{"id":11914,"date":"2023-05-17T15:56:18","date_gmt":"2023-05-17T12:56:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&p=11914"},"modified":"2026-05-18T10:55:40","modified_gmt":"2026-05-18T07:55:40","slug":"cartesi-ctsi-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/cartesi-ctsi-nedir\/","title":{"rendered":"Cartesi (CTSI) nedir?"},"content":{"rendered":"

Cartesi (CTSI), geliştiricilerin blokzincir<\/span> üzerinde merkeziyetsiz uygulamalar ve akıllı sözleşmeler geliştirebileceği bir katman 2 çözümüdür. Protokolün kripto parası CTSI’dır.<\/p>\n

Blokzincir uygulamalarını destekleyen Linux tabanlı bir Katman-2 altyapısıdır. Geliştiriciler, tanıdık programlama dilleri ve açık kaynak araçlarla merkeziyetsiz uygulama (dApp) geliştirebilir. Karmaşık hesaplamalar zincir dışında (off-chain) yürütülerek ağ üzerindeki yük azaltılır.<\/span><\/p>\n

“Katman-2” terimi, Ethereum<\/span> gibi bir ana blokzincirin (Katman-1) üzerinde çalışan bir ölçeklendirme katmanı olduğunu ifade eder. Cartesi bu yapıyla hem Ethereum’un güvenliğini miras alır hem de hesaplamalar için gereken ortamı genişletmeyi amaçlar. <\/span><\/p>\n

CTSI ne zaman ve kim tarafından kuruldu?<\/b><\/h2>\n

CTSI, Cartesi Foundation’ın kurucuları <\/span>Erick de Moura, Augusto Teixeira, Diego Nehab ve Colin Steil tarafından 2018 yılında geliştirildi. 2020 yılında da piyasaya sürüldü. <\/span><\/p>\n

Projenin fikri, Teixeira’nın IOTA<\/span> kurucusu Serguei Popov ile ortak akademik çalışmalar yürütmesi sonucunda şekillendi. Popov daha sonra projenin ilk danışmanlarından ve destekçilerinden biri oldu.<\/span><\/p>\n

Başlangıçta yapay zeka veri pazarı olarak tasarlanan proje, zamanla blokzincir altyapı çözümüne dönüştü. CTSI token<\/span>, Nisan 2020’de halka arz edildi (ICO) ve ilk etapta 100 milyon token satışa sunularak yaklaşık 1,5 milyon dolar toplandı. Mainnet staking ise Aralık 2020’de Ethereum üzerinde başladı.<\/span><\/p>\n

2025 Haziran’ı projenin olgunluk açısından en önemli dönüm noktalarından birini simgeledi. PRT (Permissionless Refereed Tournaments) dolandırıcılık önleme sistemi mainnet’e taşındı ve Cartesi, L2BEAT’in Stage 2 listesine girerek bu statüye ulaşan yalnızca üç projeden biri oldu.<\/span><\/p>\n

CTSI’ın altyapısı ve Cartesi teknik özellikleri<\/b><\/h2>\n

CTSI, Ethereum tabanlı bir ERC-20<\/span> token’ıdır. <\/span>Cartesi ekosisteminde kullanılan başlıca varlıktır. <\/span><\/p>\n

Cartesi’yi diğer Katman-2 projelerinden ayıran en temel özellik, tam Linux ortamı desteğidir.  Cartesi standart Linux kütüphanelerini blokzincire taşır. Teknik bileşenleri ise şunlardır:<\/span><\/p>\n