{"id":10954,"date":"2023-01-27T19:09:15","date_gmt":"2023-01-27T16:09:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/?post_type=glossary&#038;p=10954"},"modified":"2026-03-12T12:39:57","modified_gmt":"2026-03-12T09:39:57","slug":"metaverse-nedir","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/sozluk\/metaverse-nedir\/","title":{"rendered":"Metaverse nedir?"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">&ldquo;Meta&rdquo; ve &ldquo;universe&rdquo; kelimelerinin birle&#351;iminden do&#287;an Metaverse, &ouml;te evren anlam&#305;na gelmektedir. Sanal olarak geli&#351;tirilen fiziksel ger&ccedil;eklik ile fiziksel olarak kal&#305;c&#305; h&acirc;le gelen sanal ger&ccedil;ekli&#287;in bir araya geldi&#287;i sanal evren olarak da tan&#305;mlan&#305;r.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bilim kurgu ve f&uuml;t&uuml;rist d&uuml;&#351;&uuml;ncede daha &ouml;nce bilinen bir kavram olsa da g&uuml;n&uuml;m&uuml;zde internetin evriminde potansiyel bir sonraki ad&#305;m olarak pop&uuml;lerlik kazanm&#305;&#351;t&#305;r. <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Art&#305;k Metaverse, sanal ve fiziksel d&uuml;nyalar&#305;n birle&#351;ti&#287;i dijital bir evren olarak &ouml;zetlenir. Kullan&#305;c&#305;lar avatarlar&#305; arac&#305;l&#305;&#287;&#305;yla bu d&uuml;nyalarda bulunarak &ccedil;e&#351;itli deneyimlere kat&#305;l&#305;rlar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse evrenleri deneyimlenirken VR, AR, IoT (Internet of things) blozkincir ve yapay zeka gibi &ccedil;e&#351;itli teknolojilerden de yararlan&#305;labilir. Burada VR, AR ve dolay&#305;s&#305;yla yapay zeka teknolojisi deneyimi geli&#351;tirirken <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Blokzincir (blockchain) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">blokzincir<\/span> temelde g&uuml;venli&#287;i ve dijital ekonomi altyap&#305;s&#305;n&#305; destekler. IoT ise en basit anlamda fiziksel cihazlar&#305;n internet &uuml;zerinden veri toplad&#305;&#287;&#305; bir a&#287;&#305; temsil etti&#287;i i&ccedil;in metaverse&rsquo;te daha ger&ccedil;ek&ccedil;i sanal ortamlar kurmak i&ccedil;in kullan&#305;labilir. <\/span><\/p>\n<h2><strong>Metaverse nas&#305;l do&#287;du?<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse kavram&#305;n&#305;n ilk olarak Neal Stephenson&rsquo;&#305;n 1992 tarihli roman&#305; &ldquo;<a href=\"https:\/\/books.google.com.tr\/books\/about\/Snow_Crash.html?id=B0xbAAAAMAAJ&amp;redir_esc=y\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Snow Crash<\/a>&rdquo; eserinde kullan&#305;ld&#305;. Romanda Metaverse, internetin sanal ger&ccedil;eklik tabanl&#305; bir halefi olarak tasvir edildi. O zamandan bu yana Metaverse sadece sanal ger&ccedil;ekli&#287;i de&#287;il; art&#305;r&#305;lm&#305;&#351; ger&ccedil;ekli&#287;i ve di&#287;er dijital etkile&#351;im bi&ccedil;imlerini de i&ccedil;erecek &#351;ekilde kullan&#305;l&#305;r.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">2000&rsquo;li y&#305;llar&#305;n sonlar&#305;nda Metaverse teknoloji end&uuml;strisinde ilgi g&ouml;rmeye ba&#351;lad&#305;. Bu teknoloji g&uuml;n&uuml;m&uuml;zde daha s&uuml;r&uuml;kleyici ve ger&ccedil;ek&ccedil;i sanal deneyimler yaratman&#305;n m&uuml;mk&uuml;n h&acirc;le geldi&#287;i noktaya kadar ilerledi. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Second Life ve World of Warcraft gibi &#351;irketler, insanlar&#305;n ziyaret edip etkile&#351;imde bulunabilece&#287;i sanal bir d&uuml;nya fikrinin pop&uuml;lerle&#351;mesine yard&#305;mc&#305; olarak bug&uuml;n bilinen Metaverse&rsquo;&uuml;n geli&#351;mesine katk&#305; sa&#287;lad&#305;. Son olarak 2021 y&#305;l&#305;nda Facebook&rsquo;un Meta ismini almas&#305;yla teknolojinin pop&uuml;lerli&#287;i ve bilinirli&#287;i artt&#305;.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Metaverse&rsquo;&uuml;n geli&#351;im s&uuml;reci<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Blokzincir teknolojisinin ortaya &ccedil;&#305;kmas&#305;yla birlikte kullan&#305;c&#305;lar&#305;n yaln&#305;zca birbirleriyle etkile&#351;ime girmekle kalmay&#305;p ayn&#305; zamanda kendi dijital varl&#305;klar&#305;na ve kimliklerine sahip olup bunlar&#305; kontrol edebilecekleri yeni bir Metaverse versiyonu da bir sonraki a&#351;ama olarak g&ouml;r&uuml;l&uuml;yor. Bir&ccedil;ok &#351;irketin kendi Metaverse platformunu geli&#351;tirmek i&ccedil;in yat&#305;r&#305;m yapmas&#305; da bu alan&#305;n b&uuml;y&uuml;mesini destekliyor.<\/span><\/p>\n<h2><strong>Metaverse temel &ouml;zellikleri<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse, insanlar&#305;n dijital ortamlar arac&#305;l&#305;&#287;&#305;yla etkile&#351;im kurabilece&#287;i sanal bir evren yarat&#305;r. Bu ortam&#305; yarat&#305;rken sanal ger&ccedil;eklik (VR), art&#305;r&#305;lm&#305;&#351; ger&ccedil;eklik (AR), yapay zeka ve blokzincir gibi teknolojilerden yararlan&#305;r. B&ouml;ylece kullan&#305;c&#305;lar dijital ortamda daha aktif kat&#305;l&#305;mc&#305;lar haline gelebilirler.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse&rsquo;&uuml;n temel &ouml;zellikleri aras&#305;nda &#351;unlar bulunur:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Sanal ortamlar:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Kullan&#305;c&#305;lar VR ve AR gibi teknolojiler arac&#305;l&#305;&#287;&#305;yla ger&ccedil;ek&ccedil;i hissettiren &uuml;&ccedil; boyutlu (3D) ortamlarda dijital d&uuml;nyalar&#305; deneyimleyebilirler.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Avatarlar ve dijital kimlikler: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">&#304;nsanlar Metaverse d&uuml;nyas&#305;nda avatarlar&#305;n&#305; ve dijital kimliklerini kullanarak ortamlara kat&#305;l&#305;m sa&#287;larlar.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Ger&ccedil;ek zamanl&#305; etkile&#351;im: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Kullan&#305;c&#305;lar ses, metin ve emojiler arac&#305;l&#305;&#287;&#305;yla sanal d&uuml;nyada an&#305;nda ileti&#351;im kurabilirler.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Kal&#305;c&#305; dijital d&uuml;nyalar: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Kullan&#305;c&#305;lar &ccedil;evrimd&#305;&#351;&#305; olsa bile Metaverse&rsquo;teki d&uuml;nyalar ya&#351;amaya ve geli&#351;tirilmeye devam eder.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Dijital ekonomi: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Sanal hizmetler ve m&uuml;lkler blokzincir teknolojisi kullan&#305;larak al&#305;n&#305;p sat&#305;labilir.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Geli&#351;en teknolojilerin entegrasyonu: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse&rsquo;te VR, AR, yapay zeka, blokzincir ve bulut bili&#351;imi gibi yeni teknolojiler kullan&#305;l&#305;r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h2><strong>Metaverse kullan&#305;m alanlar&#305;<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">T&uuml;m bu teknolojilerin dahil edilmesi beraberinde Metaverse&rsquo;e &ccedil;e&#351;itli kullan&#305;m alanlar&#305; sa&#287;lar. Kullan&#305;c&#305;lara ger&ccedil;ek zamanl&#305; etkile&#351;im kurabilecekleri sanal ortamlar yaratarak yeni ileti&#351;im, &ouml;&#287;renme ve e&#287;lence alanlar&#305; sa&#287;lar. Teknoloji geli&#351;meye devam ettik&ccedil;e bu kullan&#305;m alanlar&#305; daha da artabilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse&rsquo;&uuml;n baz&#305; kullan&#305;m alanlar&#305; &#351;u &#351;ekilde &ouml;zetlenebilir:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Oyun ve e&#287;lence:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Metaverse kullan&#305;c&#305;lar&#305;n &ccedil;evrimi&ccedil;i oyunlara, sanal konserlere ve di&#287;er e&#287;lence etkinliklerine dijital d&uuml;nyada kat&#305;lmalar&#305;na olanak tan&#305;r. Bu alanda kullan&#305;lan platformlara &ouml;rnek olarak Roblox, Fortnite, <span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Sandbox (SAND) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Sandbox<\/span> ve <span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Decentraland (MANA) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Decentraland<\/span> verilebilir.&nbsp;&nbsp;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>E&#287;itim ve &ouml;&#287;retim:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Okullar, &uuml;niversiteler ve &#351;irketler etkile&#351;imli &ouml;&#287;renme ve sim&uuml;lasyon deneyimleri i&ccedil;in Metaverse&rsquo;ten yararlanabilir.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>&#304;&#351; ve uzaktan &ccedil;al&#305;&#351;ma:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> &#350;irketler &ccedil;al&#305;&#351;anlar&#305;n&#305;n avatarlar&#305; arac&#305;l&#305;&#287;&#305;yla etkile&#351;imde kald&#305;&#287;&#305; sanal toplant&#305;lar ve konferanslar d&uuml;zenleyebilirler.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>E-ticaret: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Markalar m&uuml;&#351;terilerinin &uuml;r&uuml;nleri sanal evrende deneyimleyebilece&#287;i ortamlar yaratabilirler. &Ouml;rnek olarak Gucci&rsquo;nin sanal ma&#287;azas&#305; verilebilir.&nbsp;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Sosyal etkile&#351;im ve topluluklar:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Kullan&#305;c&#305;lar bulunduklar&#305; fiziksel konumdan ba&#287;&#305;ms&#305;z olarak Metaverse&rsquo;te sosyalle&#351;ebilirler.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Sa&#287;l&#305;k hizmetleri: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse sayesinde terapi seanslar&#305; ve sanal dan&#305;&#351;manl&#305;k hizmetleri gibi alanlar desteklenebilir.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Gayrimenkul:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Sanal araziler ve binalar sanal ortamlarda al&#305;n&#305;p sat&#305;labilir.&nbsp;<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h2><strong>Metaverse ve sanal ger&ccedil;eklik (VR)<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse ve sanal ger&ccedil;eklik (VR), s&uuml;r&uuml;kleyici dijital deneyimler yaratmak i&ccedil;in birlikte &ccedil;al&#305;&#351;an teknolojilerdir. Metaverse payla&#351;&#305;lan bir sanal ortam&#305; ifade ederken sanal ger&ccedil;eklik kullan&#305;c&#305;lar&#305;n bu dijital d&uuml;nyalara girebilmelerini sa&#287;layan teknolojilerden biridir.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kullan&#305;c&#305;lar VR ba&#351;l&#305;klar&#305; takarak sanal bir ortam&#305;n i&ccedil;inde fiziksel olarak bulunuyormu&#351; gibi hissedebilirler. Ancak bu noktada her Metaverse evrenlerine kat&#305;lmak i&ccedil;in VR g&ouml;zl&uuml;&#287;&uuml;n&uuml;z&uuml;n olmas&#305;n&#305;n &#351;art olmad&#305;&#287;&#305;n&#305; da belirtmek gerekir.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Asl&#305;nda VR teknolojisi, etkile&#351;imleri daha ger&ccedil;ek&ccedil;i ve ilgi &ccedil;ekici hale getirerek Metaverse&rsquo;&uuml; geli&#351;tirir. Kullan&#305;c&#305;lar ekranlar&#305;nda i&ccedil;eri&#287;i sadece g&ouml;rmek yerine avatarlar&#305; arac&#305;l&#305;&#287;&#305;yla hareket edebilir ve nesnelerle etkile&#351;im kurabilirler. B&ouml;ylece Metaverse etkile&#351;imlerinin daha do&#287;al hissettirmesini sa&#287;lar.&nbsp;&nbsp;<\/span><\/p>\n<h2><strong>Metaverse ve blokzincir teknolojisi<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Blokzincir teknolojisi, &ouml;zellikle g&uuml;venlik ve gizlilik s&ouml;z konusu oldu&#287;unda Metaverse&rsquo;&uuml;n geli&#351;iminde ve desteklenmesinde &ouml;nemli bir rol oynar. Bilindi&#287;i &uuml;zere Metaverse evrenleri b&uuml;y&uuml;k miktarda kullan&#305;c&#305; verisi, dijital varl&#305;k ve &ccedil;evrimi&ccedil;i etkile&#351;im i&ccedil;erir. Bu da i&#351;lemleri g&uuml;venli bir &#351;ekilde kaydedebilmesini ve kullan&#305;c&#305; verilerini koruyabilmesini gerektirir. Blokzincir altyap&#305;s&#305; bu noktada devreye girer.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Veri g&uuml;venli&#287;i ve dijital kimlikler a&ccedil;&#305;s&#305;ndan blokzincir teknolojisi kullan&#305;c&#305;lar&#305;n ki&#351;isel bilgilerini ve sanal varl&#305;klar&#305;n&#305; korumaya yard&#305;mc&#305; olabilir. Kullan&#305;c&#305;lar ayr&#305;ca dijital avatarlar&#305;n&#305; do&#287;rulamak i&ccedil;in de blokzincir tabanl&#305; kimlik do&#287;rulama y&ouml;ntemlerini kullanabilir. 2022 y&#305;l&#305;nda IEEE kurulu&#351;unda yer alan ara&#351;t&#305;rmac&#305;lar&#305;n yay&#305;nlad&#305;&#287;&#305; &ldquo;<\/span><a href=\"https:\/\/arxiv.org\/pdf\/2203.09738\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse i&ccedil;in Blokzincir: &#304;nceleme<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">&rdquo; isimli makalede &ouml;zellikle asimetrik kimlik do&#287;rulaman&#305;n g&uuml;venlik y&ouml;ntemleri a&ccedil;&#305;s&#305;ndan &ouml;nemi vurgulanm&#305;&#351;t&#305;r.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/span><\/p>\n<h2><strong>Metaverse ve yapay zeka (<span class=\"\"  title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Yapay zek&acirc; token&#039;lar&#305; (artificial intelligence-AI) nedir?\"  data-mobile-support=\"0\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>AI<\/span>)<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse ve yapay zeka (AI) aras&#305;ndaki ili&#351;ki &ouml;zellikle son y&#305;llarda olduk&ccedil;a geli&#351;mi&#351;tir. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; Metaverse yayg&#305;n inan&#305;&#351;&#305;n aksine insanlar&#305;n sadece VR g&ouml;zl&uuml;kleri kullanarak girdikleri alanlar de&#287;ildir. Bunun yerine art&#305;r&#305;lm&#305;&#351; ger&ccedil;eklik (AR) ve yapay zeka gibi teknolojiler birle&#351;tirilerek fiziksel d&uuml;nyan&#305;n dijital katmanda geli&#351;tirilmesi ama&ccedil;lanm&#305;&#351;t&#305;r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">2026&rsquo;da yapay zekan&#305;n Metaverse&rsquo;&uuml;n temel teknolojisi oldu&#287;u d&uuml;&#351;&uuml;n&uuml;lmeye ba&#351;lanm&#305;&#351;t&#305;r. Bu kapsamda AI&rsquo;lar sanal ortamlar&#305;n statik dijital alanlar yerine dinamik, uyarlanabilir ve &ouml;&#287;renmeye daha a&ccedil;&#305;k ortamlar haline gelmesini sa&#287;layacakt&#305;r. &Ouml;nemli uygulama alanlar&#305;ndan biri meta evrenlerdeki deneyimi geli&#351;tirmek i&ccedil;in yapay zekalar&#305;n birer dijital asistan gibi konumland&#305;r&#305;lmas&#305;d&#305;r.&nbsp;&nbsp;<\/span><\/p>\n<h2><strong>Metaverse <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Kripto para nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">kripto para<\/span> birimleri<\/strong><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse ve ilgili sanal d&uuml;nyalar ve platformlarda kullan&#305;lmak &uuml;zere &ouml;zel olarak tasarlanan kripto para birimleri aras&#305;nda &#351;unlar yer almaktad&#305;r:&nbsp;<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong><span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: ApeCoin (APE) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">ApeCoin<\/span> (APE):<\/strong>&nbsp;<\/span><\/span>Yuga Labs&rsquo;in Bored Ape Yacht Club projesinden esinlenerek APE Vakf&#305; taraf&#305;ndan desteklenen, merkeziyetsiz bir projedir.<b> <\/b><span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Token nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Token<\/span>&rsquo;&#305; ise,<b> <\/b><span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: ERC-20 nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">ERC-20<\/span> tabanl&#305; bir &ldquo;utility token&rdquo; olarak tan&#305;mlanan ApeCoin&rsquo;dir.<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><strong><span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Alien Worlds (TLM) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Alien Worlds<\/span> (TLM):&nbsp;<\/strong><span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: NFT (Non-Fungible Token) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">NFT<\/span> Metaverse&rsquo;&uuml; olarak tan&#305;mlanan blokzincir tabanl&#305; oyun Alien Worlds&rsquo;&uuml;n yerel kripto para birimi <a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/markets\/tlm_tl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">TLM<\/a>&rsquo;dir. Dacoco GmbH taraf&#305;ndan geli&#351;tirilen Alien Worlds 2020 y&#305;l&#305;nda hayata ge&ccedil;irildi. <span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Ethereum (ETH) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Ethereum<\/span> ve WAX a&#287;lar&#305;nda &ccedil;al&#305;&#351;an bir oyundur.<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><strong><span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Axie Infinity (AXS) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Axie Infinity<\/span> (AXS): <\/strong><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/markets\/axs_tl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Axie Infinity<\/a>, 2018 y&#305;l&#305;nda Trung Nguyen ve Aleksandar Larsen taraf&#305;ndan kurulan, Ethereum blokzincir tabanl&#305; bir oyundur. Oyunun yerel token&rsquo;&#305; AXS&rsquo;tir ve Axie isimli oyun kahramanlar&#305;n&#305;n her biri ERC-721 tabanl&#305; bir NFT&rsquo;dir.<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><strong><span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Gala (GALA) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Gala<\/span> (GALA):&nbsp;<\/strong>Gala, kontrol&uuml;n kullan&#305;c&#305;larda olmas&#305; &uuml;zerine 2019 y&#305;l&#305;nda Eric Schiermeyer taraf&#305;ndan kurulan bir oyundur ve yerel token&rsquo;&#305; GALA&rsquo;d&#305;r. Ethereum&nbsp;blokzinciri &uuml;zerinde &ccedil;al&#305;&#351;an Gala&rsquo;da oyuncular, NFT sahibi olabilir.<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong><span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Enjin Coin (ENJ) Nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Enjin Coin<\/span> (ENJ):<\/strong>&nbsp;<\/span><\/span>ERC-1155 Ethereum standard&#305;n&#305; ortaya &ccedil;&#305;karan Vitek Radomski taraf&#305;ndan yarat&#305;lan Enjin Coin, 2009 y&#305;l&#305;nda kuruldu. Ethereum &uuml;zerinde &ccedil;al&#305;&#351;an ve oyun &uuml;r&uuml;nleri &uuml;reten bir projedir. Yerel token&rsquo;&#305; ENJ, 2018&rsquo;de piyasaya &ccedil;&#305;kt&#305;.<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong><span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: My Neighbor Alice (ALICE) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">My Neighbor Alice<\/span> (ALICE):<\/strong>&nbsp;<\/span><\/span>Blokzincir tabanl&#305; ve &ccedil;ok oyunculu bir oyun olan My Neighbor Alice, ntler Interactive taraf&#305;ndan geli&#351;tirildi. Oyunun token&rsquo;&#305; ALICE, ERC-20 tabanl&#305;d&#305;r ve oyuncular&#305;n <span class=\"\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Merkezi Olmayan Otonom Organizasyon (DAO) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">DAO<\/span> &uuml;zerinden s&uuml;rd&uuml;rd&uuml;&#287;&uuml; y&ouml;neti&#351;im modeliyle y&ouml;netilir.<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><strong>The Sandbox (SAND):&nbsp;<\/strong>Sandbox, merkeziyetsiz ortamda kurulan bir oyun ekosistemidir. 2011 y&#305;l&#305;nda oyun &#351;irketi Pixowl taraf&#305;ndan yarat&#305;lan a&#287;&#305;n token&rsquo;&#305; SAND&rsquo;dir. Ethereum blokzinciri &uuml;zerinde &ccedil;al&#305;&#351;&#305;r.<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><strong>Decentraland (MANA):&nbsp;<\/strong>Decentraland, a&#287;&#305;na dahil olan kullan&#305;c&#305;lara &ccedil;e&#351;itli t&uuml;rde i&ccedil;erik &uuml;reterek kazan&ccedil; elde etme imk&acirc;n&#305; sunan Ethereum tabanl&#305; bir platformdur. A&#287;&#305;n yerel token&rsquo;&#305; MANA&rsquo;d&#305;r. Ethereum tabanl&#305; sanal ger&ccedil;eklik platformu olan Decentraland&rsquo;in kurucular&#305; Ariel Meilich ve Esteban Ordano ortakl&#305;&#287;&#305;nda kuruldu.<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><strong><strong><span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Star Atlas (ATLAS) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Star Atlas<\/span> (ATLAS):&nbsp;<\/strong><\/strong>Star Atlas, oyun metaverse&rsquo;&uuml;nde yer alan &ccedil;ok oyunculu &ccedil;evrimi&ccedil;i bir oyundur.&nbsp; Michael Wagner, Pablo Quiroga ve Deb Lucas taraf&#305;ndan kurulan oyunun token&rsquo;&#305; ATLAS 2021&rsquo;de piyasaya s&uuml;r&uuml;ld&uuml;. <span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Solana (SOL) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Solana<\/span> blokzinciri &uuml;zerinde geli&#351;tirilen bir projedir.<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><strong><strong><span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Ceek VR (CEEK) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Ceek VR<\/span> (CEEK):&nbsp;<\/strong><\/strong>Ceek VR, sanal ger&ccedil;eklik deneyimlerinin &ccedil;ok kanall&#305; da&#287;&#305;t&#305;m&#305; i&ccedil;in donan&#305;m ve yaz&#305;l&#305;m deste&#287;i veren bir projedir. 2018 y&#305;l&#305;nda Ceek Global Innovations&rsquo;&#305;n geli&#351;tirdi&#287;i projenin token&rsquo;&#305; CEEK&rsquo;tir ve Ethereum tabanl&#305;d&#305;r.<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><strong><strong><span class=\" cmtt_Kripto Para\" title=\"Paribu S&ouml;zl&uuml;k: Radio Caca (RACA) nedir?\" data-mobile-support=\"0\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Radio Caca<\/span> (RACA):&nbsp;<\/strong><\/strong>Radio Caca, 3D oyunlar ve NFT pazaryerlerini merkezine alan bir Metaverse projesidir. Binance Smart Chain a&#287;&#305;n&#305;n BEP-20 standard&#305;nda geli&#351;tirilen projenin token&rsquo;&#305; RACA&rsquo;d&#305;r. Elon Musk&rsquo;&#305;n annesi Maye Musk taraf&#305;ndan desteklenir.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&ldquo;Meta&rdquo; ve &ldquo;universe&rdquo; kelimelerinin birle&#351;iminden do&#287;an Metaverse, &ouml;te evren anlam&#305;na gelmektedir. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24494,"menu_order":0,"template":"","meta":{"footnotes":""},"glossary-categories":[],"glossary-tags":[],"glossary-languages":[],"class_list":["post-10954","glossary","type-glossary","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"post_title":"Metaverse nedir?","post_content":"<span style=\"font-weight: 400;\">\u201cMeta\u201d ve \u201cuniverse\u201d kelimelerinin birle\u015fiminden do\u011fan Metaverse, \u00f6te evren anlam\u0131na gelmektedir. Sanal olarak geli\u015ftirilen fiziksel ger\u00e7eklik ile fiziksel olarak kal\u0131c\u0131 h\u00e2le gelen sanal ger\u00e7ekli\u011fin bir araya geldi\u011fi sanal evren olarak da tan\u0131mlan\u0131r.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Bilim kurgu ve f\u00fct\u00fcrist d\u00fc\u015f\u00fcncede daha \u00f6nce bilinen bir kavram olsa da g\u00fcn\u00fcm\u00fczde internetin evriminde potansiyel bir sonraki ad\u0131m olarak pop\u00fclerlik kazanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Art\u0131k Metaverse, sanal ve fiziksel d\u00fcnyalar\u0131n birle\u015fti\u011fi dijital bir evren olarak \u00f6zetlenir. Kullan\u0131c\u0131lar avatarlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bu d\u00fcnyalarda bulunarak \u00e7e\u015fitli deneyimlere kat\u0131l\u0131rlar.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse evrenleri deneyimlenirken VR, AR, IoT (Internet of things) blozkincir ve yapay zeka gibi \u00e7e\u015fitli teknolojilerden de yararlan\u0131labilir. Burada VR, AR ve dolay\u0131s\u0131yla yapay zeka teknolojisi deneyimi geli\u015ftirirken blokzincir temelde g\u00fcvenli\u011fi ve dijital ekonomi altyap\u0131s\u0131n\u0131 destekler. IoT ise en basit anlamda fiziksel cihazlar\u0131n internet \u00fczerinden veri toplad\u0131\u011f\u0131 bir a\u011f\u0131 temsil etti\u011fi i\u00e7in metaverse\u2019te daha ger\u00e7ek\u00e7i sanal ortamlar kurmak i\u00e7in kullan\u0131labilir. <\/span>\r\n<h2><strong>Metaverse nas\u0131l do\u011fdu?<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse kavram\u0131n\u0131n ilk olarak Neal Stephenson'\u0131n 1992 tarihli roman\u0131 \"<a href=\"https:\/\/books.google.com.tr\/books\/about\/Snow_Crash.html?id=B0xbAAAAMAAJ&amp;redir_esc=y\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Snow Crash<\/a>\" eserinde kullan\u0131ld\u0131. Romanda Metaverse, internetin sanal ger\u00e7eklik tabanl\u0131 bir halefi olarak tasvir edildi. O zamandan bu yana Metaverse sadece sanal ger\u00e7ekli\u011fi de\u011fil; art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ger\u00e7ekli\u011fi ve di\u011fer dijital etkile\u015fim bi\u00e7imlerini de i\u00e7erecek \u015fekilde kullan\u0131l\u0131r.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">2000'li y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131nda Metaverse teknoloji end\u00fcstrisinde ilgi g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131. Bu teknoloji g\u00fcn\u00fcm\u00fczde daha s\u00fcr\u00fckleyici ve ger\u00e7ek\u00e7i sanal deneyimler yaratman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn h\u00e2le geldi\u011fi noktaya kadar ilerledi. <\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Second Life ve World of Warcraft gibi \u015firketler, insanlar\u0131n ziyaret edip etkile\u015fimde bulunabilece\u011fi sanal bir d\u00fcnya fikrinin pop\u00fclerle\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 olarak bug\u00fcn bilinen Metaverse'\u00fcn geli\u015fmesine katk\u0131 sa\u011flad\u0131. Son olarak 2021 y\u0131l\u0131nda Facebook\u2019un Meta ismini almas\u0131yla teknolojinin pop\u00fclerli\u011fi ve bilinirli\u011fi artt\u0131.<\/span>\r\n<h2><strong>Metaverse\u2019\u00fcn geli\u015fim s\u00fcreci<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Blokzincir teknolojisinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla birlikte kullan\u0131c\u0131lar\u0131n yaln\u0131zca birbirleriyle etkile\u015fime girmekle kalmay\u0131p ayn\u0131 zamanda kendi dijital varl\u0131klar\u0131na ve kimliklerine sahip olup bunlar\u0131 kontrol edebilecekleri yeni bir Metaverse versiyonu da bir sonraki a\u015fama olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bir\u00e7ok \u015firketin kendi Metaverse platformunu geli\u015ftirmek i\u00e7in yat\u0131r\u0131m yapmas\u0131 da bu alan\u0131n b\u00fcy\u00fcmesini destekliyor.<\/span>\r\n<h2><strong>Metaverse temel \u00f6zellikleri<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse, insanlar\u0131n dijital ortamlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla etkile\u015fim kurabilece\u011fi sanal bir evren yarat\u0131r. Bu ortam\u0131 yarat\u0131rken sanal ger\u00e7eklik (VR), art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ger\u00e7eklik (AR), yapay zeka ve blokzincir gibi teknolojilerden yararlan\u0131r. B\u00f6ylece kullan\u0131c\u0131lar dijital ortamda daha aktif kat\u0131l\u0131mc\u0131lar haline gelebilirler.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse\u2019\u00fcn temel \u00f6zellikleri aras\u0131nda \u015funlar bulunur:<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Sanal ortamlar:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Kullan\u0131c\u0131lar VR ve AR gibi teknolojiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ger\u00e7ek\u00e7i hissettiren \u00fc\u00e7 boyutlu (3D) ortamlarda dijital d\u00fcnyalar\u0131 deneyimleyebilirler.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Avatarlar ve dijital kimlikler: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130nsanlar Metaverse d\u00fcnyas\u0131nda avatarlar\u0131n\u0131 ve dijital kimliklerini kullanarak ortamlara kat\u0131l\u0131m sa\u011flarlar.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Ger\u00e7ek zamanl\u0131 etkile\u015fim: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Kullan\u0131c\u0131lar ses, metin ve emojiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sanal d\u00fcnyada an\u0131nda ileti\u015fim kurabilirler.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Kal\u0131c\u0131 dijital d\u00fcnyalar: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Kullan\u0131c\u0131lar \u00e7evrimd\u0131\u015f\u0131 olsa bile Metaverse\u2019teki d\u00fcnyalar ya\u015famaya ve geli\u015ftirilmeye devam eder.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Dijital ekonomi: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Sanal hizmetler ve m\u00fclkler blokzincir teknolojisi kullan\u0131larak al\u0131n\u0131p sat\u0131labilir.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Geli\u015fen teknolojilerin entegrasyonu: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse\u2019te VR, AR, yapay zeka, blokzincir ve bulut bili\u015fimi gibi yeni teknolojiler kullan\u0131l\u0131r.<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><strong>Metaverse kullan\u0131m alanlar\u0131<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">T\u00fcm bu teknolojilerin dahil edilmesi beraberinde Metaverse\u2019e \u00e7e\u015fitli kullan\u0131m alanlar\u0131 sa\u011flar. Kullan\u0131c\u0131lara ger\u00e7ek zamanl\u0131 etkile\u015fim kurabilecekleri sanal ortamlar yaratarak yeni ileti\u015fim, \u00f6\u011frenme ve e\u011flence alanlar\u0131 sa\u011flar. Teknoloji geli\u015fmeye devam ettik\u00e7e bu kullan\u0131m alanlar\u0131 daha da artabilir.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse\u2019\u00fcn baz\u0131 kullan\u0131m alanlar\u0131 \u015fu \u015fekilde \u00f6zetlenebilir:<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Oyun ve e\u011flence:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Metaverse kullan\u0131c\u0131lar\u0131n \u00e7evrimi\u00e7i oyunlara, sanal konserlere ve di\u011fer e\u011flence etkinliklerine dijital d\u00fcnyada kat\u0131lmalar\u0131na olanak tan\u0131r. Bu alanda kullan\u0131lan platformlara \u00f6rnek olarak Roblox, Fortnite, Sandbox ve Decentraland verilebilir.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>E\u011fitim ve \u00f6\u011fretim:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Okullar, \u00fcniversiteler ve \u015firketler etkile\u015fimli \u00f6\u011frenme ve sim\u00fclasyon deneyimleri i\u00e7in Metaverse\u2019ten yararlanabilir.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>\u0130\u015f ve uzaktan \u00e7al\u0131\u015fma:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u015eirketler \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n avatarlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla etkile\u015fimde kald\u0131\u011f\u0131 sanal toplant\u0131lar ve konferanslar d\u00fczenleyebilirler.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>E-ticaret: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Markalar m\u00fc\u015fterilerinin \u00fcr\u00fcnleri sanal evrende deneyimleyebilece\u011fi ortamlar yaratabilirler. \u00d6rnek olarak Gucci\u2019nin sanal ma\u011fazas\u0131 verilebilir.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Sosyal etkile\u015fim ve topluluklar:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Kullan\u0131c\u0131lar bulunduklar\u0131 fiziksel konumdan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak Metaverse\u2019te sosyalle\u015febilirler.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Sa\u011fl\u0131k hizmetleri: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse sayesinde terapi seanslar\u0131 ve sanal dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmetleri gibi alanlar desteklenebilir.<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Gayrimenkul:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Sanal araziler ve binalar sanal ortamlarda al\u0131n\u0131p sat\u0131labilir.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><strong>Metaverse ve sanal ger\u00e7eklik (VR)<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse ve sanal ger\u00e7eklik (VR), s\u00fcr\u00fckleyici dijital deneyimler yaratmak i\u00e7in birlikte \u00e7al\u0131\u015fan teknolojilerdir. Metaverse payla\u015f\u0131lan bir sanal ortam\u0131 ifade ederken sanal ger\u00e7eklik kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bu dijital d\u00fcnyalara girebilmelerini sa\u011flayan teknolojilerden biridir.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Kullan\u0131c\u0131lar VR ba\u015fl\u0131klar\u0131 takarak sanal bir ortam\u0131n i\u00e7inde fiziksel olarak bulunuyormu\u015f gibi hissedebilirler. Ancak bu noktada her Metaverse evrenlerine kat\u0131lmak i\u00e7in VR g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fcn olmas\u0131n\u0131n \u015fart olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtmek gerekir.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Asl\u0131nda VR teknolojisi, etkile\u015fimleri daha ger\u00e7ek\u00e7i ve ilgi \u00e7ekici hale getirerek Metaverse\u2019\u00fc geli\u015ftirir. Kullan\u0131c\u0131lar ekranlar\u0131nda i\u00e7eri\u011fi sadece g\u00f6rmek yerine avatarlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hareket edebilir ve nesnelerle etkile\u015fim kurabilirler. B\u00f6ylece Metaverse etkile\u015fimlerinin daha do\u011fal hissettirmesini sa\u011flar.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<h2><strong>Metaverse ve blokzincir teknolojisi<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Blokzincir teknolojisi, \u00f6zellikle g\u00fcvenlik ve gizlilik s\u00f6z konusu oldu\u011funda Metaverse\u2019\u00fcn geli\u015fiminde ve desteklenmesinde \u00f6nemli bir rol oynar. Bilindi\u011fi \u00fczere Metaverse evrenleri b\u00fcy\u00fck miktarda kullan\u0131c\u0131 verisi, dijital varl\u0131k ve \u00e7evrimi\u00e7i etkile\u015fim i\u00e7erir. Bu da i\u015flemleri g\u00fcvenli bir \u015fekilde kaydedebilmesini ve kullan\u0131c\u0131 verilerini koruyabilmesini gerektirir. Blokzincir altyap\u0131s\u0131 bu noktada devreye girer.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Veri g\u00fcvenli\u011fi ve dijital kimlikler a\u00e7\u0131s\u0131ndan blokzincir teknolojisi kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ki\u015fisel bilgilerini ve sanal varl\u0131klar\u0131n\u0131 korumaya yard\u0131mc\u0131 olabilir. Kullan\u0131c\u0131lar ayr\u0131ca dijital avatarlar\u0131n\u0131 do\u011frulamak i\u00e7in de blokzincir tabanl\u0131 kimlik do\u011frulama y\u00f6ntemlerini kullanabilir. 2022 y\u0131l\u0131nda IEEE kurulu\u015funda yer alan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 \u201c<\/span><a href=\"https:\/\/arxiv.org\/pdf\/2203.09738\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse i\u00e7in Blokzincir: \u0130nceleme<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">\u201d isimli makalede \u00f6zellikle asimetrik kimlik do\u011frulaman\u0131n g\u00fcvenlik y\u00f6ntemleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<h2><strong>Metaverse ve yapay zeka (AI)<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse ve yapay zeka (AI) aras\u0131ndaki ili\u015fki \u00f6zellikle son y\u0131llarda olduk\u00e7a geli\u015fmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Metaverse yayg\u0131n inan\u0131\u015f\u0131n aksine insanlar\u0131n sadece VR g\u00f6zl\u00fckleri kullanarak girdikleri alanlar de\u011fildir. Bunun yerine art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ger\u00e7eklik (AR) ve yapay zeka gibi teknolojiler birle\u015ftirilerek fiziksel d\u00fcnyan\u0131n dijital katmanda geli\u015ftirilmesi ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">2026\u2019da yapay zekan\u0131n Metaverse\u2019\u00fcn temel teknolojisi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda AI\u2019lar sanal ortamlar\u0131n statik dijital alanlar yerine dinamik, uyarlanabilir ve \u00f6\u011frenmeye daha a\u00e7\u0131k ortamlar haline gelmesini sa\u011flayacakt\u0131r. \u00d6nemli uygulama alanlar\u0131ndan biri meta evrenlerdeki deneyimi geli\u015ftirmek i\u00e7in yapay zekalar\u0131n birer dijital asistan gibi konumland\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<h2><strong>Metaverse kripto para birimleri<\/strong><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">Metaverse ve ilgili sanal d\u00fcnyalar ve platformlarda kullan\u0131lmak \u00fczere \u00f6zel olarak tasarlanan kripto para birimleri aras\u0131nda \u015funlar yer almaktad\u0131r:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>ApeCoin (APE):<\/strong>\u00a0<\/span><\/span>Yuga Labs'in Bored Ape Yacht Club projesinden esinlenerek APE Vakf\u0131 taraf\u0131ndan desteklenen, merkeziyetsiz bir projedir.<b> <\/b>Token\u2019\u0131 ise,<b> <\/b>ERC-20 tabanl\u0131 bir \u201cutility token\u201d olarak tan\u0131mlanan ApeCoin\u2019dir.<\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><strong>Alien Worlds (TLM):\u00a0<\/strong>NFT Metaverse\u2019\u00fc olarak tan\u0131mlanan blokzincir tabanl\u0131 oyun Alien Worlds\u2019\u00fcn yerel kripto para birimi <a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/markets\/tlm_tl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">TLM<\/a>\u2019dir. Dacoco GmbH taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen Alien Worlds 2020 y\u0131l\u0131nda hayata ge\u00e7irildi. Ethereum ve WAX a\u011flar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan bir oyundur.<\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><strong>Axie Infinity (AXS): <\/strong><a href=\"https:\/\/www.paribu.com\/markets\/axs_tl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Axie Infinity<\/a>, 2018 y\u0131l\u0131nda Trung Nguyen ve Aleksandar Larsen taraf\u0131ndan kurulan, Ethereum blokzincir tabanl\u0131 bir oyundur. Oyunun yerel token\u2019\u0131 AXS\u2019tir ve Axie isimli oyun kahramanlar\u0131n\u0131n her biri ERC-721 tabanl\u0131 bir NFT\u2019dir.<\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><strong>Gala (GALA):\u00a0<\/strong>Gala, kontrol\u00fcn kullan\u0131c\u0131larda olmas\u0131 \u00fczerine 2019 y\u0131l\u0131nda Eric Schiermeyer taraf\u0131ndan kurulan bir oyundur ve yerel token\u2019\u0131 GALA\u2019d\u0131r. Ethereum\u00a0blokzinciri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan Gala\u2019da oyuncular, NFT sahibi olabilir.<\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Enjin Coin (ENJ):<\/strong>\u00a0<\/span><\/span>ERC-1155 Ethereum standard\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karan Vitek Radomski taraf\u0131ndan yarat\u0131lan Enjin Coin, 2009 y\u0131l\u0131nda kuruldu. Ethereum \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan ve oyun \u00fcr\u00fcnleri \u00fcreten bir projedir. Yerel token\u2019\u0131 ENJ, 2018\u2019de piyasaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>My Neighbor Alice (ALICE):<\/strong>\u00a0<\/span><\/span>Blokzincir tabanl\u0131 ve \u00e7ok oyunculu bir oyun olan My Neighbor Alice, ntler Interactive taraf\u0131ndan geli\u015ftirildi. Oyunun token\u2019\u0131 ALICE, ERC-20 tabanl\u0131d\u0131r ve oyuncular\u0131n DAO \u00fczerinden s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc y\u00f6neti\u015fim modeliyle y\u00f6netilir.<\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><strong>The Sandbox (SAND):\u00a0<\/strong>Sandbox, merkeziyetsiz ortamda kurulan bir oyun ekosistemidir. 2011 y\u0131l\u0131nda oyun \u015firketi Pixowl taraf\u0131ndan yarat\u0131lan a\u011f\u0131n token\u2019\u0131 SAND\u2019dir. Ethereum blokzinciri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><strong>Decentraland (MANA):\u00a0<\/strong>Decentraland, a\u011f\u0131na dahil olan kullan\u0131c\u0131lara \u00e7e\u015fitli t\u00fcrde i\u00e7erik \u00fcreterek kazan\u00e7 elde etme imk\u00e2n\u0131 sunan Ethereum tabanl\u0131 bir platformdur. A\u011f\u0131n yerel token\u2019\u0131 MANA\u2019d\u0131r. Ethereum tabanl\u0131 sanal ger\u00e7eklik platformu olan Decentraland\u2019in kurucular\u0131 Ariel Meilich ve Esteban Ordano ortakl\u0131\u011f\u0131nda kuruldu.<\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><strong><strong>Star Atlas (ATLAS):\u00a0<\/strong><\/strong>Star Atlas, oyun metaverse\u2019\u00fcnde yer alan \u00e7ok oyunculu \u00e7evrimi\u00e7i bir oyundur.\u00a0 Michael Wagner, Pablo Quiroga ve Deb Lucas taraf\u0131ndan kurulan oyunun token\u2019\u0131 ATLAS 2021\u2019de piyasaya s\u00fcr\u00fcld\u00fc. Solana blokzinciri \u00fczerinde geli\u015ftirilen bir projedir.<\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><strong><strong>Ceek VR (CEEK):\u00a0<\/strong><\/strong>Ceek VR, sanal ger\u00e7eklik deneyimlerinin \u00e7ok kanall\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 i\u00e7in donan\u0131m ve yaz\u0131l\u0131m deste\u011fi veren bir projedir. 2018 y\u0131l\u0131nda Ceek Global Innovations\u2019\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi projenin token\u2019\u0131 CEEK\u2019tir ve Ethereum tabanl\u0131d\u0131r.<\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><strong><strong>Radio Caca (RACA):\u00a0<\/strong><\/strong>Radio Caca, 3D oyunlar ve NFT pazaryerlerini merkezine alan bir Metaverse projesidir. Binance Smart Chain a\u011f\u0131n\u0131n BEP-20 standard\u0131nda geli\u015ftirilen projenin token\u2019\u0131 RACA\u2019d\u0131r. Elon Musk\u2019\u0131n annesi Maye Musk taraf\u0131ndan desteklenir.<\/li>\r\n<\/ul>","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/10954","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/glossary"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/10954\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25033,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/10954\/revisions\/25033"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"glossary-categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-categories?post=10954"},{"taxonomy":"glossary-tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-tags?post=10954"},{"taxonomy":"glossary-languages","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.paribu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/glossary-languages?post=10954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}