\/span><\/p>\n